VS staan na soloactie alleen in Irak

Als de Verenigde Staten zonder een mandaat van de Veiligheidsraad ten strijde trekken tegen Irak, zal het voor de Europese Unie 'heel moeilijk' worden om geld uit te trekken voor de wederopbouw van het land....

Van onze correspondent Geert-Jan Bogaerts

'Dat is geen dreigement, maar 'simpelweg de waarneming van een feit', zei Chris Patten, Europees Commissaris van Buitenlandse Zaken, gisteren in het Europees Parlement. 'Het wordt veel moeilijker voor de Europese Unie om volledig en op grote schaal samen te werken, ook op langere termijn, als de zaken zich ontwikkelen zonder dekking van de Verenigde Naties en als de landen van de Europese Unie zo verdeeld blijven.'

Patten, een Britse conservatief, toonde zich kritisch over de oorlogsplannen van Washington. Volgens hem deugen de argumenten die president Bush aandraagt niet.

'Is het niet waarschijnlijker dat oorlogen terroristen aantrekken dan hen afschrikken? Het is moeilijk om een democratie op te bouwen met geweld, omdat de geschiedenis leert dat democratie gewoonlijk het product is van een langdurige interne ontwikkeling in een maatschappij', aldus Patten.

Hij kreeg bijval van praktisch alle fracties in het Europees Parlement. De socialistische fractieleider Enrique Baron Crespo zei dat eenzijdige actie van de Verenigde Staten een schending is van het handvest van de Verenigde Naties.

Wie onder deze omstandigheden ten aanval trekt, creëert volgens Crespo een voedingsbodem voor het internationale terrorisme. Ook zijn christen-democratische collega Pöttering vindt dat de strijd tegen Irak de procedures van het internationale recht dient te volgen. Maar hij bekritiseerde ook het groeiende anti-Amerikanisme in Europa.

Patten meldde dat de Europese Unie, normaal gesproken de grootste schenker van noodhulp, dit jaar 15 miljoen euro heeft uitgetrokken voor humanitaire steun aan Irak. Dat is echter een schijntje vergeleken bij wat nodig is als het tot een oorlog komt.

Volgens de Amerikaanse Council on Foreign Relations zal het herstel van het land zeker 2,5 miljard dollar per jaar kosten. In het eerste jaar komt daar nog 500 miljoen bij aan noodhulp.

Patten voegde zich in het koor van Europese politici die hun frustratie uiten over het uitblijven van Amerikaanse steun voor een vredesplan voor het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Zelfs Amerika's bondgenoot, Groot-Brittannië, is hierover gepikeerd. De Amerikanen weigeren Israël onder druk te zetten om een internationaal vredesplan te accepteren. Volgens Washington dient eerst het conflict rond Irak opgelost te zijn, voor gewerkt kan worden aan een oplossing van het conflict tussen Israël en de Palestijnen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden