NieuwsKernwapenoverleg

VS en Rusland beëindigen kernwapenoverleg na één dag

De Verenigde Staten en Rusland hebben maandag in Wenen de onderhandelingen over de verlenging van het New Start-verdrag, het laatste kernwapenverdrag tussen de twee landen dat nog overeind staat, beëindigd. Vanaf het begin van de dag gaf de toon van de besprekingen weinig  aanleiding tot optimisme.

Marshall Billingslea onderweg naar de besprekingen met zijn Russische collega Sergej Rjabkov.Beeld EPA

‘We zullen zien’, antwoordde Marshall Billingslea, de leider van de Amerikaanse delegatie, op een vraag van journalisten naar wat hij verwachtte van de besprekingen. Ook zijn Russische evenknie, onderminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov, hield zich op de vlakte: ‘Laten we kijken.’

Het New Start-verdrag loopt begin februari volgend jaar af. Rusland heeft aangeboden het verdrag met vijf jaar te verlengen, maar de Amerikaanse regering aarzelt. De regering-Trump wil dat China zich ook aansluit bij het verdrag, dat een limiet stelt aan het aantal strategische kernwapens dat de landen in dienst mogen hebben. Momenteel geldt voor Rusland en de VS een plafond van ieder 1.550 kernkoppen en bommen.

China weigerde echter om aan de besprekingen mee te doen. Het land heeft volgens kernwapenexperts zo’n 320 kernkoppen, veel minder dan Rusland en de VS in actieve dienst hebben. Om de Chinezen onder druk te zetten, plaatste Billingslea een foto van de lege stoelen achter Chinese vlaggetjes aan de onderhandelingstafel op Twitter. ‘Bij het bereiken van de status van grootmacht hoort ook de verantwoordelijkheid van een grootmacht’, tweette de Amerikaanse gezant.

Maar volgens de Chinezen moeten de VS eerst flink het mes zetten in hun kernwapenarsenaal voordat andere kernmachten zich zullen aansluiten bij de wapenbeheersingsgesprekken.

De regering-Trump wil dat ook China meedoet om te voorkomen dat het de VS uiteindelijk kan voorbijstreven. Bovendien willen de VS ook afspraken met China maken over de kernraketten voor de middellange en korte afstand, die een bedreiging vormen voor omringende landen zoals Taiwan.

De VS hebben echter geen enkel middel om China te dwingen mee te doen. Sommigen verdenken de regering-Trump er dan ook van dat de eis dat ook China aan het wapenbeheersingsproces meedoet, een soort ‘gifpil’ is waarmee de VS de onderhandelingen wil laten mislukken. Volgens hen is een half jaar veel te weinig om zulke ingewikkelde onderhandelingen af te ronden. Als er begin februari geen akkoord ligt over de verlenging van het verdrag, dan hebben de VS en Rusland voor het eerst sinds een halve eeuw geen kernwapenverdrag meer.

Bij zijn aantreden als Trumps gezant voor wapenbeheersing waarschuwde  Billingslea Rusland en China dat de VS niet bang zijn voor een nieuwe wapenwedloop. ‘Wij weten hoe we die moeten winnen en hoe we de tegenstander kapot kunnen maken met onze uitgaven.’

Een bijkomend probleem is dat de VS willen dat ook een aantal hypermoderne kernwapens waaraan Rusland momenteel werkt ook in het nieuwe verdrag worden opgenomen. Rusland wil daarover alleen praten als de VS ook bereid zijn te onderhandelen over het beperken van hun raketafweersystemen. Dat is weer een taboe-onderwerp voor de Amerikanen.

De afgelopen jaren heeft Trump al drie wapenbeheersingsakkoorden opgeblazen. Hij trok zich terug uit het nucleaire akkoord met Iran, vervolgens zegde hij het INF-verdrag over het uitbannen van kernraketten voor de middellange afstand op en onlangs besloot hij ook het Open Skies-akkoord op te zeggen. Volgens dat akkoord mogen de VS, Rusland en een reeks andere landen inspectievluchten boven elkaars grondgebied uitvoeren om het onderlingen vertrouwen te versterken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden