NieuwsIrak

VS dreigen ambassade in Irak te sluiten vanwege raketaanvallen sjiitische milities

De VS dreigen hun ambassade in Irak te sluiten vanwege de toenemende beschietingen van pro-Iraanse milities. De regering-Trump heeft Bagdad zelfs gewaarschuwd voor een ‘krachtige en gewelddadige’ actie als vergelding voor de constante raketbeschietingen.

Een Amerikaanse marinier houdt de wacht bij de Amerikaanse ambassade in Bagdad. Beeld EPA

Dit bevestigen Amerikaanse en Iraakse regeringsfunctionarissen. De VS hebben al voorbereidingen getroffen om hun diplomaten snel uit Bagdad terug te trekken.

Sjiitische milities die steun genieten van Teheran proberen al jaren het enorme complex in het centrum van Bagdad te treffen, maar niet eerder reageerde de Amerikaanse regering zo fel. De sluiting van de ambassade zou een aanzienlijke klap zijn voor de relaties tussen beide landen. Zo’n zeventien jaar na de Amerikaanse invasie verblijven nog altijd naar schatting vijfduizend Amerikaanse militairen in Irak. Zij zijn onder andere belast met het trainen van het leger.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo heeft in telefoongesprekken met president Barham Salih en premier Mustafa al-Kadhimi de sluiting van de ambassade aangekondigd als de Iraakse regering de beschietingen met Katjoesja-raketten niet stopt. 

De ambassade bevindt zich in de groene zone, waar ook de vroegere paleizen van de in 2003 door de VS afgezette president Saddam Hoessein zich bevinden. Het gebied was na de invasie het Amerikaanse machtscentrum in Irak. Ook de voorlopige Iraakse regering zetelde hier na de val van Saddams regime.

Spoedoverleg

De VS willen ook dat de aanvallen op andere buitenlandse missies en konvooien van de door de VS geleide militaire coalitie stoppen. Behalve de VS helpen andere landen, waaronder Nederland, met de training van het leger. Deze internationale coalitie is nog altijd betrokken bij de strijd tegen restanten van Islamitische Staat (IS) in het noorden en westen van Irak. Tot eind 2018 werden Nederlandse F-16’s ingezet bij de luchtcampagne tegen strijders van IS.

Volgens een hoge Iraakse functionaris wil Washington binnen twee maanden actie zien van de Iraakse regering. Daarna zou ‘agressieve actie’ van de Amerikanen volgen tegen de milities, aldus deze functionaris. Onduidelijk is waarmee de VS hebben gedreigd. President Khadimi en premier Salih voerden zondag spoedoverleg over de Amerikaanse dreigementen. Hierbij was ook parlementsvoorzitter Mohamed al-Halbousi aanwezig. 

Het drietal zou hun steun hebben uitgesproken voor het onder controle brengen van de milities en het stoppen van de aanvallen op diplomatieke missies. De milities, waaronder die van de machtige sjiitische leider Moqtada al-Sadr, ontstonden na de val van Saddam Hoessein met steun van Iran.

Amerikaanse mariniers bewaken de Amerikaanse ambassade in Bagdad. Als de raketaanvallen niet stoppen, dreigt de Amerikaanse regering met gewelddadige actie.Beeld EPA

Uitschakeling Soleimani

De sjiitische milities opereren naast het leger. De Iraakse regering maakte de afgelopen jaren dankbaar gebruik van deze gewapende groepen om IS te verdrijven uit Mosul en andere delen van Irak waar de terreurgroep een kalifaat had uitgeroepen. De raketaanvallen zijn toegenomen toe na de uitschakeling van de Iraanse generaal Qassem Soleimani door een Amerikaanse drone-aanval bij de luchthaven van Bagdad, in januari. Soleimani speelde een cruciale rol bij de Iraanse steun aan de sjiitische milities.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wil niets zeggen over de gesprekken van Pompeo met de Iraakse leiders. Wel waarschuwde het departement dat de beschietingen moeten stoppen. ‘Wij hebben eerder duidelijk gemaakt dat de acties van de wetteloze, door Iran gesteunde milities de grootste bedreiging vormen voor de stabiliteit van Irak’, aldus een woordvoerder. ‘Het is onaanvaardbaar dat groepen die door Iran gesteund worden, raketten afvuren op onze ambassade, Amerikaanse en andere diplomaten aanvallen en orde en gezag in Irak bedreigen.’

Op maandag was de luchthaven van Bagdad, die de VS en hun bondgenoten gebruiken, opnieuw het doelwit van een raketaanval. De raketten troffen echter een huis vlakbij het vliegveld. Alle vijf de doden waren kinderen en vrouwen. Op maandag werd een konvooi met goederen, bestemd voor het Amerikaanse leger, getroffen door een bermbom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden