VS en Irak voeren 17 luchtaanvallen uit op doelen IS in Tikrit

De VS en Irak hebben sinds woensdag 17 luchtaanvallen uitgevoerd in Tikrit op onder andere paleizen van oud-president Saddam Hussein. De gebouwen zijn volgens Bagdad het hoofdkwartier van Islamitische Staat (IS) in de stad. De VS bombardeerden woensdag voor het eerst IS-doelwitten in Tikrit. De Iraakse regering had Washington om hulp gevraagd bij het offensief tegen Tikrit.

Een toestel stijgt op van het Amerikaanse vliegdekschip USS Carl Vinson. Beeld reuters

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie in Bagdad zei dat Iraakse toestellen in totaal vier bombardementen hadden uitgevoerd. President Obama besloot woensdag tot de luchtaanvallen om het vastgelopen Iraakse offensief tegen IS in Tikrit vlot te trekken. De VS hebben wel als voorwaarde gesteld dat de rol van de door Iran gesteunde sjiitische milities wordt teruggebracht.

De luchtaanvallen zijn bedoeld om IS-doelen'met precisie' uit te schakelen. 'Zo redden we de levens van onschuldige Irakezen terwijl we de schade aan de infrastructuur minimaliseren', aldus generaal James L. Terry in een verklaring. Volgens een defensiefunctionaris bestoken gevechtstoestellen van de coalitie tot twaalf doelwitten in de stad. Die zouden zijn geselecteerd na verkenningsvluchten.

De bombardementen moeten Iraakse troepen in staat stellen de stad alsnog volledig te veroveren. Eerdere pogingen daartoe mislukten. Tikrit ligt aan de strategisch belangrijke route naar Mosul, een van de grootste steden in Irak. Mosul viel vorig jaar in handen van IS.

Een strijder van een sjiitische militie buiten Tikrit. Het grondoffensief tegen IS in Tikrit ligt al ruim een week stil. Beeld ap

Invloed

De VS waren tot dit moment niet betrokken bij het offensief, de eerste grote tegen een Iraakse stad in handen van IS. De Iraakse regering deed drie weken geleden, toen de aanval op Tikrit werd geopend, geen verzoek aan de VS om te helpen. Dit had te maken met betrokkenheid van Iran bij het offensief. Door in te stemmen met de luchtaanvallen, hopen de VS de Iraanse invloed in Irak terug te dringen.

Er zijn al berichten dat de omstreden Iraanse generaal Qasem Soleimani, die Irak de afgelopen drie weken hielp bij het offensief, het gebied rond Tikrit heeft verlaten. Dit zou zondag zijn gebeurd, vooruitlopend op het verzoek van Bagdad aan Washington om luchtsteun. Met de interventie wil de regering-Obama, in de strijd met Iran om invloed in Bagdad, de positie van premier Haider al-Abadi versterken.

Veel sjiieten en een deel van de Iraakse regering vinden Iran een belangrijkere bondgenoot dan de VS. 'Tikrit innemen is belangrijk', zegt een Amerikaanse regeringsfunctionaris. 'Dit biedt ons nu de kans op onze helft van de operatie. Het is in zekere zin een gok.'

De Iraanse generaal Qasem Soleimani, rechts, speelde tot zondag een belangrijke rol bij het offensief tegen Tikrit. Volgens diverse berichten heeft Soleimani zondag het gebied verlaten vanwege de naderende Amerikaanse luchtaanvallen op Tikrit. Beeld reuters

Tegenstand

Volgens de Westerse diplomaat zullen de Amerikaanse luchtaanvallen de komende weken gaan lijken op de bombardementen die nu in Noord-Irak worden uitgevoerd op IS. Daar werken de VS nauw samen met het leger en Koerdische strijders. De peshmerga's helpen de Amerikaanse luchtmacht op de grond bij het uitzoeken van doelwitten van IS.

Het offensief om IS te verdrijven uit Tikrit, startte begin maart. Na aanvankelijke successen, kondigde Bagdad een gevechtspauze aan. Het leger en de milities slaagden erin om diverse plaatsjes rond Tikrit in te nemen. De stad is nu omsingeld maar de IS-strijders, die het stadscentrum stevig in handen hebben, bieden flinke tegenstand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden