VS sturen oorlogsschepen richting Libische kust

AMSTERDAM - De Verenigde Staten zijn maandag begonnen met het verplaatsen van oorlogsschepen richting Libië. Volgens het Pentagon gebeurt dat om 'flexibiliteit te verschaffen als er beslissingen worden genomen'.

USS Enterprise Beeld afp

Minister Hillary Clinton (Buitenlandse Zaken) zei dat de schepen kunnen worden ingezet voor humanitaire hulp en reddingsmissies. 'Er is geen militaire actie op komst waarbij Amerikaanse marineschepen zijn betrokken', zei Clinton in Genève.

Vliegverbod
Maar volgens waarnemers kunnen de vaartuigen ook worden gebruikt om naleving van een vliegverbod boven Libië af te dwingen. Dit om te voorkomen dat kolonel Kadhafi de opstandelingen in zijn land vanuit de lucht laat aanvallen.

De regering-Obama zei eerder dat militair ingrijpen een van de opties is, maar commentatoren in de VS achten het zeer onwaarschijnlijk dat de Amerikanen overgaan tot een grondoffensief of een luchtaanval.
Het Pentagon gaf geen bijzonderheden over de vlootbewegingen. Ze zijn in elk geval mede bedoeld als signaal aan Kadhafi dat de VS hem scherp in de gaten houden. Het Witte Huis adviseerde hem gisteren in ballingschap te gaan. Volgens Clinton gebruikt de Libische leider 'huurlingen en boeven' om de volksopstand de kop in te drukken.

Welke Amerikaanse schepen zich nu in de Middellandse Zee bevinden, is onduidelijk. Mogelijk is er een rol voor het vliegdekschip USS Enterprise, dat in de Rode Zee ligt. In de regio is ook de USS Kearsarge aanwezig, een vliegdekschip met helikopters. De VS hebben een belangrijke basis in Napels en in het Spaanse Rota.

Humanitair corridor
Het is nog niet zeker of er in de VN-Veiligheidsraad voldoende steun is voor een vliegverbod, een no-fly zone, boven Libië. Amerika bespreekt deze optie met zijn bondgenoten. Volgens The New York Times denken westerse landen aan een humanitair corridor in de buurlanden Tunesië en Egypte om vluchtelingen te helpen.

De Amerikaanse autoriteiten bevroren gisteren voor 30 miljard dollar (22 miljard euro) aan Libische tegoeden. Dit geld is niet meer toegankelijk voor Kadhafi en zijn familie. De Europese Unie besloot ook tot sancties. Er komt onder meer een embargo op wapens en ander materieel dat kan worden gebruikt tegen demonstranten, zoals traangas.

Militair geweld
Het belaagde bewind van Kadhafi sluit militair geweld niet uit tegen steden die in handen zijn van de oppositie. Volgens een Libische website hebben Kadhafi-getrouwe troepen gisteren in de arbeiderswijk Tajoura in Tripoli het vuur geopend op betogers. Daarbij zouden doden zijn gevallen. Het bericht kon niet worden bevestigd. In de kustplaats Misrata werd gevochten. Daar sloegen opstandelingen een aanval van Libische troepen af.

Kadhafi zei tegen de BBC dat het hele Libische volk van hem houdt. Hij verweet de westerse landen dat zij hem hebben verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.