VS helpen Pakistan met beveiliging kernwapens

Naarmate de Pakistaanse Taliban aan kracht wint, doemt in Washington het spookbeeld van moslimextremisten bij de ‘rode knop’ op.

Maak je geen zorgen. Onze kernwapens zijn goed beveiligd. Die boodschap krijgen de Amerikanen gewoonlijk uit Islamabad als ze lucht geven aan hun bezorgdheid over de bescherming van Pakistans nucleaire arsenaal. Maar naarmate de rebellie van de Taliban aan kracht wint stelt dit antwoord Washington minder gerust. Het spookbeeld van moslimextremisten bij de ‘rode knop’ doemt op.

50 tot 150 kernkoppen
Tegenover bondgenoot Amerika is Pakistan niet scheutig met informatie over zijn kernwapens, waarover het beschikt dankzij spionage in Nederland door atoomgeleerde Abdul Qadeer Khan. Hoeveel kernkoppen het land heeft is onbekend. Schattingen lopen uiteen van 50 tot 150. Waar ze zijn opgeslagen is geheim. Volgens deskundigen bevinden de meeste wapens zich in de provincie Punjab, op ruime afstand van het noordelijk deel van Pakistan waar de Taliban het sterkst zijn.

Pakistan laat alle atoominstallaties – zoals laboratoria en fabrieken voor nucleaire brandstof – bewaken door tienduizend soldaten; personeelsleden worden gescreend op politieke en morele opvattingen, psychische geschiktheid en financiële afhankelijkheid. De tweeduizend geleerden die op de gevoeligste afdelingen werken, worden in de gaten gehouden door veiligheidsagenten.

Iran, Libië en Noord-Korea
Toch slaagde Khan erin via een geheim netwerk nucleaire technologie te leveren aan Iran, Libië en Noord-Korea. Maar los van de ontdekking van Khans activiteiten in 2004 zijn nooit nucleaire veiligheidsproblemen gerapporteerd.

Het beheer van de kernwapens berust bij de Divisie Strategische Plannen (SPD) van de strijdkrachten. Deze divisie staat onder toezicht van de Nationale Commando Autoriteit (NCA), die wordt voorgezeten door de president. Vicevoorzitter is de premier. Verder hebben ministers en de bevelhebbers van de krijgsmachtonderdelen zitting in de NCA.

De zeggenschap over de kernwapens ligt vooral bij de opperbevelhebber van de strijdkrachten; dat is nu Ashfaq Parvez Kayani, ex-chef van de inlichtingendienst.

100 miljoen dollar
De VS hebben de afgelopen jaren bijna 100 miljoen dollar uitgegeven aan een geheim programma om Pakistan te helpen bij het beveiligen van zijn kernwapens. Dat geld is vooral uitgegeven aan fysieke bewakingssystemen en aan apparatuur om nucleair materiaal op te sporen.

In het verleden heben de VS ook ideeën uitgewisseld over beveiliging. Dat ging om systemen, waarbij invoering van een code nodig is om een timer in werking te stellen die een kernkop op scherp kan zetten en tot ontploffing kan brengen. Als de code een aantal keren onjuist wordt ingevoerd, wordt de link met het wapen verbroken.

Na de aanslagen van 11 september 2001 overwoog de regering-Bush Pakistan de modernste beveiligingstechnologie te leveren, de zogeheten permissive action links, ofwel PALS. Uiteindelijk werd daar om juridische redenen van afgezien. Ook de Pakistanen stonden niet te springen om de Amerikaanse technologie. Ze waren bang dat de Amerikanen met een geheime kill switch hun kernwapens kunnen uitschakelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden