Nieuws Verenigde Staten

VS moeten sancties tegen Iran verzachten, maar de kans is klein dat ze dat ook doen

De Verenigde Staten moeten de sancties tegen Iran deels verzachten. Het Internationaal Gerechtshof heeft dat woensdag bepaald. De economische strafmaatregelen mogen de import door Iran van humanitaire goederen niet treffen. Ook de veiligheid van de luchtvaart mag niet in gevaar worden gebracht.

De rechters van het Internationale Gerechtshof tijdens de behandeling van de door Iran tegen de VS aangespannen zaak, eind augustus. Beeld REUTERS

De zaak bij het in Den Haag gevestigde hof was in juli aangespannen door de Iraanse regering. Die had het opheffen geëist van alle sancties die waren ingesteld nadat Washington in mei het nucleair akkoord met Iran had opgezegd.

De beslissing van de rechters is bindend, maar het hof heeft geen middelen om naleving af te dwingen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de VS zich eraan zullen houden. Enkele uren na de uitspraak maakte het Witte Huis bekend dat de VS het vriendschapsverdrag met Iran uit 1955 opzeggen. Iran had voor het hof betoogd dat de sancties in strijd zijn met dat verdrag.

Hoewel de uitspraak minder ver gaat dan Iran had gevraagd, werd ze in Teheran begroet als een grote overwinning. De beslissing van de rechters ‘bewijst eens te meer dat de Islamitische Republiek gelijk heeft en dat de Amerikaanse sancties tegen ons land en ons volk illegaal en wreed zijn’, liet het ministerie van Buitenlandse Zaken weten. Televisiezenders brachten het nieuws triomfantelijk.

Voedsel en medicijnen

Het gerechtshof heeft in het bijzonder bezwaar tegen sancties die de import door Iran blokkeren van medicijnen, geneeskundige apparaten, voedsel en landbouwproducten, alsmede goederen die nodig zijn voor de veiligheid van de burgerluchtvaart. Zulke sancties kunnen ‘onherstelbare schade’ aanrichten. De Amerikaanse maatregelen betreffen niet alleen bedrijven in de VS, maar ook buitenlandse ondernemingen die handel met Iran drijven of faciliteren.

Hoewel de Amerikanen ‘in principe’ voedsel en medicijnen uitzonderen van het sanctieregime, is het volgens het hof voor Iran en voor Iraanse ondernemingen ‘moeilijk, zo niet onmogelijk’ geworden om dergelijke goederen op de internationale markt aan te schaffen, aangezien het land door de VS wordt afgesloten van het internationale betalingsverkeer.

De uitspraak betreft een voorlopig vonnis. Behandeling van een zaak bij het Internationaal Gerechtshof kan jaren duren. In afwachting daarvan kan het hof maatregelen treffen om te voorkomen dat partijen onevenredige schade ondervinden. De Verenigde Staten kunnen tegen de beschikking in beroep gaan, zo zei de voorzitter van het hof, Abdulqawi Ahmed Yusuf. Beide partijen moeten volgens hem afzien van daden die het geschil kunnen verergeren.

Internationaal Strafhof

De uitspraak kan de regering van president Donald Trump opnieuw in botsing brengen met een in Den Haag gevestigd internationaal tribunaal. Vorige maand haalde nationaal veiligheidsadviseur John Bolton hard uit naar het Internationaal Strafhof (ICC). ‘Voor ons is het ICC al dood’, zei hij.

Het Internationaal Strafhof vervolgt individuen wegens oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid. Het Internationaal Gerechtshof behandelt geschillen tussen staten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden