VS en N-Korea verkiezen powerplay boven diplomatie

Na Amerika's triomf in Irak leek het alsof Noord-Korea bereid was te onderhandelen over de stopzetting van zijn atoomprogramma. Het tegendeel bleek waar: Noord-Korea heeft uit 'Irak' niet geconcludeerd dat het eieren voor zijn geld moet kiezen, maar dat het kernbommen moet maken om de Amerikanen van een aanval af...

De kans dat Noord-Korea een kernmogendheid wordt, is de grootste zorg van de Amerikaanse regering, zei minister Powell van Buitenlandse Zaken woensdag in Cambodja tegen de landen van Zuidoost-Azië. De manier waarop Washington dat gevaar denkt te keren, lijkt echter weinig effectief. Dat komt vooral doordat er meer dan één manier is.

Terwijl Powell zich in Phnom Penh sterk maakte voor een Amerikaans-Aziatisch initiatief om Noord-Korea naar de onderhandelingstafel te dwingen, klonk in Washington heel andere taal. Onderminister Wolfowitz van Defensie gaf te verstaan dat de VS Noord-Korea met gemak kunnen verslaan en daarbij alle middelen zullen inzetten.

Wie moet Noord-Korea nu geloven? Powell die over onderhandelingen praat? Of Wolfowitz die het liefst een precisiebom op de Noord-Koreaanse kerncentrale Yongbion zou willen gooien? Het is niet de eerste keer dat Washington tegen Noord-Korea met dubbele tong spreekt.

De Amerikaanse regering is immers nog altijd verdeeld over de vraag of ze tegen Kim Jong Il diplomatieke of militaire wapens in stelling moet brengen. Daarom laat ze beide opties open om Kim te dwingen in te binden, als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks.

Die tweeslachtigheid heeft de Noord-Koreanen ieder vertrouwen in de Amerikaanse bedoelingen doen verliezen. Ze zien de pogingen van de VS om het conflict langs diplomatieke weg op te lossen dan ook als een trucje, dat de aandacht moet afleiden van de voorbereidingen voor een militaire aanval. Het gebrek aan vertrouwen is wederzijds. De Amerikanen vragen zich af wat Noord-Korea's beloften waard zijn nu Kim Jong Il afspraken uit 1994 heeft geschonden.

Die vertrouwenscrisis moet volgens de Amerikanen worden doorbroken met diplomatieke, economische of militaire dwangmaatregelen. Maar Kim Jong Il ziet iedere dwang als agressie, waarvan het uiteindelijke doel de val zou zijn van zijn regime.

De initiatieven om Kim tot de orde te roepen, hebben hem daarom alleen maar agressiever gemaakt. Neem zijn antwoord op het internationale plan om Noord-Koreaanse schepen en vliegtuigen te onderscheppen als ze raketten, drugs of andere illegale goederen aan boord hebben: hij dreigde met een aanval op Zuid-Korea en Japan.

De VS zijn opnieuw van plan om Noord-Korea te laten veroordelen door de Verenigde Naties. VN-sancties zijn in Pyongyang bij voorbaat opgevat als een oorlogsverklaring. In april stuitte een VN-veroordeling op verzet van China en Rusland. Peking heeft al gezegd dat het ook deze keer tegen het Amerikaanse initiatief is om naar de VN te lopen.

China wil immers iedere publieke vernedering van Noord-Korea vermijden, omdat het weet dat dat een tegendraads effect heeft. Door stille pressie probeert het zijn rebelse bondgenoot naar nieuwe onderhandelingen met de VS in Peking te lokken, na de mislukte sessie in maart.

China heeft al zijn vitale olieleveranties aan Noord-Korea een paar dagen stopgezet; officieel ging het slechts om reparaties. Maandag zei VN-vluchtelingencommissaris Lubbers dat Noord-Koreaanse vluchtelingen in China niet meer worden teruggestuurd. Peking geeft deze schending van het uitleveringsverdrag met Pyongyang niet openlijk toe. Daarmee wordt Kim Jong Il gezichtsverlies bespaard. Maar de boodschap komt wel over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden