Vrouwen spelen echtgenotes, mannen criminelen

Acteurs die een Oscar wonnen, speelden bijvoorbeeld een astronaut. Actrices waren vrouw-van of weduwe.

Oscargenomineerde Jennifer Lawrence in Joy.

Een jagende pionier, een astronaut, een uitvinder, een scenarioschrijver en een transgender: dat zijn de rollen waarmee acteurs dit jaar een Oscar kunnen winnen. Een moeder, een lesbienne, een echtgenote, een immigrante die moet kiezen tussen twee mannen en een ondernemer - voor een van deze rollen belandt dit jaar een van hun vrouwelijke collega's op het Oscarpodium.

Bekijk die twee rijtjes nog eens goed: wat is hieraan opvallend?

Het antwoord is dit: mocht Jennifer Lawrence winnen voor haar rol in Joy (niet waarschijnlijk), dan is zij de eerste actrice sinds de jaren veertig die een Oscar krijgt voor een rol van zakenvrouw. Want 36 procent van alle Oscarwinnaressen speelt een personage zonder noemenswaardig beroep, zo valt te concluderen uit het onderzoek van Molly Fitzpatrick van de journalistieke website fusion.net. Ze maakte een analyse van het soort rollen waarmee acteurs en actrices sinds de eerste Oscaruitreiking in 1929 hun prijs verdienden. Daaruit blijkt dat mannen vooral beloond worden met een Oscar als ze een crimineel (13 procent), militair (11 procent) of entertainer (10 procent) spelen. Vrouwen zijn succesvol als echtgenote (16 procent), entertainer (14 procent) of weduwe (11 procent). Opvallend is ook dat liefst 6 procent van de Oscarwinnaressen een prostituee speelde, terwijl van de winnaars 0 procent een gigolo was. En mannen wonnen nog nooit een Oscar voor een rol als 'vriendje'. Het spelen van een journalist of militair heeft geen dame ooit een gouden beeldje opgeleverd.

Het Barbieschap van een gemiddelde speelgoedwinkel levert een interessanter vrouwbeeld op. Wat zegt dat over die andere vrouwenrollen?

Laten we eens kijken naar wat een aantal Oscarwinnaressen tegenwoordig uitspookt. Charlize Theron is straks te zien als slechterik in Fast & Furious 8, Cate Blanchett in Thor, en Julianne Moore in Kingsman 2. Dat gebeurt blijkbaar met grote actrices boven de 40: ze krijgen bijrolletjes in actiefilms.

Hoe moet je dit nu interpreteren, vroeg de Engelse krant The Guardian zich af bij het signaleren van deze trend. Is dit talentverspilling, nemen de actrices dit soort rollen omdat er weinig te kiezen is en er toch brood op de plank moet? Of is het juist een voorbeeld van emancipatie, omdat deze topactrices voorheen nooit interessant genoeg werden geacht voor een jong massapubliek?

Wat maakt het uit. Een Oscar zullen ze nooit winnen met zo'n rol, maar extra vrouwelijke criminele meesterbreinen zijn altijd welkom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden