VS betaalden ex-nazi's miljoenen aan 'oprotpremie'

Ex-nazi's en oud-kampbewaarders hebben jarenlang een uitkering gekregen van de Verenigde Staten. Het Amerikaanse persbureau AP meldt op basis van eigen onderzoek dat tientallen Duitsers die na de Tweede Wereldoorlog naar de VS emigreerden in totaal miljoenen dollars hebben ontvangen.

Jakob Denzinger in zijn appartement in het oosten van Kroatë. Beeld null
Jakob Denzinger in zijn appartement in het oosten van Kroatë.

Doel was om de ex-nazi's het land uit te krijgen. Het ministerie van Justitie in de VS gebruikte een maas in de wet om dit voor elkaar te krijgen: de ex-nazi's gaven in ruil voor een uitkering hun Amerikaans staatsburgerschap op.

Al sinds 1979 zouden zeker 38 oorlogsverdachten een uitkering hebben gekregen. Daarna hebben ze de VS verlaten. Vier mensen zouden nog in leven zijn en krijgen tot op heden een uitkering. Eén van hen is volgens AP voormalig Auschwitz-bewaker Jakob Denzinger. Hij verhuisde na de oorlog naar Ohio, waar hij een nieuw bestaan opbouwde.

In 1989 dreigde de VS hem uit te zetten, waarop Denzinger zelf zijn koffers pakte en terug naar Duitsland verhuisde, waar hij iedere maand een uitkering van 1500 dollar kreeg. Hoewel hij inmiddels 90 is en alweer meer dan 20 jaar in Europa woont, heeft hij nog steeds recht op dat pensioen.

'Oprotpremie'
Het Amerikaanse ministerie van Justitie zegt in een reactie dat de uitkering werd gebruikt als 'oprotpremie' voor ex-nazi's. Volgens AP spreken interviews met betrokkenen en officiële overheidsdocumenten dat echter tegen.

Buitenlandse zaken omschreef de koehandel als een minnelijke schikking voor oorlogsmisdadigers. 'Het is volkomen weerzinwekkend dat nazi-oorlogsmisdadigers bijstandsuitkeringen blijven ontvangen terwijl ze al vele, vele, vele jaren geleden ons land zijn uitgezet', reageert Congreslid Carolyn Maloney. Ze zegt te werken aan een wetsvoorstel dat daaraan een eind moet maken.

Siert Bruins
Het 'lozen van nazi's', zoals de methode in de wandeling ging heten, stuitte op zo veel verzet dat OSI er uiteindelijk mee stopte. Maar de mogelijkheid bestaat nog steeds. De kans is klein dat van oorlogsmisdaden verdachte nazi's van Nederlandse origine van de goudomrande uitzettingsprocedure gebruik hebben gemaakt. De enige bekende Nederlandse oorlogsmisdadiger die nog in leven is, Siert Bruins, week na de oorlog niet naar de VS, maar naar Duitsland uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden