VS dreigt met forsere maatregelen tegen Rusland

Er komen nog veel forsere maatregelen tegen Rusland als het Kremlin de spanningen over Oekraïne blijft opdrijven en de bevolking van Oekraïne bedreigt. Dit zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, vandaag nadat hij meer dan vijf uur lang met zijn Russische collega Sergej Lavrov had gesproken.

Kerry en Lavrov kwamen vanmiddag in Londen bij elkaar om de Krim-crisis te bespreken. Lavrov concludeerde dat Rusland en de VS het niet eens zijn geworden over een gedeelde visie op het Oekraïense probleem.

De spanningen in aanloop naar het referendum op de Krim lopen op. De onlusten bij de protesten in Donetsk waarbij gisteren een dode viel, tonen volgens de Russen aan dat de nieuwe autoriteiten in Kiev de situatie in Oekraïne niet onder controle hebben. Moskou 'behoudt zich daarom het recht voor Russen in Oekraïne te beschermen'.

Obama heeft het referendum, waarin de inwoners van de Krim aanstaande zondag mogen bepalen of zij de bezetting van de Russen steunen, al afgewezen en waarschuwde eerder dat bij doorgang van de volksraadpleging de internationale gemeenschap 'gedwongen is een prijs te zetten op Ruslands schending van het volkenrecht'. Waar de Russen precies rekening mee moeten houden, maakte Obama niet bekend.

Sancties zijn in ieder geval niet de oplossing, liet de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, vandaag weten na topoverleg met zijn Amerikaanse ambtgenoot John Kerry. Beide heren kwamen vandaag in London bijeen in een poging de spanningen tussen de twee grootmachten te verminderen.

Erg veel zijn de bewindslieden niet opgeschoten die urenlang met elkaar spraken. Volgens Lavrov is de hele Krim-crisis niet aan Rusland te wijten. De Russen erkennen het gezag in Kiev niet en zeggen de Russen in het buurland te willen beschermen. Lavrov wil daarom dat de inwoners van de Krim zelf in een referendum bepalen of zij bij Rusland of Oekraïne willen horen.

Kerry waarschuwt dat de internationale gemeenschap de uitkomst van het referendum niet zal accepteren. Hij maakt zich meer zorgen om de grootschalige troepenmobilisatie in de grensstreek en oefeningen die het Russische leger uitvoert. Lavrov herhaalde vandaag dat Rusland geen plannen heeft het zuidoosten van Oekraïne binnen te vallen.

Beeld reuters

Schaakspel
Op de achtergrond zet diplomatieke schaakspel zich verder voort. Volgens Kerry druist een annexatie van de Krim in tegen het internationale recht en de Oekraïense wet. Kiev erkent het referendum ook niet. Maar volgens Poetin is een referendum geheel in lijn met de regels van het internationaal recht. In een telefoongesprek met VN-chef, Ban Ki-moon, benadrukte hij dat de volksraadpleging in lijn is met het VN-verdrag. Mocht uit het referendum duidelijk worden dat de Krim zich afscheidt van Oekraïne, dat zullen de VS en de EU sancties treffen.

De EU is al volop bezig een zwarte lijst samen te stellen. Wie er precies op komen te staan, wordt nu uitgewerkt. De Russen op de lijst komen de EU niet meer in en ook hun tegoeden die zij in de unie hebben gestald, worden bevroren.

Er wordt gesproken van een lijst met 120 tot 130 namen, maar de kans is groter dat dat aantal fors wordt teruggebracht. Volgens het Duitse dagblad Bild gaat het om onder andere de minister van Defensie Sergei Shoigu, vicepremier Dmitri Rogozi en meerdere adviseurs van Poetin. Ook bestuurders uit de olie- en gasindustrie, zoals de directeur van Gazprom, zouden niet meer in aanmerking komen voor visumvrij reizen en zouden niet langer bij hun tegoeden kunnen komen.

Discriminatie
Rusland klaagde vandaag op haar beurt over 'onaanvaarde' discriminatie van Russische journalisten. Woensdag mochten meerdere journalisten niet aanwezig zijn bij de persconferentie van de Amerikaanse president Barack Obama en de nieuwe premier van Oekraïne Arseni Jatsenjoek op het Witte Huis.

'Het lijkt erop dat ze in Washington - waar ze zo dol zijn op praten over vrijheid van meningsuiting en de rechten van de media - niet dezelfde principes volgen, en ze alleen de voorkeur geven aan 'goedgekeurde' media die de 'noodzakelijke' informatie verspreiden', schrijft het ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.

Beeld afp

Legeroefeningen
Ondertussen blijft Poetin zijn troepen bij de Krim gevechtsklaar houden. Vandaag kregen de troepen op de Krim versterking van Servische paramilitairen en hebben Russische straaljagers en helikopters gevechtsoefeningen uitgevoerd boven de de Middellandse Zee. Ook het Russische vliegdekschip Admiraal Koeznetsov doet mee aan de manoeuvres.

De beschuldiging van de Oekraïense regering dat een grootschalige troepenopbouw langs de grens de voorbereiding vormt voor een invasie van de Krim, wijst Poetin van de hand. 'Het is en blijft een interne Oekraïense kwestie, waarin we helaas zijn meegesleurd', zei Poetin.

Oekraïne praat met de VS en de NAVO over technische militaire steun aan het land, dit zei de Oekraïense interim-premier Arseni Jatsenjoek vandaag na zijn terugkeer uit de VS.

President Obama en de nieuwe Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek op het Witte HuisBeeld getty

Vrije pers
Volgens Amnesty International draait Rusland de vrije meningsuiting de duimschroeven aan in de aanloop naar het referendum op de Krim zondag. 'Het is een onverholen poging alle stemmen tot zwijgen te brengen die tegen dit initiatief zijn', aldus de mensenrechtenorganisatie.

Rusland maakte donderdag enkele bekende websites ontoegankelijk die een belangrijk platform waren voor onafhankelijke journalistiek en vrije meningsuiting. Daartoe behoren de portals kasparov.ru en ej.ru, die in tegenstelling tot de staatsmedia ook de oppositie aan het woord laten. Kasparov.ru is is vernoemd naar de voormalige schaakkampioen Garri Kasparov.

Op 1 februari tekende president Vladimir Poetin een gewijzigde 'internetinformatiewet'. Daarin staat dat websites kunnen worden gesloten die oproepen tot 'illegale activiteiten'. Daardoe behoren ook vreedzame demonstraties waarvoor geen vergunning vooraf is gegeven door de autoriteiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden