VS: IS gebruikt waarschijnlijk mosterdgas tegen Koerden

Terreurgroep Islamitische Staat heeft bij een aanval op Koerdische strijders in Irak vermoedelijk mosterdgas gebruikt. Dat blijkt uit de voorlopige conclusies van een Amerikaans onderzoek naar de mortiergranaten die werden gebruikt.

Koerdische strijders kijken uit over Makhmur.Beeld epa

Kevin Killea, chefstaf voor de militaire operaties in Irak en Syrië, benadrukte dat de onderzoeksuitslagen nog voorlopig zijn. Pas als alle onderzoeken zijn afgerond kan worden bepaald wat de chemische samenstelling van de granaten was.

De mortiergranaten die zijn onderzocht, werden op 11 augustus afgevuurd tijdens een aanval in Makhmur, 25 kilometer ten zuidwesten van de Iraakse stad Erbil. Meerdere Koerdische Peshmerga-strijders liepen tijdens de aanval brandwonden op.

In totaal werden 45 mortiergranaten afgevuurd op Koerdische posities in Makhmur. 'We geloven dat deze gevuld waren met chemicaliën omdat de wonden allemaal anders zijn', zei Muhammad Khoshawi, een commandant van de Koerdische stijdkrachten, na de aanval.

Franse en Amerikaanse onderzoekers reisden vervolgens af naar de locatie om monsters te nemen. Ook inspecteerden ze de wonden van de strijders.

Een rookpluim boven Makhmur, waar IS tegen Koerdische troepen vecht.Beeld reuters

Gevaarlijke escalatie

Als uit nader onderzoek inderdaad blijkt dat IS mosterdgas heeft ingezet, dan zou dat een gevaarlijke escalatie betekenen in de strijd tussen IS en de Koerden, die de opmars van de terreurgroep in Irak en Syrië proberen te stuiten. Het zou president Obama ook onder grote druk zetten de strijd tegen IS op te voeren.

In Irak slingeren nog steeds honderden oude, vaak verroeste artilleriegranaten met mosterdgas rond, uit het arsenaal van de vroegere Iraakse dictator Saddam Hussein. Zijn troepen zetten verscheidene malen chemische wapens in tegen de Koerden, onder meer bij een gifgasaanval op de stad Halabja in 1988. Daarbij kwamen naar schatting vijf- tot zevenduizend mensen om.

Chemische wapens Syrië

Eerder dit jaar gingen er al geruchten dat IS chemische wapens zou hebben gebruikt in Syrië. Ook de troepen van de Syrische president Assad zouden chemische wapens hebben gebruikt. Daarbij zou het gaan om bommen met chloorgas. Anders dan mosterdgas valt chloorgas niet onder het akkoord waarin Syrië twee jaar geleden beloofde zijn chemische wapenarsenaal te ontmantelen. Syrië zwichtte daarmee voor de druk van de VS en Rusland, nadat de VS met luchtaanvallen hadden gedreigd als vergelding voor het gebruik van chemische wapens tegen rebellen. Directe aanleiding was een grote chemische wapenaanval op Ghouta, een buitenwijk van Damascus, waarbij honderden mensen - voornamelijk burgers - omkwamen. De aanval vond precies twee jaar geleden plaats.

De ontmanteling van het Syrische chemische arsenaal werd uitgevoerd door de OPCW, de in Den Haag gevestigde internationale organisatie die toezicht houdt op het verbod op chemische wapens.

Begin deze maand kondigde de Veiligheidsraad van de VN een onderzoek aan om vast te stellen wie er verantwoordelijk is voor de recente incidenten met chemische wapens. Hoewel chloorgas niet staat op de lijst van stoffen die Syrië moest opgeven, is het gebruik ervan wel verboden volgens internationale verdragen.

Een man met ademhalingsproblemen in het Syrische Karf Zita, waar volgens oppositiebronnen chemische wapens zijn ingezet.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden