Nieuws Impeachment-onderzoek

‘VS-ambassadeur kreeg van Trump opdracht hem vrij te pleiten in Oekraïne-zaak’

President Trump wacht deze week een pijnlijke tegenvaller in het impeachment-onderzoek dat de Democraten tegen hem zijn begonnen wegens zijn pogingen Oekraïne onder druk te zetten om belastend materiaal te vinden tegen zijn politieke rivaal Joe Biden. 

De Amerikaanse ambassadeur in Brussel Gordon Sonland. Beeld Reuters

Gordon Sondland, ambassadeur in Brussel en een vertrouweling van Trump, zal tegenover het Congres vertellen dat hij van Trump de opdracht kreeg hem vrij te pleiten van ongepaste druk.  Sondland, een sleutelfiguur in de affaire, zal donderdag gaan praten met de parlementaire commissies die een impeachment-onderzoek doen naar Trump. Trump had hem dat vorige week nog verboden, maar Sondland heeft kennelijk besloten toch gehoor te gaan geven aan een dagvaarding.

Wat hij gaat zeggen werd zaterdagavond al achterhaald door The Washington Post. Sondland zal, zo begreep de krant van een van zijn adviseurs, erkennen dat Trump hem opdroeg een berichtenwisseling over de beloofde Amerikaanse tegenprestatie te beëindigen met een expliciete ontkenning dat er sprake was van een dreigement met ‘voor wat hoort wat’.

Sondland zal ook vertellen dat hij niet weet of die mededeling klopte. ‘Het is alleen waar dat de president het zei, maar niet dat het de waarheid was’, vertelde de bron aan de krant. Hoe cryptisch dat ook klinkt, het verklaart de sms-communicatie tussen Sondland en zijn collega’s die een centraal onderdeel is geworden van het onderzoek.

Klokkenluider

De Democraten begonnen het onderzoek nadat een klokkenluider had gemeld dat Trump de Oekraïense president Zelenski probeerde te gebruiken om Biden, zijn mogelijke tegenstander bij de verkiezingen van volgend jaar, dwars te zitten. Volgens Trump zou Biden, toen hij nog vicepresident was, Oekraïne onder druk hebben gezet een corruptieonderzoek te staken tegen  het Oekraïense gasbedrijf Burisma. Bij dat bedrijf had Bidens zoon Hunter een baantje met een vorstelijk salaris.

Om Zelenski tot het onderzoek te bewegen moest hem een wortel worden voorgehouden, een operatie waarbij  ook Sondland werd ingeschakeld. Uit vorige week geopenbaard sms-verkeer blijkt dat Sondland en andere diplomaten met de stafchef van Zelenski een deal overeenkwamen. In ruil voor de belofte dat hij een onderzoek naar Burisma en Biden zou beginnen, mochts Zelenski op bezoek komen bij Trump in Washington. 

Maar toen kwam er plotseling  een kink in de kabel: de Oekraïners kwamen erachter dat Trump de hun beloofde financiële militaire steun tegenhield. Ook Bill Taylor, de Amerikaanse ambassadeur in Kiev, was not amused. ‘Zeggen we nu dat de defensiesteun en Witte Huis-ontmoeting [beide] afhangen van de onderzoeken?’

‘Bel me’, sms’te Sondland op 1 september.

Taylor, een paar dagen later, in een verhitte nachtelijke discussie met Sondland: ‘Zoals ik over de telefoon zei: het is van de gekke om defensiesteun tegen te houden vanwege een politieke campagne.’

Daarop reageerde Sondland pas vijf uur later. Hij was ineens heel formeel. ‘Bill, volgens mij vergis je je in President Trumps bedoelingen. De President heeft heel duidelijk gezegd dat er van een quid pro quo geen sprake is. (…) Ik denk dat we deze sms-jes beter kunnen stoppen.’

In die periode van vijf uur bleek Sondland met Trump te hebben gebeld, die hem opdroeg dat te zeggen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden