VS bevestigen vrijlating bemanning Amerikaanse marinevaartuigen

Iran heeft de bemanning van de twee kleine Amerikaanse marinevaartuigen vrijgelaten. Amerikaanse functionarissen hebben dit woensdag bevestigd. De boten werden dinsdag onderschept. Volgens generaal Ali Fadavi van de Iraanse Revolutionaire Garde hebben de VS hun excuses aangeboden aan Teheran omdat de vaartuigen in de territoriale wateren van Iran waren beland.

Amerikaanse marinevaartuigen tijdens een patrouille in de Perzische Golf. Iran heeft twee vaartuigen van dit type in beslag genomen. Beeld afp

Eerder meldde de Iraanse staatstelevisie dat gardisten de bemanning hadden vrijgelaten. Volgens de Amerikaanse marine vertrok de bemanning rond negen uur aan boord van hun boten. Ze bevinden zich nu weer aan land, mogelijk in Bahrein van waaruit de Amerikaande Vijfde Vloot opereert.

De marine zegt dat er geen aanwijzingen zijn dat de bemanning slecht is behandeld door de Iraniërs. Het Pentagon is een onderzoek begonnen naar hoe de twee vaartuigen in Iraanse handen zijn terechtgekomen.

Minister Javad Zarif van Buitenlandse Zaken had zijn Amerikaanse ambtsgenoot John Kerry eerder laten weten dat de boten hun tocht mochten vervolgen. De bevelhebber van de Iraanse landmacht zei dat het incident een les is voor de 'ruziemakers' in het Amerikaanse parlement die Iran constant bekritiseren.

'De excuses zijn ontvangen en de zeestrijdkrachten zullen reageren zodra ze een opdracht krijgen', aldus Fadavi vanochtend over de naderende vrijlating van de Amerikanen. De generaal leidt de marine-eenheden van de Revolutionaire Garde, een elite-eenheid die naast het leger opereert.

De geconfisqueerde vaartuigen waren op weg van Koeweit naar Bahrein toen ze door Iran werden onderschept. Aan boord zaten zeker tien personen: negen mannen en een vrouw. Eerder op dinsdag verloor de Amerikaanse marine het contact. De Amerikaanse vaartuigen, zogenaamde Riverine Command Boat's (RCB's) zijn snelle patrouilleboten met een kleine bemanning en voorzien van zware mitrailleurs. Ze worden onder andere gebruikt om andere schepen en waterwegen te beschermen.

De Iraanse marine heeft de boten naar een basis van de Garde in de Perzische Golf gebracht. Volgens Iran zijn de opvarenden veilig en in goede gezondheid.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry spreekt met zijn collega Mohammad Javad Zarif (rechts) Beeld reuters

'Onderzoek toont aan dat de Amerikaanse bemanningsleden problemen hadden met hun navigatiesysteem', aldus Fadavi. Eerder liet Fadavi weten dat het Amerikaanse vliegdekschip dat in de Perzische Golf opereert, de USS Harry S. Truman, veertig minuten lang 'provocerend en onprofessioneel' rondvoer. Volgens de generaal voerde het schip manoeuvres uit om Iran onder druk te zetten.

'Amerikaanse marineactiviteiten in de regio zijn nooit onschuldig geweest en we zullen hun aanwezigheid ook niet beschouwen als onschuldig', aldus de generaal. Hij meent dat een excuses op zijn plaats is.

De Iraniërs hielden hun hart vast, vertelt correspondent Thomas Erdbrink vanuit Teheran: 'Over een paar dagen moet de nucleaire deal in werking treden, een crisis met de Amerikanen kan Iran nu dus niet gebruiken.'

De wijze waarop de crisis is afgewend, toont volgens Erdbrink ook de verbeterde relaties tussen de landen: 'Tegenwoordig pakt John Kerry gewoon de telefoon op om zijn collega buitenlandminister te bellen, dat was voorheen niet mogelijk.'

De aanhouding van de bemanning zorgde dinsdag voor grote consternatie in de VS, onder andere omdat het bekend werd vlak voordat president Obama zijn State of the Union zou uitspreken. De Republikeinen, zoals presidentskandidaat Donald Trump, gebruikten het incident direct om uit te halen naar het nucleaire akkoord met Iran.

Het is niet voor het eerst dat Iran beslag legt op schepen. Zo werden in 2004, 2007 en 2009 in totaal 26 Britten aan boord van marineschepenen en een racejacht gearresteerd. Telkens werden ze spoedig vrijgelaten om hun tocht te vervolgens.

Een RCB van de Amerikaanse marine tijdens een patrouille twee jaar geleden in de Perzische Golf. Beeld US Navy
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden