Nieuws Spion in het Kremlin

VS haalden spion uit Rusland weg uit vrees voor loslippigheid van president Trump

De Verenigde Staten hebben in 2017 een Kremlin-medewerker die voor de Amerikanen spioneerde weggehaald uit Rusland, uit vrees dat hij tegen de lamp zou lopen. Volgens CNN ging het om een hoge functionaris die al tientallen jaren voor de VS werkte en toegang had tot naaste medewerkers van president Poetin. 

Het Kremlin in Moskou, waar een hooggeplaatste Russische functionaris als spion voor de VS gewerkt zou hebben. Beeld AFP

Het Kremlin bevestigde dinsdag dat een medewerker was overgelopen, maar volgens Poetins woordvoerder Dmitri Peskov ging het om iemand met een lage rang.

De Amerikaanse inlichtingendiensten besloten de man weg te halen uit Moskou nadat president Trump in mei 2017 zijn mond voorbij had gepraat tijdens een gesprek met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en ambassadeur Sergej Kisljak in het Witte Huis. Trump, die de dag ervoor FBI-chef James Comey had ontslagen wegens diens onderzoek naar de banden tussen Trumps campagneteam en de Russen, vertelde de Russische bezoekers toen details over een spionageoperatie tegen terreurgroep Islamitische Staat (IS) in Syrië.

De inlichtingendienst zouden zich volgens CNN ook zorgen hebben gemaakt over het gesprek onder vier ogen dat president Trump bij de top van G20 in Hamburg met president Poetin had. Na afloop gaf Trump zijn tolk opdracht diens aantekeningen van het gesprek in te leveren, iets wat hoogst ongebruikelijk is.

Een woordvoerder van het Witte Huis, Stephanie Grisham, sprak die beweringen tegen. Volgens haar was het bericht van CNN ‘niet alleen onjuist, maar brengt het mogelijk ook levens in gevaar’. Tegenover The New York Times zeiden anonieme medewerkers van de CIA dat de inlichtingendiensten bezorgd raakten door de stroom verhalen in de pers dat president Poetin zelf opdracht had gegeven tot de Russische campagne om de presidentsverkiezingen te beïnvloeden. Die informatie was van de bron in het Kremlin afkomstig.

Twijfel

Volgens de Amerikaanse media ging het om een van de belangrijkste agenten die de VS in het Kremlin hebben gehad. Aanvankelijk wilde de man niet ingaan op het aanbod hem voor zijn eigen veiligheid weg te smokkelen uit Rusland, waarna de CIA door twijfel werd bekropen: voor wie werkte hij eigenlijk? Maar na een uitgebreid onderzoek naar wat hij hun eerder had toegespeeld, kwam de CIA tot de conclusie dat hij wel degelijk te vertrouwen was en werd hij alsnog weggehaald uit Rusland.

Na aankomst in de VS zou hij op een geheime plaats zijn ondergebracht om te voorkomen dat hij het doelwit zou worden van een Russische wraakactie, zoals Aleksandr Litvinenko. De naar Groot-Brittannië uitgeweken medewerker van de Russische geheime dienst FSB werd in 2006 door twee Russen vermoord met het radioactieve gif polonium-210. In maart 2018 probeerden agenten van de Russische militaire inlichtingendienst GROe de Russische dubbelspion Sergej Skripal in het Britse Salisbury uit de weg te ruimen met het zenuwgas novitsjok. Skripal en zijn dochter overleefden de aanslag, maar zitten sindsdien in een beschermingsprogramma van de Britse overheid.

Russische kranten melden dat het om Oleg Smolenkov gaat, een diplomaat die op de afdeling buitenlands beleid werkte van de presidentiële administratie. Smolenkov verdween twee jaar geleden tijdens een vakantie met zijn vrouw en drie kinderen in Montenegro. Aanvankelijk dachten de Montenegrijnse autoriteiten dat het om een moordzaak ging, maar volgens de Russische krant Kommersant dook Smolenkov later op in de Verenigde Staten. Daar zou hij een jaar later in Virginia onder eigen naam een luxueuze villa hebben gekocht van bijna 900 duizend euro. 

Kremlin-woordvoerder Peskov deed de berichten in de Amerikaanse media af over het weghalen van een belangrijke bron diep in het Kremlin af als ‘pulp fiction’.  Maar volgens Russische media gaat het wel degelijk om een ‘ernstige zaak’. Smolenkov was begin deze eeuw tweede secretaris politieke zaken op de Russische ambassade in Washington. Hij werkte daar nauw samen met Joeri Oesjakov, de toenmalige ambassadeur. Oesjakov nam hem volgens Kommersant later mee naar het Kremlin, toen hij Poetins assistent voor buitenlandse zaken werd. Op de vraag of de Russische contra-spionagedienst misschien een steekje heeft laten vallen, antwoordde Peskov dat ‘alles daar oké’ is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden