nieuws Verenigde Staten

VS zetten geheime ‘Ninja-raket’ voorzien van mesbladen in tegen terreurleiders

Het wordt de ‘Ninja-raket’ genoemd, maar ook de ‘vliegende betonbom’. De VS blijken al twee jaar in het diepste geheim een nieuwe versie van hun favoriete raket tegen terreurleiders in te zetten. De Hellfire RX9 ontploft niet maar suist met een enorme kracht af op het doel. De zes ingebouwde messen moeten ervoor zorgen dat het doelwit de aanval niet overleeft.

De Hellfire-raketten worden afgevuurd door de Predator en Reaper-drones. Beeld DOD

De ‘bom zonder munitie’ moet ervoor zorgen dat het aantal burgerdoden bij de drone-aanvallen op terreurleiders tot een minimum wordt beperkt. De experimentele raket is sinds 2017 al zes keer afgevuurd door drones op terroristen in vijf landen, waaronder Syrië en Jemen.

Twee jaar nadat intrigerende foto’s opdoken van een Hellfire-aanval op de tweede man van Al Qaida, bevestigen Amerikaanse regeringsfunctionarissen nu in de Wall Street Journal dat de nieuwe raket toen werd ingezet. Militaire deskundigen braken zich indertijd het hoofd wat de auto van Abu Khayr al-Masri had geraakt. De terreurleider, plaatsvervanger van Al Qaida-voorman Ayman al-Zawahiri, reed in 2017 op een februaridag in zijn KIA op een weg bij het Syrische Al-Mastumah.

Op de foto’s was een gapend gat te zien in het dak, maar de rest van de auto zag er vrij ongeschonden uit. Alsof plotseling, uit het niets, een blok beton uit de lucht was gevallen en door het dak was gegaan. De Amerikaanse defensiesite The Warzone was toen een van de eerste die erop wees dat de CIA en de Amerikaanse luchtmacht mogelijk een nieuw, geheim wapen hadden ingezet. Een ‘domme bom’, zonder munitie, was toen een van de opties waarover volop werd gespeculeerd.

‘Minizwaarden’

Dat het wapen voorzien was van ‘minizwaarden’, bedoeld om het doelwit aan stukken te snijden, kon niemand echter toen bevroeden. De mesbladen, die zijn verborgen in de Hellfire, komen luttele seconden voor de inslag tevoorschijn. Maar alleen al de kracht waarmee de Hellfire-raket door het dak vloog, was toen waarschijnlijk genoeg geweest om Al-Masri te doden.

 De bijna vijftig kilo zware raket, die 1,6 meter lang is, vloog met een een snelheid van zo’n duizend kilometer per uur af op de auto. Al Qaida bevestigde later de dood van Al Masri. Ook een andere strijder die naast hem zat, overleefde de ‘mesbom’ niet. Was een ‘gewone’ Hellfire ingezet, dan waren vrijwel zeker ook andere weggebruikers door de explosie om het leven gekomen.

Beeld de Volkskrant

Maar de Al Qaida-leider zou niet de enige prominente terreurverdachte zijn geweest die door de VS werd bestookt met de RX9.  Op 1 januari van dit jaar kwam Jamal Ahmad al-Badawi in Jemen om het leven toen de nieuwe Hellfire-raket op hem werd afgevuurd door een MQ-Reaper-drone. Al-Badawi was een van de drijvende krachten achter de Al-Qaida-aanval in 2000 op het Amerikaanse marineschip USS Cole, voor de kust van Jemen. Bij de aanslag werden zeventien Amerikanen gedood.

‘Luguber wapen’

Drone-deskundige Wim Zwijnenburg van vredesgroep Pax noemt het nieuwe Amerikaanse wapen in de strijd tegen terreurgroepen ‘vrij luguber’. ‘Elke ontwikkeling die kan leiden tot minder burgerslachtoffers in conflicten, is een stap vooruit’, aldus Zwijnenburg, die de Amerikaanse drone-oorlog al jaren onderzoekt. Met name in Afghanistan, Pakistan en Jemen worden de VS al jaren bekritiseerd vanwege de burgers die worden gedood bij de drone-aanvallen.

De Hellfire-raket werd in de jaren tachtig ontwikkeld om de duizenden Russische tanks uit te schakelen. Na de aanslagen van 9/11, hadden de VS een raket nodig om onbemande vliegtuigen te bewapenen. Na een geslaagde aanval in Jemen, groeiden de Hellfire en de Predator-drone snel uit tot Amerika's favoriete wapens tegen terreurgroepen. Beeld getty

Zwijnenburg: ‘Tegelijkertijd moeten we voorzichtig blijven. Dit kan namelijk ook tot gevolg hebben dat deze wapens vaker gebruikt gaan worden in situaties waarin dit voorheen niet mogelijk was omdat er risico’s voor burgers waren. En er is geen garantie dat het goed gaat. Nog zorgwekkender is dat dit wapen ook kan worden gebruikt als legitimering om dodelijk geweld in te zetten buiten conflicten. Want er zouden immers minder burgerslachtoffers vallen.’ 

De schaarse inzet tot nu toe van de nieuwe precisieraket, laat zien dat de VS het vooral zien als een wapen om belangrijke terreurleiders uit te schakelen. De dood van de twee Al Qaida-commandanten toont aan hoe effectief de RX9 kan zijn. Maar de VS hebben geen informatie vrijgegeven over mislukte aanvallen, bijvoorbeeld omdat het verkeerde doelwit werd geraakt. 

Zwijnenburg: ‘Precisie is ook afhankelijk van de inlichtingen waarover je beschikt. En daar gaat het vaak fout, blijkt uit de gegevens van drone-aanvallen. Omdat ze regelmatig de verkeerde persoon in het vizier hadden. Kortom, terughoudendheid over de nut en wenselijkheid van dit soort wapens is nodig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.