VS en EU heffen economische sancties tegen Iran op

De Verenigde Staten en de Europese Unie heffen de economische sancties tegen Iran op. Dat maakten de Amerikaanse minister Kerry en de Europese vertegenwoordiger Mogherini zaterdagavond bekend. Het Internationale Atoomenergieagentschap heeft vastgesteld dat Iran haar nucleaire programma heeft ingeperkt en daarmee voldoet aan de eisen die de internationale gemeenschap aan het land heeft gesteld.

Mogherini en Zarif tijdens hun gezamenlijke verklaring. Beeld reuters

'Iran heeft alle maatregelen genomen om de Implementatiedag tot stand te laten komen', zei het agentschap. In Iran wordt de dag dat de sancties worden opgeheven aangeduid als Implementatiedag. Vanaf dat moment mag Iran weer olie exporteren en internationale betalingen doen.

Voor het Europese embargo daadwerkelijk is opgeheven moet de Europese Raad, met leiders van alle 28 lidstaten, nog officieel instemmen. Dat is een kwestie van tijd, ze hebben immers ook al ingestemd met het nucleaire akkoord. Frankrijk heeft laten weten zich te verheugen op het volledig implementeren van het verdrag.

In juli 2015 werd het akkoord gesloten tussen Iran enerzijds en China, Rusland, de Verenigde Staten, Engeland, Frankrijk en Duitsland anderzijds. De overeenkomst voorziet in de inperking van het atoomprogramma in ruil voor verlichting van de internationale sancties tegen Iran. Pas als het IAEA zou vaststellen dat Iran had voldaan aan de eisen van het akkoord, zouden de sancties worden opgeheven.

Een belangrijke eis aan Iran was dat het 98 procent van zijn voorraad verrijkt uranium, het belangrijkste ingrediënt voor een kernbom, van de hand zou doen. Eind 2015 verscheepte Iran het grootste deel van haar voorraad verrijkt uranium inderdaad naar Rusland.

Woensdag zette Iran een andere belangrijke stap: toen verwijderde ze de kern van de zwaarwaterreactor bij de stad Arak. De reactor is nu niet meer inzetbaar.

Het akkoord

Wat staat er in het nucleaire akkoord? Lees hier de belangrijkste punten samengevat.

De Amerikaanse minister Kerry aan tafel met de Iraanse minister Zarif. Beeld ap

Koop van vliegtuigen

Europese bedrijven stonden zaterdag te trappelen om zaken te doen met Iran. De Iraanse minister van Transport Abbas Akhoondi meldde zaterdagmiddag dat Iran 114 vliegtuigen voor de burgerluchtvaart van het Europese vliegtuigenbedrijf Airbus koopt zodra de sancties zijn opgeheven. Dat zou hij hebben afgesproken met het Europese bedrijf. Airbus ontkent dat er gesprekken hebben plaatsgevonden. Een koop of gesprekken daarover zijn volgens het bedrijf pas mogelijk nadat de sancties zijn opgeheven.

Ook oliebedrijven Total en Shell konden nauwelijks wachten. Volgens het Iraanse nieuwsagentschap Mehr waren er zaterdag werknemers van de bedrijven in Teheran. Volgens Mehr ontmoeten zij zondag bestuurders van de National Iranian Oil Company (NIOC) en de National Iranian Tanker Company (NITC). Iran heeft aangekondigd de olieproductie sterk op te voeren nadat het handelsembargo is opgeheven. Shell ontkent dat het werknemers naar Iran heeft gestuurd.

Een Airbus A320 met vijf vliegtuigen van de Zwitserse Patrouille. Beeld ap

Tien concrete gevolgen

Het opheffen van de economische sancties tegen Iran, nu dit land het atoomverdrag van juli 2015 geheel is nagekomen, krijgt een krachtig economisch vervolg op vele terreinen. Grote kapitalen komen vrij en de belangrijke bank-, staal- en scheepvaartsectoren worden vrij van strafmaatregelen die de Verenigde Staten hadden ingesteld. Het zakendoen met Iran zal na tien jaar sancties in veel opzichten snel veranderen. Tien concrete gevolgen:

1. De export van Iraanse olie en gas naar de Europese Unie wordt mogelijk
2. Bedrijven in het westen mogen uitrusting voor olie- en gasvelden leveren
3. Verzekeraars in het westen mogen Iraanse schepen verzekeren
4. Zakendoen met de Iraanse energiesector is veelal toegestaan
5. Internationale financiële transacties kunnen weer plaatsvinden
6. Banken mogen zakentransacties met Iran met kredieten ondersteunen
7. Iran krijgt de beschikking over 100 miljard dollar die bevroren waren
8. Sancties tegen bedrijven en honderden privépersonen worden opgeheven
9. De levering van vliegtuigen en onderdelen van Boeing- en Airbustoestellen voor civiele doelen is toegestaan
10. Autoproducenten uit het westen mogen weer voertuigen in Iran verkopen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden