nieuws vrouwenbesnijdenis

Vrouwenbesnijdenis komt vaker voor dan gedacht: 41.000 vrouwen in Nederland genitaal verminkt

Vrouwenbesnijdenis komt in Nederland bijna twee keer vaker voor dan tot nu toe werd aangenomen. De genitaliën van naar schatting 41 duizend vrouwen zijn verminkt. Ook het aantal meisjes dat risico loopt op verminking is veel hoger dan gedacht.

Een Keniaans meisje van de Pokot-stam wordt naar de plaats begeleid waar zij zal worden besneden. Beeld REUTERS

Dit blijkt uit een rapport van Pharos en het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Pharos is een kenniscentrum gespecialiseerd in gezondheidsverschillen. Het rapport is opgesteld op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid. Vrouwenbesnijdenis is in Nederland sinds 1993 verboden, maar pas sinds 2006 is er actief beleid. Dat heeft voor zover bekend nog niet geleid tot veroordelingen. 

Minister Hugo de Jonge (CDA) van Volksgezondheid noemt vrouwenbesnijdenis ‘mensonterend’. Hij stelt dat zorgprofessionals signalen van deze verminking moeten melden bij de politie.

In 2012 schatte Pharos nog dat 29 duizend vrouwen een vorm van genitale verminking was aangedaan. Het aantal meisjes dat de komende vijftien jaar risico liep op verminking werd toen geschat op 600 tot 3.800. Na bijstelling van het rekenmodel, komt Pharos nu met een veel hogere raming. Het instituut stelt dat 41 duizend vrouwen verminkt zijn en dat 4.200 meisjes het risico lopen op verminking. Dat risico lopen zij vooral als zij naar het land van herkomst van hun ouders of een van beide ouders gaan.

Cultureel gebruik

In sommige landen is (een vorm van) vrouwenbesnijdenis een cultureel gebruik. Het gaat dan bijvoorbeeld om Somalië, Egypte, Ethiopië, Eritrea, Soedan en Irak. In Nederland wonen 95 duizend vrouwen die komen uit landen waar vrouwenbesnijdenis voorkomt. Pharos schat op basis van de nieuwste inzichten over besnijdenis in de betrokken landen dat 43 procent van hen dit heeft ondergaan. 

In Nederland is vrouwelijke genitale verminking – ofwel vrouwenbesnijdenis – strafbaar, ongeacht door wie of waar de besnijdenis plaatsvindt. Het wordt gezien als een zware vorm van kindermishandeling. In Nederland wonen 38 duizend meisjes tot 19 jaar met ten minste één ouder uit een land waar vrouwenbesnijdenis voorkomt. Pharos schat dat 4.200 van hen de komende twintig jaar het risico loopt besneden te worden.

Complicaties

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) onderscheidt vier typen van vrouwenbesnijdenis, variërend van een inkeping in de clitoris tot het volledig wegsnijden van de clitoris en schaamlippen waarna de resterende genitaliën worden dichtgenaaid. Bij deze vormen van verminking hebben vrouwen een hoog risico op complicaties zoals urineweginfecties, ontstekingen, problemen met geslachtsgemeenschap en psychische problemen.

In Nederland werd vrouwenbesnijdenis in het vorige decennium op de agenda gezet door VVD-politica Ayaan Hirsi Ali. Zij was als asielzoeker uit Somalië naar Nederland gekomen. Na haar studie politicologie zat ze van 2003 tot 2006 voor de VVD in de Tweede Kamer en maakte ze van vrouwenonderdrukking in de islam haar thema. Ze vertelde daarbij ook over de besnijdenis die zij zelf als meisje had ondergaan.

In 2006 zei ze daarover in de Volkskrant: ‘Als je met me had gepraat toen ik 5, 6, 7 jaar was, had je wel iets anders gehoord. Maar voor mij zijn de gevolgen best meegevallen. Allereerst ben ik er niet aan overleden, terwijl heel veel meisjes er wel aan sterven. Ik doe langer over het plassen dan niet-besneden vrouwen, en vrijen is voor mij misschien net iets ingewikkelder. Maar de gevoelens zijn er, de begeerte is er, ik kan een orgasme krijgen. Niet te vergelijken met sommige meisjes uit het noorden op wie farooni is toegepast, die helemaal geen genitaliën meer hebben. Mijn geluk is ook geweest dat ik door een man ben besneden. Die zijn milder. Niet elke vorm van meisjesbesnijdenis is even afschuwelijk, maar ze zijn wel allemaal even verwerpelijk.’

Lees meer

Schadelijke culturele traditie nog steeds gaande: in het Tanzaniaanse district Serengeti zijn ruim vierhonderd meisjes van het Kuriavolk onlangs in één nacht besneden

Waarom ook de mondiale schatting van het aantal besneden vrouwen in 2016 naar boven moest worden bijgesteld

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden