VS: asiel bieden aan Snowden zal band met Latijns-Amerika beschadigen

CARACAS - De Verenigde Staten zijn bezig met een diplomatiek offensief om te voorkomen dat Edward Snowden een veilige schuilplaats vindt in Latijns-Amerika. Daar hebben drie linkse regeringen die het provoceren van Washington tot kern van hun buitenlands beleid verheffen, aangeboden de voortvluchtige Amerikaanse klokkenluider op te nemen.


Vicepresident Joseph Biden nam een ongebruikelijke stap: hij belde president Rafael Correa van Ecuador om er bij hem op aan te dringen Snowden geen asiel te verlenen. Hoge ambtenaren van het ministerie van Buitenlandse Zaken hebben Venezuela onder druk gezet.


In de hele regio verspreiden Amerikaanse ambassades de boodschap dat het toelaten van de voormalige CIA-medewerker blijvende gevolgen zal hebben.


'Er is geen regering op het westelijk halfrond die niet weet hoe wij over deze zaak denken', zei een Amerikaanse functionaris. Volgens hem zal het helpen van Snowden 'de relaties voor lange tijd ernstig beschadigen'.


De Amerikaanse regering ondervindt echter dat haar invloed in Latijns-Amerika beperkt is, juist nu ze die hard nodig heeft. De regio is niet langer de vanzelfsprekende achtertuin van Amerika en stelt zich in toenemende mate onafhankelijk op. 'Onze invloed neemt af', zegt voormalig VN-ambassadeur Bill Richardson. 'Het is belangrijk dat de regering-Obama en minister Kerry (Buitenlandse Zaken, red.) meer tijd besteden aan het gebied. We moeten onze betrekkingen met gematigde landen als Mexico, Colombia, Peru en Brazilië verstevigen om weerstand te bieden aan de anti-Amerikaanse beweging.' Volgens Richardson moet ook toenadering worden gezocht tot landen die vijandig staan tegenover Amerika.


De landen die Snowden asiel hebben aangeboden - Venezuela, Nicaragua en Bolivia - behoren tot de staten die op gespannen voet staan met de VS. Venezuela en Bolivia hebben Amerikaanse ambassadeurs uitgewezen. De Venezolaanse minister van Buitenlandse Zaken, Eilas Jaua, gaf onlangs voor televisie te kennen dat hij zich niets aantrekt van Amerikaanse druk.


Soms lijken de diplomatieke inspanningen effect te hebben. Zo leek Ecuador er aanvankelijk op gebrand Snowden te verwelkomen, maar geleidelijk nam dat enthousiasme af. Uiteindelijk liet de regering weten dat hij alleen een asielverzoek kan indienen als hij op Ecuadoraans grondgebied zou zijn.


Na het telefoontje van Biden reageerde Correa onverwacht mild. De president die zich vaak uitsprak tegen wat hij de buitensporige macht van Amerika noemt, liet zich in een interview opmerkelijk lovend uit over de Amerikaanse vicepresident. Hij zei dat Biden hem op vriendelijke wijze had gevraagd geen asiel te verlenen. 'Zonder enige vorm van dreigement.'


De lekken van Snowden lijken zodanig getimed dat ze verband houden met het land waar hij verblijft of waar hij naartoe wil. Toen hij zich schuilhield in Hongkong lekte hij documenten over Amerikaanse spionage in China. Nu Latijns-Amerika in beeld is als toevluchtsoord komt die regio aan de beurt in de onthullingen van de klokkenluider.


Deze week publiceerde het Braziliaanse dagblad O Globo verhalen over de wijze waarop de VS gegevens over telefoon en e-mailverkeer in Brazilië en andere Latijns-Amerikaanse landen verzamelen. Dat leidde ertoe dat ook bondgenoten van de VS protesteerden bij Washington.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden