VS: 'Russisch vliegtuig vloog boven Turkije'

De beslissing om een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht te halen was gemotiveerd door oliebelangen. Dat heeft de Russische president Poetin maandag gezegd. Volgens hem ontvangt Turkije olie van Islamitische Staat (IS), en wilde het land de toevoer beschermen.

Het lichaam van de omgekomen Russische piloot in Turkije. Beeld epa
Het lichaam van de omgekomen Russische piloot in Turkije.Beeld epa

De Russische toon ten opzichte van Turkije wordt met de dag harder. Eerder op maandag kondigde Rusland nieuwe economische sancties aan tegen Turkije: ook Turkse groenten en fruit zijn niet langer welkom. De ban zou nog even uitgesteld worden omwille van de inflatie, maar later worden ingevoerd. Eerder werd ook Turkse topsporters de toegang tot het land ontzegd. Vrijdag kondigde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov bovendien aan dat Rusland vanaf 1 januari 2016 visa gaat invoeren voor Turken die naar Rusland willen reizen.

Poetin liet maandagavond weten dat hij nieuwe informatie had ontvangen, waaruit bleek dat olie van IS door Turkije loopt. Volgens Poetin probeerde Turkije zijn belang in de olie van IS te verdedigen door het vliegtuig neer te halen. 'Het toestel was niet in staat zich te verdedigen', aldus het Russische staatshoofd.

Amerika

Volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten vloog de Russische Su-24 inderdaad in het Turkse luchtruim. Dit zei de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Douglas Lute. De VS scharen zich hiermee definitief achter NAVO-bondgenoot Turkije die vanaf het begin claimde dat de Su-24 boven Turkije werd neergehaald.

'De Amerikaanse informatie die ik heb gezien, ondersteunt de Turkse versie van de gebeurtenissen', aldus Lute. Volgens Ankara werd de vlieger tien keer gewaarschuwd, voordat het besluit werd genomen het toestel neer te halen.

Moskou zegt dat het vliegtuig, dat in Syrië neerstortte, in het Syrische luchtruim werd neergehaald. Ook claimt de piloot die de aanval overleefde, dat hij en zijn collega niet van tevoren werden gewaarschuwd door de Turken.

Rusland maakte maandag bekend dat Russische gevechtsbommenwerpers van het type Su-34 voor het eerst missies hebben uitgevoerd boven Syrië met luchtdoelraketten aan boord. Volgens een functionaris van de Russische luchtmacht is de maatregel genomen zodat de vliegers zich kunnen verdedigen bij een nieuw incident.

Parijs
De Turkse premier Erdogan had vorige week aangegeven open te staan voor een gesprek met Poetin op de klimaatconferentie in Parijs, die maandag van start ging. Poetin liet de uitnodiging echter aan zich voorbij gaan. De Amerikaanse president Obama liet weten wel met Erdogan te zullen praten. Obama en Poetin spraken elkaar maandag kort. Het gesprek ging over Syrië en Oekraïne, maar ook het neergehaalde vliegtuig kwam aan bod.

Het Witte Huis meldt dat Obama aan Poetin heeft laten weten dat de Syrische president Assad moet aftreden om een einde te kunnen maken aan de burgeroorlog in zijn land. Obama zou Poetin verder hebben opgeroepen aanvallen in Syrië te richten op IS, en niet op de rebellengroepen die vechten tegen IS en Assad.

Poetin sprak ook met de Israëlische premier Netanyahu. Deze benadrukte dat coördinatie met de Russen boven Syrië belangrijk was om incidenten te voorkomen. Rusland maakte, nog voor de Russische bombardementen in Syrië begonnen, afspraken met Jeruzalem om confrontaties met de Israëlische luchtmacht te voorkomen.

Lavrov. Beeld EPA
Lavrov.Beeld EPA

Geen excuses

Turkije is voorlopig niet van plan excuses aan te bieden aan Rusland voor het neerschieten van het gevechtsvliegtuig. Dat maakte de Turkse premier Ahmet Davutoglu maandag duidelijk in Brussel tijdens een bezoek aan de NAVO. 'Geen land kan van ons excuses vragen voor het doen van onze plicht', zei hij. 'Dit is de Turks-Syrische grens, van geen ander land', voegde de premier toe. De verdediging van het Turkse luchtruim is 'een recht, een plicht' zei Davutoglu. Hij hoopt dat Rusland de aangekondigde economische sancties zal herzien.

Premier Davutoglu. Beeld Reuters
Premier Davutoglu.Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden