VS spelen hard spel om macht van strafhof

De Verenigde Staten dreigen de aanwezigheid van Amerikaanse troepen in Europa te heroverwegen als het internationaal strafhof te veel macht krijgt....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM/ROME

'Mocht het voorstel voor universele rechtsmacht worden aangenomen op de conferentie in Rome', zo wordt Cohen geciteerd, 'dan zullen we nagaan wat de implicaties zijn voor onze overzeese aanwezigheid, inclusief onze militaire verplichtingen in Europa.'

De Duitse inbreng op de conferentie is 'dramatisch inconsistent' met de Amerikaanse defensiebelangen', zou Cohen hebben gezegd. Duitsland is een van de meest uitgesproken leden van de 'gelijkgezinde' groep van ruim zestig landen die een sterk en onafhankelijk hof willen. De Amerikaanse delegatie in Rome wil geen commentaar geven.

De Verenigde Staten doen in Rome hun uiterste best te voorkomen dat de gelijkgezinden hun zin krijgen. Mede daardoor zitten de onderhandelingen, twee dagen voor het einde van de conferentie, op een aantal cruciale onderdelen nog muurvast. Amerikaanse zegslieden zijn 'erg bezorgd' over de afloop.

Andere waarnemers noemen de sfeer in Rome 'behoorlijk gespannen'. Iedereen wacht op de 'definitieve' concept-tekst die de Canadese voorzitter Philippe Kirsch vandaag zal presenteren. Waarschijnlijk is Kirsch' inzet daarbij 'slikken of stikken'. Dat kan vrijdag resulteren in een stemming. De zitting wordt als geslaagd beschouwd indien tweederde van de 160 landen vóór stemt.

Een nieuw element in de onderhandelingen de afgelopen dagen was een Frans voorstel voor een protocol dat als annex bij het verdrag zou moeten komen. Staten die het verdrag tekenen zouden dan de mogelijkheid krijgen naar keuze de rechtsmacht van het hof te erkennen als het gaat om misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven.

Het Franse idee komt neer op een 'elegant, maar geniepig' voorbehoud in het statuut, zegt Richard Dicker, woordvoerder van de ngo-coalitie die in Rome pleit voor een onafhankelijk hof. Het protocol zou een 'mooi-weer-hof' tot gevolg hebben.

De ngo's hebben alle hoop opgegeven dat de VS ('adembenemend arrogant', aldus Dicker) nog tot iets te bewegen zijn, maar zij menen dat Frankrijk in de laatste twee dagen een cruciale rol kan spelen. 'Frankrijk kijkt zowel naar de VS als naar de andere EU-staten, die alle veertien tot de gelijkgezinden behoren', zegt de ngo-woordvoerder. 'De Fransen moeten nu kiezen. Zijn ze bereid tot een zinvol compromis?'

Amnesty International zegt 'diep bezorgd' te zijn over de compromissen die nu al zijn gemaakt. Er is zelfs een reëel gevaar dat het statuut afbreuk zal doen aan het bestaande internationaal recht, aldus Amnesty. Dat zal gebeuren als het hof geen automatische rechtsmacht krijgt over misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Het is daarom onverstandig toe te geven aan één land dat 'een wereldwijde poging heeft ondernomen een effectief hof tegen te houden' - een verwijzing naar de VS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden