Nieuws Militaire missie Syrië

VS vragen Nederland om militaire bijstand ‘op de grond’ in Syrië om IS klein te houden

Het Amerikaanse verzoek aan Nederland inzake een nieuwe missie in Syrië gaat om ‘militaire middelen op de grond’ om terroristische organisatie IS klein te houden. Dat zegt Pete Hoekstra, de ambassadeur van de VS in Den Haag, tegen de Volkskrant.

Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland. Beeld Robin van Lonkhuijsen / ANP

Nederland had ‘heel scherpe kritiek’ op de Amerikaanse aankondiging eind vorig jaar over de terugtrekking uit Syrië, zegt Hoekstra. ‘Dus we zijn optimistisch dat de Nederlanders na deze retoriek en deze kritiek zullen doorpakken en bijdragen aan wat volgens hen nodig is in Syrië.’ 

In simpele termen komt het Amerikaanse verzoek hierop neer: geen woorden, maar daden graag. ‘Het is geen wederopbouwmissie’, benadrukt Hoekstra tegen de Volkskrant. Dat brengt de coalitie in verlegenheid. Nederland heeft wel speciale eenheden die kunnen opereren in Noord-Syrië, waar het door de Amerikanen beoogde ‘veiligheidsmechanisme’ zou moeten komen. Maar de vraag onder welk mandaat zulke eenheden zouden moeten opereren, is heikel.  

Volgens Hoekstra is geen nieuw VN-mandaat nodig en kunnen grondtroepen in Syrië opereren onder hetzelfde mandaat waarmee Nederlandse F-16’s IS bestreden boven Irak en Syrië. Maar het is zeer de vraag of dat mandaat, dat is verbonden aan de veiligheid van Irak, volstaat voor het kabinet voor een grondoperatie in Noord-Syrië. De Tweede Kamer heeft er grote reserves over. Ook andere bondgenoten worstelen met het Amerikaanse verzoek. 

In een eerste reactie zei minister van Defensie Ank Bijleveld vorige week dat ze ‘welwillend’ staat tegenover het verzoek. Maar ze benadrukte dat het kan gaan om een civiele óf militaire bijdrage – en dat Nederland mogelijk zelfs niets gaat doen in Syrië, maar wel in Irak. Op Hoekstra’s jongste uitspraken reageert Defensie dat nog steeds ‘alle opties rustig bestudeerd worden’.

‘Very vocal’

Het besluit over het creëren van een nieuw ‘veiligheidsmechanisme’ in Noord-Syrië vloeit volgens Hoekstra direct voort uit de gedeeltelijke Amerikaanse terugtrekking en de scherpe kritiek uit onder meer Nederland. ‘In Nederland waren sommige ministeries en parlementariërs er heel snel bij om te concluderen dat dit een heel erg verkeerde stap was. The Dutch were very vocal.’

Volgens Hoekstra hebben president Trump en de nationale veiligheidsraad zich deze ‘feedback’ uit Nederland en andere landen aangetrokken ‘en besloten dat deze suggesties constructief waren’. De VS hebben daarop een strategie ontworpen om een ‘gepaste aanwezigheid in Syrië’ te houden, die wat betreft het Amerikaanse aandeel op zo’n duizend militairen ligt. Hoekstra: ‘Het doel is zorgen dat IS zichzelf niet kan hergroeperen in Syrië en voorkomen dat IS opnieuw  opduikt in Irak.’ 

Aantijging

Kamerlid Salima Belhaj (D66) uitte onlangs kritiek op de ‘serieuze aantijging’ van Hoekstra in deze krant dat Nederland de toekomst van de Navo ter discussie stelt door minder aan defensie uit te geven dan de in 2014 in Wales afgesproken 2 procent van het nationaal inkomen in 2024. Ze stelde het kabinet de Duitse regering ten voorbeeld, die hard reageerde op soortgelijke Amerikaanse kritiek. ‘De Duitsers zeiden dat de VS een toontje lager moesten zingen en zich niet te veel moesten bemoeien met de interne politieke keuzes van een soeverein land.’ Minister Bijleveld reageerde dat ze ‘van alles vindt van Hoekstra’s uitspraken’, maar ervoor kiest dat niet uit te spreken. 

Hoekstra ontkent dat hij zich mengt in interne aangelegenheden. ‘Ik reageer, net zoals minister van Buitenlandse Zaken Pompeo en Ivanka Trump onlangs deden in Nederland, op een heel open en publieke belofte die Nederland heeft gedaan aan zijn Navo-bondgenoten. Als Nederlandse politici beledigd zijn door mijn uitspraken, zou het eerlijk geweest zijn als de VS zich ook heel beledigd hadden gevoeld door de scherpe Nederlandse kritiek over de terugtrekking uit Syrië. Maar dat waren we niet. We luisterden naar de kritiek en antwoordden op een positieve manier.’ 

Nieuwe missie Syrië

Deze taken hopen de Amerikaanse militairen in Syrië over te dragen
Europese gevangenen in Syrië bewaken, grenspatrouilles uitvoeren om het Turkse leger rustig te houden, en Koerdische strijders met een mogelijke PKK-link opleiden: het zijn taken die het Amerikaanse leger al een halfjaar lang aan Europa en andere bondgenoten probeert over te dragen. Tot nu toe zonder succes.

Kabinet over nieuwe missie in Syrië
Het kabinet overweegt opnieuw een militaire bijdrage te leveren aan de strijd tegen terreurbeweging Islamitische Staat in Syrië. De Verenigde Staten hebben het kabinet op 29 mei een concreet verzoek gedaan voor deelname aan een missie. 

Kritiek Amerikaanse ambassadeur op Nederlandse defensie-uitgaven
Nederland verliest zijn positie binnen de Navo als ‘middenmoter’ op het gebied van defensie-uitgaven en zakt naar ‘het rijtje van vijf tot zeven landen in de Navo die het minst uitgeven’. Dat zegt de Amerikaanse ambassadeur in Nederland Pete Hoekstra in reactie op de maandag verschenen Voorjaarsnota.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden