Nieuws

VS ontruimen Bagram, zenuwcentrum van de oorlog in Afghanistan

De VS hebben hun belangrijkste militaire basis in Afghanistan, Bagram, verlaten. De luchtmachtbasis bij Kabul stond twintig jaar lang symbool voor de interventie in het land. Deze langste oorlog die de VS ooit voerden, heeft aan 2.218 Amerikaanse soldaten het leven gekost.

Een soldaat van het Afghaanse leger bij een checkpoint vlakbij de militaire basis Bagram.  Beeld AFP
Een soldaat van het Afghaanse leger bij een checkpoint vlakbij de militaire basis Bagram.Beeld AFP

Verwacht wordt dat de meeste Amerikaanse soldaten voor zondag, Onafhankelijkheidsdag in de VS, zullen zijn vertrokken uit Afghanistan. Dat is maanden voor de deadline van 11 september die president Biden had gesteld. Hij nam het besluit over van zijn voorganger president Trump om Afghanistan te verlaten, nadat er een akkoord was bereikt met de Taliban.

De enorme luchtmachtbasis nabij Kabul was sinds 2001 het zenuwcentrum van de Amerikaanse oorlog tegen de Talibanstrijders en Al Qaida. Op Bagram werden lange tijd ook strijders van Al Qaida vastgehouden in een omstreden gevangenis. Als de meeste van de ruim 2.500 Amerikaanse militairen die nog in Afghanistan waren zijn vertrokken, zal nog een groep van ruim zeshonderd man overblijven om de ambassade in Kabul te bewaken. Zij blijven nog voor onbepaalde tijd in het land.

In de afgelopen weken maakten diverse bondgenoten, waaronder Australië, al een einde aan hun militaire aanwezigheid in Afghanistan. De Taliban juichten het vertrek van de Amerikanen uit Bagram vrijdag toe. Een woordvoerder noemde het een ‘positieve stap’. ‘Met de volledige terugtrekking van de buitenlandse troepen komen de Afghanen dichterbij stabiliteit en vrede’, aldus de woordvoerder. Het akkoord dat de VS met de Taliban sloten, moet uiteindelijk leiden tot een politieke deal tussen de Afghaanse regering en de strijdgroep over beëindiging van de strijd.

Luchtaanvallen

De ontruiming van Bagram betekent niet dat de Amerikaanse militaire operaties in Afghanistan per direct zijn beëindigd. Tot hij het land heeft verlaten, kan de hoogste Amerikaanse commandant in het land, generaal Scott Miller, luchtaanvallen laten uitvoeren om het Afghaanse leger te ondersteunen bij de strijd tegen de Taliban.

De Amerikaanse luchtmacht voerde de afgelopen maanden onder andere bombardementen uit in de zuidelijke provincie Helmand. De strijd van het Afghaanse leger tegen de Taliban is de afgelopen maanden feller geworden. Biden wil de Amerikaanse luchtsteun na de Amerikaanse terugtrekking echter beëindigen.

De bedoeling is dat daarna alleen nog luchtaanvallen zullen worden uitgevoerd op de restanten van het terreurnetwerk van Al Qaida, in het bijzonder in het grensgebied met Pakistan. Nu Bagram is verlaten, zullen deze bombardementen worden uitgevoerd vanaf vliegdekschepen en met B-52-bommenwerpers die in de regio zijn gestationeerd. Het Pentagon stelt wel plannen op, zo werd vorige maand duidelijk, voor luchtaanvallen op de Taliban mocht Kabul of een andere grote stad in de komende maanden bedreigd worden.

Miljarden

De Amerikaanse invasie van Afghanistan, waartoe president George W. Bush besloot na de Al Qaida-aanslagen op 11 september 2001, en de twintig jaar durende oorlog die daarop volgde, hield vier Amerikaanse presidenten bezig. Zij worstelden met beëindiging van de strijd. Uit vrees dat de Taliban weer aan de macht zouden komen en Al Qaida opnieuw een grote bedreiging zou vormen, kwam het nooit tot een Amerikaanse terugtrekking. Het gevolg was dat Amerikaanse soldaten langer vochten in Afghanistan dan in Vietnam.

Pas onder Donald Trump, die zich ergerde aan de kosten van de Amerikaanse strijd in Irak en Afghanistan, werd beëindiging van de oorlog een serieuze optie. Biden was als vicepresident onder Barack Obama ook voorstander van een terugtrekking, maar hij kreeg Obama nooit aan zijn zijde. Biden vond dat de VS zich moesten beperken tot antiterreuracties in Afghanistan tegen de strijders van Al Qaida.

Uit een recente studie van het Costs of War-project van de Amerikaanse Brown University blijkt dat de Afghanistan-oorlog de Amerikanen sinds 2001 1.911 miljard euro heeft gekost. Het overgrote deel daarvan ging op aan militaire operaties, zo’n 788 miljard euro. Andere grote kostenposten zijn de rente die tot nu toe betaald moest worden voor de geleende miljarden (448 miljard) en de zorg voor veteranen, zo’n 250 miljard. In twintig jaar raakten zo’n 20 duizend militairen gewond.

In werkelijkheid zijn de kosten nog hoger omdat de toekomstige rentebetalingen en de zorg op lange termijn voor de veteranen niet is meegerekend. Volgens de onderzoekers van Brown hebben de War on Terror-oorlogen die de VS sinds 2001 voerden, inclusief de Irak-invasie, de Amerikaanse belastingbetaler 5.400 miljard euro gekost. In Irak sneuvelden 4.431 Amerikanen en raakten 31.994 militairen gewond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden