VS wil intensievere samenwerking met Russen in Syrië

De Verenigde Staten willen in Syrië intensiever samenwerken met Rusland. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry is in Moskou met in zijn koffer een Amerikaans plan voor een militair pact tegen Islamitische Staat en in het bijzonder Jabhat al Nusra, de lokale tak van Al Qaida.

John Kerry bij zijn aankomst in Moskou op 14 juli 2016. Foto anp

Als Moskou akkoord gaat, zal de strategische positie van de Amerikanen in Syrië sterk veranderen. Rusland is de belangrijkste steunpilaar van president Bashar al-Assad. Door nauwer met de Russen samen te werken, zullen de VS ongewild ook Assad van dienst zijn. Bij gematigde rebellengroepen kan dat slecht vallen.

Donderdag sprak Kerry in Moskou met president Vladimir Poetin, vandaag ontmoet hij zijn ambtgenoot Sergej Lavrov. Ter tafel ligt het plan voor een Joint Implementation Group, zo meldde de Washington Post gisteren. De krant beschikt over een kopie van het document.

Joint Implementation Group

In eerste instantie zouden de twee landen afspraken maken over wie met zijn luchtmacht welke doelwitten raakt. Vervolgens kunnen 'geïntegreerde operaties' uitgevoerd worden, waarbij de partijen elkaar in het gevecht ondersteunen. De Joint Implementation Group, met officieren van beide landen, moet worden gevestigd in de Jordaanse hoofdstad Amman.

Het Amerikaanse plan lijkt sterk te zijn gericht op het bestrijden van Al Nusra. De organisatie heeft zich ontwikkeld tot de belangrijkste tegenstander van het regime op het slagveld. De extremisten hebben het verzwakte regeringsleger de afgelopen tijd zware klappen toegebracht. Vooral in het noordwesten hebben zij terrein veroverd.

Gematigd

De VS hebben Al Nusra tot nu grotendeels ontzien, omdat de groep veelal zij aan zij opereert met 'gematigde' rebellen. Die lijn is niet langer houdbaar. De Amerikanen zien Al Nusra onderhand als een grote bedreiging voor de toekomst van Syrië, zegt Fabrice Balanche van het Washington Institute for Near East Policy. 'Het doel van de VS is IS vernietigen. Maar wat komt er na IS? Als dat Al Nusra is, zijn ze er weinig mee opgeschoten. Dus moet eerst Al Nusra verdwijnen.'

Ook Moskou wil graag Al Nusra aanpakken (en is daar al volop mee bezig), maar meer dan dat. Het Amerikaanse plan zou de Russen precies geven waar ze al naar streven sinds ze in september vorig jaar in Syrië intervenieerden: een internationale alliantie tegen het extremisme. Tot nu werd dat door de VS afgewezen omdat Rusland terrorismebestrijding zou gebruiken als voorwendsel om het Assad-regime overeind te houden.

Bezwaren

Precies om die reden leven binnen het Pentagon en Kerry's eigen ministerie sterke bezwaren tegen militaire samenwerking met Moskou, zo melden de internationale persbureaus. De tegenstanders menen dat de VS en Rusland met betrekking tot Syrië diametraal tegengestelde doelen nastreven. 'Het is niet duidelijk waarom de minister denkt de steun van de Russen te krijgen voor wat wij willen in Syrië', zegt een van hen.

Kerry stelt wel enkele voorwaarden aan de Russen. Zij moeten bijdragen aan een politiek overgangsproces dat uitmondt in het aftreden van Assad. Ook moeten ze zorgen dat het Syrische leger de gematigde rebellen niet langer met bommen bestookt en onbeperkt hulpgoederen toelaat tot rebellengebied.

De vraag is hoe de gematigde rebellen zullen reageren op een Amerikaans-Russisch pact. Als zij daar fel tegen gekant zijn, zegt Balanche, kan het leiden tot radicalisering. 'Gaan de rebellen de VS helpen tegen Al Nusra? Of gaan ze Al Nusra helpen tegen de VS?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.