VS maken Turkije duidelijk wie de echte baas is in Noord-Irak

De VS hebben Turkije hardhandig duidelijk gemaakt dat de Turken niet langer de vrije hand hebben in Noord-Irak. Zij zijn de baas....

De Amerikanen hebben vrijdag met het oppakken van elf Turkse officieren en dertien Irakezen in de Noord-Iraakse stad Suleymaniye die trots een extra slag toegebracht, want nu werd de instelling die nog steeds het meeste prestige geniet in Turkije - het leger - publiekelijk vernederd.

De groep werd afgevoerd naar Bagdad waar ze twee dagen lang werden ondervraagd door de Amerikanen voordat ze vrijkwamen. Volgens diplomatieke bronnen verdenken de Amerikanen de Turken ervan de Koerdische gouverneur van de oliestad Kirkuk te hebben willen vermoorden. Onder de arrestanten bevond zich een Turkse kolonel die al twee keer Irak is uitgezet.

Turkijes hoogste militair, generaal Hilmi Özkök, sprak van 'de grootste vertrouwenscrisis tussen de VS en Turkije'. Özkök ging nog verder: 'We hechten groot belang aan goede betrekkingen, maar onze nationale trots en de eer van de Turkse strijdkrachten is ook van groot belang.'

Zijn rechterhand, generaal Yasar Buyukanit, verklaarde dat 'het feit dat een vijftig jaar oude bondgenoot is overgegaan tot zo'n actie heeft ons veel verdriet gedaan. Deze actie heeft een ernstige situatie gecreëerd.'

Volgens generaal Özkök zullen beide landen samen onderzoeken wat er precies is gebeurd. 'Ik geloof niet dat de actie officieel Amerikaans beleid is, maar ik heb er grote moeite mee dit op te vatten als een plaatselijk incident.'

De pers beschouwde de Amerikaanse actie ook als een aanval op de Turkse trots. 'Rambo's' en 'Ugly American', luidden sommige koppen. 'Niemand bij zijn gezonde verstand zou zulke problemen oproepen door Turkse soldaten de kwellen, te vernederen en te onteren', schreef een columnist.

Het is de tweede keer dat de Amerikanen een halt toeroepen aan de manier waarop Ankara opereert in Noord-Irak. In april werd een konvooi aangehouden dat werd begeleid door Turkse speciale troepen. Volgens de Amerikanen trachtten deze de Turkmeense minderheid in Noord-Irak te bewapenen. Ankara ontkende boos.

Ankara heeft sinds de eerste Golfoorlog in 1991 min of meer de vrije hand gekregen in Noord-Irak. Turkse eenheden drongen keer op keer het land binnen op jacht naar de rebellen van de Koerdische PKK.

Turkije tracht met alle middelen, ook militaire, te voorkomen dat de Iraakse Koerden een zelfstandige staat uitroepen. Zij vrezen dat de Turkse Koerden zich daarbij willen aansluiten.

De VS hebben dit weekeinde laten zien dat het afgelopen moet zijn met de militaire avonturen van Ankara. In Irak zijn zij de baas, en niemand anders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden