VS en EU trekken gezag Contactgroep in twijfel

De internationale Contactgroep, waarin de grootste landen van de wereld hun ex-Joegoslavië-politiek coördineren, dreigt uit elkaar te vallen. Nadat de Verenigde Staten afgelopen weekeinde al hadden gedreigd hun eigen gang te zullen gaan als de Contactgroep het niet eens zou worden over nieuwe sancties, heeft de Europese Unie maandag hetzelfde...

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

LUXEMBURG

Minister Van Mierlo en enkele andere bewindslieden van Buitenlandse Zaken, die gisteren in Luxemburg vergaderden, maken zich zorgen over het gezag en de geloofwaardigheid van de Contactgroep. Volgens hen lapt president Milosevic van Servië de internationale afspraken aan zijn laars. Hij is nu vaak genoeg gewaarschuwd, zo vinden zij.

De Amerikanen zijn dezelfde mening toegedaan, en pleiten daarom voor aanvullende maatregelen. Nu lijdt Servië al onder een wapenembargo en een economische boycot. Als het aan de VS ligt, komt daar een sportboycot bij. Bovendien moeten buitenlandse tegoeden van Servië worden bevroren, en moet het regeringsfunctionarissen lastiger worden gemaakt naar het buitenland te reizen. Dat kan door een uitbreiding van de visumplicht.

Binnen de EU zelf is echter ook verdeeldheid over de maatregelen. De Britten en Duitsers willen verder gaan dan de Fransen en Italianen. 'Italië maakte weer een geweldige hoop heisa', zo zei een diplomaat. Een ander voegde daaraan toe: 'En het waren toch weer de Fransen die meer zien in de optie om de Serviërs een grote wortel voor te houden in plaats van hen te dreigen met de stok.'

Als puntje bij paaltje komt en de landen van de Contactgroep moeten beslissen over nieuwe sancties, is de kans groot dat ieder zijn eigen gang gaat, zo erkennen diplomaten. Woensdag is in Rome de eerstvolgende vergadering van het selecte groepje, dat buiten de VS bestaat uit Groot-Brittannië, Italië, Frankrijk, Duitsland en Rusland.

Hun bijeenkomst is vooral van belang omdat de laatste tijd het geweld in voormalig Joegoslavië weer aanzienlijk is toegenomen. 'Ik maak me ook grote zorgen omdat het niet beperkt blijft tot Kosovo, maar zich uitspreidt tot delen van Bosnië en Kroatië', aldus minister Van Mierlo.

Hij pleitte tijdens de bijeenkomst gisteren ook voor het sturen van waarnemers om de grenzen tussen Albanië en Kosovo te controleren. Steeds meer wapens gaan vanuit Albanië naar de opstandelingen in Kosovo, voornamelijk etnische Albanezen, die militanter worden en in aantal groeien. Van Mierlo's plan zal verder besproken worden in de NAVO en de West-Europese Unie.

Een groot deel van de dag spraken de EU-ministers gisteren ook over de relatie met Turkije. Ondanks grote druk van de overige lidstaten van de EU heeft Griekenland niet toegegeven aan de eis om zich inschikkelijker te tonen tegenover Turkije. Door de Griekse koppigheid komt de EU in een 'situatie terecht waarin het zich moet generen voor haar houding ten opzichte van de Turken', aldus Van Mierlo.

Sinds december vorig jaar is de verhouding met Turkije al vertroebeld. De EU weigerde toen Ankara te erkennen als een volwaardige kandidaat voor het EU-lidmaatschap. De Turkse premier Yilmaz besloot daarop de betrekkingen met de EU op een laag pitje te zetten.

Tussen de EU en Turkije bestaat een douane-unie, maar die is volgens Van Mierlo 'onvoorstelbaar profijtelijk voor de Unie. Het levert ons vijf keer zoveel op als de Turken'. Dat komt doordat de EU haar eigen beloften aan Turkije niet kan nakomen. Griekenland blokkeert de uitbetaling van 836 miljoen gulden, een bedrag dat de Turken toekomt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden