nieuws

VS werken aan evacuatieplan voor duizenden Afghaanse tolken, Nederland maakt minder haast

De VS zijn bezig met het opstellen van plannen om tolken en andere Afghanen die met het Amerikaanse leger hebben samengewerkt, te evacueren in de komende maanden. Dat heeft Amerika’s hoogste militair, chef-staf Mark Milley, donderdag bevestigd.

null Beeld AP
Beeld AP

Het is voor het eerst dat een hoge Amerikaanse functionaris in de regering-Biden bevestigt dat wordt gewerkt aan een eventuele evacuatie. De terugtrekking van de Amerikaanse militairen uit Afghanistan, waartoe de president eerder besloot, moet voor 1 september zijn voltooid.

Andere landen, waaronder Nederland, die ook militair actief waren in de strijd tegen de Taliban, kondigden nog geen soortgelijke plannen aan om hun Afghaanse personeel in veiligheid te brengen, mocht dat nodig zijn. ‘Er worden heel, heel snel plannen ontwikkeld’, aldus Milley over de voorbereidingen die nu worden uitgewerkt door het Pentagon en het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het gaat mogelijk om duizenden Afghanen die vrezen voor hun leven als de VS na twintig jaar de strijd beëindigen tegen de Taliban. Washington moet echter voorzichtig opereren. Een gehaaste evacuatie van de Afghaanse medewerkers kan het signaal afgeven dat de VS weinig vertrouwen hebben dat de regering in Kabul na de terugtrekking de Taliban kan bedwingen.

Luchtbrug

Een kleine 20 duizend Afghanen die hebben gewerkt voor het Amerikaanse leger en de ambassade in Kabul, proberen nu al te vertrekken naar de VS. Zij hebben zich aangemeld voor een speciaal visaprogramma van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dit project verloopt echter traag en de Afghanen moeten lang wachten op de behandeling van hun aanvraag. Ook andere landen werken met een soortgelijk visaprogramma.

Milley erkende donderdag dat een ‘behoorlijk’ aantal tolken en andere medewerkers mogelijk doelwit zullen worden van wraak van de Taliban als alle Amerikanen weg zijn. ‘Hun veiligheid kan in gevaar komen’, aldus de generaal. ‘We erkennen dat het een zeer belangrijke taak is om ervoor te zorgen dat we hen trouw blijven. We moeten doen wat nodig is om hun bescherming te waarborgen en hen, indien nodig, het land uit krijgen als dat is wat ze willen.’

Een mogelijke optie is dat de VS de Afghaanse medewerkers met een luchtbrug naar Amerikaanse bases in de regio overbrengen. Congresleden drongen daar al op aan. Daar zouden de visa-aanvragen van tolken en ander Afghaans personeel versneld moeten worden afgerond.

Strenge procedures

Midden jaren negentig organiseerde de regering-Clinton al zo’n luchtbrug voor Irakezen die werden vervolgd door het regime van president Saddam Hussein. Tijdens Operatie Pacific Haven werden toen zevenduizend Iraakse Koerden overgebracht naar het Amerikaanse eiland Guam in de Stille Oceaan. In de jaren daarna werden zij geherhuisvest in de VS.

Eerder deze maand werd duidelijk dat de Tweede Kamer vindt dat Den Haag sneller moet handelen om in de komende maanden Afghaans personeel dat werkzaam was voor het Nederlandse leger uit Afghanistan te halen. Hoeveel tolken Nederland in totaal heeft ingezet, is niet duidelijk. Tot 2014 waren dat er 220. Kamerleden, militaire vakbonden en Vluchtelingenwerk bekritiseren de strenge, tijdrovende procedures in Kabul om naar Nederland te komen.

‘Deze mensen hebben een onmisbare rol vervuld voor onze militairen in Afghanistan’, aldus VVD’er Jeroen van Wijngaarden in de Volkskrant. ‘Maar ik krijg nog steeds allerlei signalen dat ze op en neer gestuurd worden om papieren te halen. Het kabinet moet die zorgen wegnemen en dat is tot dusver onvoldoende gebeurd.’

Gedood

In april deed een groep van 41 tolken in een brief een beroep op de Australische regering om hun visa-aanvragen versneld in behandeling te nemen. Australië is bezig de laatste tachtig militairen uit Afghanistan terug te trekken en sluit deze week zelfs de ambassade in Kabul vanwege de ‘onzekere veiligheidssituatie’. De tientallen tolken zeggen voor hun leven te vrezen als de Australiërs eenmaal zijn vertrokken.

Volgens de groep zijn sinds 2016 zo’n driehonderd tolken, die het Australische leger jarenlang hebben geholpen bij hun operaties, en hun familieleden gedood bij wraakacties van de Taliban. ‘Wij verzoeken de Australische regering om onze visumaanvragen prioriteit te geven en te versnellen vanwege de extreme bedreigingen waaraan we worden blootgesteld’, aldus de tolken in hun brief.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden