nieuwsIrak

VS hervatten militaire operaties in Irak, ondanks oproep Bagdad om te vertrekken

De VS hervatten de militaire operaties in Irak tegen strijders van Islamitische Staat. Ook willen de Amerikanen de training van het Iraakse leger weer oppakken. De maatregelen laten opnieuw zien dat de regering-Trump zich helemaal niets aantrekt van de Iraakse oproep voor een Amerikaanse terugtrekking.

Op een militaire basis bij Taji trainen Amerikaanse soldaten hun Iraakse collega’s in het gebruik van Amerikaanse wapens. Beeld AFP

De Amerikaanse militaire aanwezigheid kwam op losse schroeven te staan door de omstreden droneaanval op de Iraanse generaal Qassem Soleimani. Het Iraakse parlement vroeg na de actie om terugtrekking van de ruim vijfduizend militairen. Het Amerikaanse leger bevindt zich al sinds de invasie van 2003, toen Saddam Hussein werd verdreven, onafgebroken in Irak.  

De demissionaire regering van premier Adil Abdul-Mahdi schaarde zich direct achter de oproep van het parlement. Mahdi zei woensdag echter dat de nieuwe regering het terugtrekkingsbesluit zal moeten nemen. Het is nog niet duidelijk wanneer Mahdi’s opvolger aantreedt. ‘Wij respecteren het besluit van het parlement en wij werken aan een juiste uitvoering ervan, op een manier waardoor de soevereiniteit van Irak is gegarandeerd’, aldus de premier, die in december zijn ontslag aanbood.

De Amerikaanse beslissing om de aanvallen op IS te hervatten, verhoogt de druk op Bagdad om duidelijkheid te verschaffen over de toekomst van de militaire aanwezigheid van de VS. De militaire operaties werden tijdelijk op een laag pitje gezet vanwege de oplopende spanningen met Irak en Iran vanwege de dood van Soleimani, twee weken geleden. Bij de aanval met een Reaper-drone bij de luchthaven van Bagdad werd ook de op-een-na hoogste Iraakse sjiitische militieleider, Abu Mahdi al-Muhandis, uitgeschakeld. De regering-Trump had niet met Bagdad overlegd over de aanval.

Een Amerikaanse drone op de luchtmachtbasis Al-Asad in West-Irak. De aanvalsdrones worden ingezet tegen IS-strijders. De basis werd vorige week door Iran met raketten bestookt om de dood van generaal Qassem Soleimani te vergelden.Beeld AFP

Opbouw Iraakse leger

De VS willen ook de training hervatten van Iraakse legereenheden die worden ingezet in de strijd tegen IS. De Amerikanen zijn al sinds 2003 betrokken bij de opbouw van het nieuwe Iraakse leger. Nadat IS in 2014 grote delen van Noord-Irak had veroverd op het leger, trok Washington honderden miljoenen dollars extra uit om Iraakse soldaten te trainen. Deze militairen worden nu ingezet om de restanten van IS in Irak te verslaan.

Hoewel de regering-Trump het liefst de militaire aanwezigheid in Irak en Syrië snel zou  beëindigen, beseft Washington dat dit niet ten koste mag gaan van de strijd tegen IS. Minister Pompeo van Buitenlandse Zaken benadrukte vorige week dat de duizenden Amerikaanse soldaten hard nodig zijn om IS definitief te verslaan. Pompeo negeerde toen een oproep van Mahdi om met plannen te komen voor de terugtrekking van de Amerikaanse soldaten. Hij zei dat de VS ‘graag het gesprek met de Irakezen willen aangaan’ over het aantal militairen in het land.

Washington vreest dat het vertrek van de Amerikaanse soldaten leidt tot een grotere invloed van Iran in Irak. Zowel politiek als militair is de greep van Teheran op het buurland groot. Iran heeft via de sjiitische politieke partijen en milities veel te zeggen in Irak. Tekenend is dat de radicale sjiitische leider Muqtada al-Sadr heeft opgeroepen tot massale protesten tegen de Amerikaanse militaire aanwezigheid. Sadr riep ‘miljoenen’ Irakezen op om volgende week de straat op te gaan. 

Opgeofferd

De Iraakse regering is nu bezig met een balanceeract om zowel de VS als Iran te vriend te houden. Bagdad wil niet dat er een einde komt aan de band met de VS, die het Iraakse leger de afgelopen zestien jaar hebben voorzien van modern wapentuig. Tegelijk wil het Teheran niet voor het hoofd stoten. ‘Ik ben vastbesloten om met iedereen vrienden te blijven’, aldus Mahdi. ‘Ze hebben ons allemaal geholpen. Ze hebben veel offers gebracht, sommigen met hun bloed, sommigen met financiële hulp, in de strijd tegen IS.’

In Irak blieven ze geen Iraanse producten meer
Veel Irakezen hadden al een hekel aan buurland Irak. Maar sinds Iran en de VS bijna slaags raakten op Iraaks grondgebied, na de liquidatie van generaal Soleimani, is de geest uit de fles. ‘We willen Iran afwijzen op elke mogelijke manier.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden