VS en Turkije ruziën en verstrekken over en weer geen toeristenvisa meer

Turken die de Verenigde Staten willen bezoeken, ontvangen voorlopig geen visum. Omgekeerd kunnen Amerikanen tijdelijk geen reispapieren krijgen voor Turkije. Vanwege een diplomatiek geschil verstrekken beide landen geen toeristenvisa meer aan elkaars burgers.

De Amerikaanse ambassade in Ankara besloot zondag de visumverstrekking te staken.Beeld reuters

De Navo-bondgenoten liggen in de clinch sinds een medewerker van het Amerikaanse consulaat in Istanbul werd opgepakt. 'Recente gebeurtenissen dwingen de Amerikaanse regering ertoe om de toewijding van de Turkse overheid aan de veiligheid van Amerikaans ambassadepersoneel opnieuw te beoordelen', schrijft de ambassade in Ankara in een verklaring. Tot die tijd willen de diplomaten het aantal bezoekers van de ambassade en consulaten beperken tot een minimum: alleen Turken met migratieplannen kunnen er terecht.

De Turkse ambassade in Washington schoot dezelfde dag nog terug. In vrijwel identieke bewoording kondigden de Turken aan tijdelijk geen visa uit te geven aan Amerikaanse reizigers.

Het geschil tussen beide Navo-leden draait om de arrestatie van een medewerker van het Amerikaanse consulaat. Het gaat om Metin Topuz, schrijven Turkse staatsmedia, een Turkse burger die vorige week woensdag werd opgepakt op verdenking van terrorisme. De Turkse aanklager brengt Topuz in verband met de organisatie van de geestelijke Fethullah Gülen, die volgens de regering-Erdogan achter de mislukte coup van vorige zomer zat.

De Amerikaanse ambassade zei 'diep verontrust' te zijn over de arrestatie en noemt de beschuldigingen aan Topuz' adres ongegrond. Eerder dit jaar pakten de autoriteiten Turkse werknemers van het Amerikaanse consulaat in Adana op omdat hij Koerdische militanten zou steunen.

De Turkse justitieminister Abdulhamit Gül poogde maandag het opstootje te sussen. De arrestatie was een actie van de rechterlijke macht, benadrukte hij, waar de regering geen grip op heeft. Hij sprak de hoop uit dat de Amerikanen hun visumbeperkingen intrekken en dat beide landen de dialoog levend houden.

Wederzijds chagrijn

De visumrestricties zijn een dieptepunt in een toch al moeizame relatie tussen Ankara en Washington. De keuze van de regering-Trump om de Syrische Koerden te bewapenen voor de strijd tegen Islamitische Staat is onverteerbaar voor Turkije, dat in eigen land een gewapend conflict voert met opstandige Koerden.

Ook de weigering om Gülen - die in Pennsylvania in ballingschap verblijft - uit te leveren aan Turkije, leidt tot frustratie in Ankara. Erdogan heeft gesuggereerd in ruil voor Gülen de Amerikaanse dominee Andrew Brunson vrij te laten, die tot ongenoegen van de VS vastzit op beschuldiging van banden met Gülen. Washington weigert medewerking aan zo'n gevangenenuitruil.

Wederzijds chagrijn was ook evident tijdens het bezoek van Erdogan aan Washington in mei, toen bodyguards van de Turkse president demonstranten hardhandig te lijf gingen en daarbij bevelen van de Amerikaanse politie negeerden. Twee lijfwachten werden enige tijd vastgehouden. De Turkse ambassade in Washington klaagde juist over de demonstratie, die 'verboden en provocatief' was.

Erdogan en Trump vorige maand in New York.Beeld reuters

Het bevriezen van de visumuitgifte is een uitzonderlijke maatregel, zeker tussen twee bondgenoten. De VS en aartsrivaal Rusland bestoken elkaar met vergelijkbare diplomatieke wapens. Het tijdelijke visumregime zal voelbaar zijn voor Amerikanen en Turken insgelijks; dit jaar bezochten al meer dan 41 duizend Amerikanen Turkije.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden