VS vestigen hoop op Afghaanse 'surge'

Vraag of ‘Irak-surge’ kan worden herhaald in Afghanistan...

AMSTERDAM Nabij Kabul, in de provincies Logar en Wardak, krijgt de Afghan surge al vaste vormen. Gevechtseenheden van de 10th Mountain Division uit Fort Drum, New York, zwermen sinds een paar weken uit over de onrustige provincies waar Talibanstrijders op dit moment vrijuit hun gang kunnen gaan.

Zo’n 3.000 ‘bergsoldaten’, die al bestookt zijn met raketwerpers en wegbommen in hun zwaar bepantserde MRAP-voertuigen, moeten de greep breken van de Taliban. Presentie is in Logar en Wardak het toverwoord. En geheel in stijl met de surge-strategie in Irak van generaal David Petraeus, de ‘redder van Irak’, steunen de Amerikanen, zij het nog niet op grote schaal, de oprichting van een paramilitaire macht van ‘verontruste burgers’ om buurten en dorpen te beveiligen.

De vergelijkbare ‘Zonen van Irak’, een 90 duizend man sterke burgermacht van vooral oud-rebellen, waren de laatste anderhalf jaar een cruciale factor bij het pacificeren van de belangrijkste soennitische verzetshaarden.

Een nieuwe, allesomvattende Afghanistanstrategie ontbreekt vooralsnog, evenals een finale oplossing, maar Washington stuurt alvast de soldaten om snel het tij te keren in Afghanistan. De gevechtsbrigade uit Fort Drum, die eigenlijk naar Irak had moeten gaan, vormt de voorhoede van de 20 duizend extra soldaten die Washington in de zomer in het land wil hebben. Nadat president Bush eind vorig jaar al de 3.000 man sterke brigade in allerijl naar Afghanistan had gedirigeerd, besloot president Obama woensdag nog eens 17 duizend mariniers, infanteristen en ondersteunend personeel naar brandhaard Afghanistan te sturen.

Niet Irak, zo had Obama immers in zijn campagne steeds verkondigd, maar Afghanistan diende het ‘centrale front te zijn in de strijd tegen het terrorisme’. Maar liefst drie analyses worden uitgevoerd door het Pentagon en het Witte Huis om de nieuwe strategie voor Afghanistan, die in april moet worden gepresenteerd, vorm te geven.

De boodschap van Washington is echter al duidelijk: met een mix van militaire- en civiele middelen moeten de bijna 60 duizend Amerikaanse soldaten, gesteund door de tienduizenden NAVO-soldaten, voorkomen dat de Taliban alsnog de overhand krijgen, vooral in het zuiden van het land.

De grote vraag die zich echter opdringt, is of de VS kunnen volstaan met het kopiëren van de ‘Irak-surge’. Het Amerikaanse leger denkt de lessen van Irak te hebben geleerd. Het besef onder de gevechtseenheden die nu naar Afghanistan gaan, is dat het veilig stellen van de bevolking centraal moet staan. Ook samenwerking met de bewoners, zoals bij de opbouw van de economie, is een dringende noodzaak. Wat dit betreft beginnen de Amerikanen met een achterstand. De laatste twee jaar is de steun voor de Taliban juist gegroeid.

Kan Afghanistan eigenlijk wel worden vergeleken met Irak? Afghanistan pacificeren of ‘beheersen’, memoreerde oud-minister Colin Powell vorige maand tegen de omroep MSNBC, zal ‘veel, veel moeilijker’ worden dan dat het in Irak was.

Als het al mogelijk is. Powell: ‘Afghanistan is in wezen nog altijd een stammenmaatschappij met veel corruptie’. Moet je al die stammen en warlords nu gaan bewapenen, resulterend in een ‘Zonen van Afghanistan-beweging’, in de strijd tegen de Taliban?

Ook qua geografie stuitten de Amerikanen op grote militaire - en logistieke beperkingen, vooral in in de onherbergzame grensstreek met Pakistan, die het verslaan van de Taliban een moeilijke klus maken.

De regering-Obama lijkt zich er, voorlopig tenminste, al bij te hebben neergelegd dat dit laatste doel niet haalbaar is. ‘Ik ben er absoluut van overtuigd dat je het probleem Afghanistan niet alleen met militaire middelen kan oplossen’, aldus Obama dinsdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden