VS en VN reageren woedend op luchtaanval hulpkonvooi in Syrië

De VS en de VN hebben woedend gereageerd op een luchtaanval op een hulpkonvooi in de buurt van de Noord-Syrische stad Aleppo, die aan 12 mensen het leven heeft gekost. De aanval zou zijn uitgevoerd door Russische op Syrische gevechtsvliegtuigen, een aantal uur nadat het Syrische leger had aangekondigd dat het deze maand overeengekomen staakt-het-vuren is beëindigd.

Een hulpkonvooi van het lokale Rode Kruis is op weg naar het plattelandsgebied van Aleppo. Foto epa

'De bestemming van het konvooi was bekend bij het Syrische regime en de Russische Federatie', zegt John Kirby, woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. 'Deze hulpverleners zijn gedood bij hun poging om hulp te bieden aan het Syrische volk'.

Stephen O'Brien, hoofd Humanitaire Zaken van de VN, spreekt van 'een harteloze aanval' die bovendien opzettelijk zou zijn. Dit zou neerkomen op een misdrijf, aldus O'Brien.

De speciale VN-gezant voor Syrië, Staffan de Mistura, noemt de aanval 'schandalig'. Volgens hem had het hulpkonvooi na lang onderhandelen en na en lange voorbereiding toestemming gekregen om hulpgoederen te brengen naar de geïsoleerde burgers van Aleppo. Hulpkonvooien gaan regulier pas op pad als afgesproken is dat de hulpverleners veilig zijn.

Het Nederlandse Rode Kruis spreekt in een reactie over een 'afschuwelijke aanval.' 'Onze gedachten gaan uit naar de families van de dappere hulpverleners van het lokale Rode Kruis die werden gedood tijdens de afschuwelijke aanval op het hulpkonvooi in de buurt van Aleppo. Het Rode Kruis is geschokt dat hulpverleners opnieuw slachtoffer worden van de bruutheid van het conflict in Syrië.

Washington heeft gezegd dat het opnieuw zal beoordelen of het nog zal samenwerken met Rusland bij de bestrijding van terreurgroepen als IS en Jabhat Fatah al-Sham (voorheen al-Nusra) in Syrië.

Mislukt staakt-het-vuren

De VN bevestigen dat zeker één konvooi in de stad Um al-Kubra, ten westen van Aleppo, is bestookt. Volgens activisten nam de Syrische luchtmacht vrijwel onmiddellijk na die mededeling delen van Aleppo onder vuur die in handen zijn van de opstandelingen. Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, dat zich baseert op bronnen ter plaatse, telde 35 luchtaanvallen in en rond de stad.

Volgens Damascus maakten de diverse strijdgroepen gebruik van het bestand om zich te herbewapenen. De oppositie geeft echter de Syrische regering de schuld van het mislukken van het staakt-het-vuren. De rebellen zouden volgens het leger het bestand driehonderd maal hebben geschonden. Het leger zwoer zijn 'plicht te blijven vervullen en het terrorisme te bestrijden om de veiligheid en stabiliteit te herstellen'.

De Syrische president Assad noemde eerder op maandag de luchtaanval van de VS op legereenheden bij Deir al-Zor een 'flagrante daad van agressie'. Ook zei hij dat de aanval op zijn troepen bedoeld zijn om IS te steunen. Het Russische leger zei op zijn beurt dat het staakt-het-vuren nu betekenisloos is geworden. Onduidelijk is of dit betekent dat Moskou ook het staakt-het-vuren niet langer zal respecteren.

De wapenstilstand zou hulporganisaties in staat moeten stellen om hulp te bieden aan totaal geïsoleerde of belegerde slachtoffers van de voortslepende burgeroorlog. Dat is slechts gedeeltelijk gelukt. Een hulpkonvooi van twintig vrachtwagens, dat vanuit Turkije naar Aleppo zou rijden, staat nog steeds vast aan de grens. Aan boord zijn genoeg voorraden voor tienduizenden mensen, maar de Verenigde Naties hebben nog steeds niet de benodigde toestemming en veiligheidsgaranties van het Syrische regime gekregen om door te rijden.

Naar schatting 275 duizend mensen zitten daar vast zonder voedsel, water, beschutting, of medische hulp, aldus de VN-chef voor humanitaire zaken, Stephen O'Brien.

Een zegsman van rebellen in het noorden van Syrië zei maandag dat het bestand 'praktisch gesproken mislukt en voorbij is'. Het is volgens hem onduidelijk of het nog gered kan worden.

Een hulpkonvooi eerder dit jaar in Madaya. Foto AP

Zijden draad

Het bestand hing al aan een zijden draad na vier Amerikaanse aanvallen op troepen van Assad dit weekeinde. Volgens Rusland kwamen 62 Syrische militairen om het leven en raakten er 100 gewond; het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten houdt het op 90 doden en 120 gewonden.

De VS boden hun excuses aan ('Natuurlijk betreuren we elke Syrische dode'), maar Rusland nam daarmee geen genoegen. Moskou stelt dat de VS Islamitische Staat (IS) hebben geholpen: door de bombardementen, die 40 minuten in beslag zouden hebben genomen, kon IS terreinwinst op het Syrische leger boeken. Volgens Washington waren de vier bombardementen in het noord-oosten van Syrië juist tegen IS gericht. Onder de afspraken van het staakt-het-vuren is het toegestaan aanvallen op die islamitische terreurorganisatie te blijven uitvoeren.

Vrijdag werd er in het oosten van de hoofdstad Damascus al hevig gevochten. Media-activisten bevestigden tegenover de Volkskrant dat het leger van Assad raketten en artillerie inzette in de wijken Jobar, Sakba en Zamalka.

Rook stijgt op boven een wijk in Aleppo. Foto ap
Kinderen spelen tussen de puinhopen in Aleppo. Foto reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.