'Vrouwen kunnen de waarheid niet aan'

Dat stand-upcomedian Roué Verveer als kind werd geslagen en als echtgenoot op eieren loopt, maakt hem niet minder vrolijk. Waarom hij zo veel plezier in cabaret heeft? 'Omdat het me geen moer interesseert.'

Roué Verveer trad al maanden op bij stand-upcomedygezelschap Comedytrain toen hij doorkreeg hoe bijzonder dat was. Hij kwam vers uit Suriname en kende de status niet van cabaretiers als Raoul Heertje, Theo Maassen en Hans Teeuwen, die groot werden in Comedytrain. Hij wist alleen dat hij na afloop van een optreden in het Amsterdamse café Toomler, de thuisbasis van de club, wel eens een biertje met hen dronk.


Verveer werkte overdag op kantoor en daar werd hij op een dag gebeld door Raoul Heertje. 'Ha, Raoul Heertjèèèè', schreeuwde hij. Na het gesprek zaten zijn collega's hem met grote ogen aan te staren. 'Eh, was dat dé Raoul Heertje?' vroegen ze. 'Ik weet niet of hij dé Raoul Heertje is', antwoordde hij. Toen hij vertelde dat hij Heertje kende van Comedytrain, waarvoor hij geregeld stand-upcomedy deed, barstten zijn kantoorgenoten helemaal uit in ongeloof. 'Comedytrain?'


Toen kwam de avond waarop in Toomler audities werden gehouden en Verveer plaatsnam tussen de andere leden van Comedytrain om te oordelen. 'Die optredens waren zo tegenkrommend, dat er op dat moment iets bij mij is gebeurd. Ik dacht: deze mensen willen hierbij en dit is wat ze kunnen? Toen pas besefte ik wat ik kon, want ik speelde hier al zes maanden en ik liet mensen lachen. Ik keek om me heen en ik dacht: wow, ik zit tussen deze jongens en ik hoor erbij, misschien moet ik het wat serieuzer nemen.'


Dat was in 1999 en in september van dit jaar hervat Verveer zijn vijfde comedyshow, In zeer goede staat, waarmee hij nog tot de zomer van 2013 door Nederland toert. Met de cabaretgroep Caribbean Combo, waarmee hij al twee keer optrad in een uitverkocht Carré, keert hij in november terug in het theater. Verveer is ook op televisie te zien, zoals onlangs in de KRO-quiz Zonde van de week en eerder dit jaar in de zesdelige documentaire De Slavernij van de NTR.


Het gaat goed met Roué Verveer (39). Hij is nog steeds bij de vrouw op wie hij verliefd werd op de middelbare school en ze hebben twee zoons van 12 en 5. Hij rijdt in een glanzende BMW, draagt kleren van Armani en is er God ook nog dankbaar voor. Hij twittert teksten als: 'The smile on my face doesn't mean my life is perfect. It means I appreciate what I have and what God has blessed me with.'


Verveer ontvangt in het kantoor dat zijn zaken regelt, Puuree in Amsterdam-Osdorp. Hij is in een uitstekend humeur. Nog een paar dagen en dan vertrekt hij voor vakantie naar Suriname, Miami en New York, waar zijn zus woont. Hij heeft er zin in en heeft van de weeromstuit eerder op de dag al gebak gegeten, wat hij anders nooit doet. Verveer traint in de sportschool, dat is te zien en dat moet zo blijven.


Vraag hem waarom hij zo terloops in het vak is gerold en wat volgt is het verhaal over een man die nooit op een podium had willen staan. 'Ik was altijd de jongen die grappen maakte, maar ik wilde ik er niets mee doen.' In 1998, toen hij nog in Suriname woonde, nam hij deel aan een talentenjacht van het Nederlandse comedygezelschap FreshWagon en daarna stond hij in het voorprogramma bij Jörgen Raymann. Elke keer liet hij zich overhalen en elke keer dacht hij: dit was de laatste keer.


Hij had zelfs nooit vermoed dat hij een bestaan zou opbouwen in Nederland. Hij studeerde van 1992 tot 1995 in Amsterdam, maar Suriname was zijn land en dus ging hij terug om er te werken in het im- en exportbedrijf van zijn schoonmoeder. Pas toen het leven in Suriname eind jaren negentig drastisch duurder werd, kozen hij en zijn vrouw voor Nederland. In april 1999 kwamen ze hier en om zich te vermaken belde hij de jongens van FreshWagon. Meteen vroegen ze of hij die avond kwam spelen in Toomler. Hij liet zich opnieuw overhalen, werd gevraagd bij Comedytrain en zo kwam de bal aan het rollen.


Je hebt dit talent van je vader, toch?

'Ja, die was ook zo. Als hij op een feestje zat, gaf hij ter plekke een show. Toen hij in 2006 overleed, zeiden mensen op zijn begrafenis tegen mij: 'Het gaat goed met je in Holland, maar vergeet nooit van wie je het hebt. Ik hoop dat je ooit zijn niveau gaat halen.' Toen dacht ik: hè, ik ben toch de professional? Maar daarna snapte ik wat ze bedoelden. Ik kan try-outen, ik kan een show honderd keer doen. Hij kon gaan zitten en bám, dan was de grap in één keer goed.'


Heb je een leermeester gehad?

'In het begin niet, maar later heeft Hans Sibbel, Lebbis, tegen mij gezegd: 'Roué, je moet een stap maken.' Ik had geen idee waarover hij het had. Ik dacht: stap? De mensen lachen toch elke avond? Toen vlogen er in New York twee vliegtuigen het World Trade Center binnen. Die avond moest ik spelen en Raoul en ik spraken af dat ik geen grappen zou maken, maar zou praten over mijn gevoel. Dus ik liep het podium op en ging vertellen over mijn zuster in New York. Elke ochtend stapte zij onder het World Trade Center uit de metro en liep daarna Manhattan in naar haar werk. Maar die dag kon ik haar niet bereiken en ik zat in de stress. Dus ik vertelde, vertelde, vertelde, en er zaten gelijk toch weer grappen in. Mensen gingen kapot van het lachen, maar met respect. Toen ik van het podium afkwam, wachtte Hans Sibbel me op en hij zei: 'Dit is wat ik bedoelde.' Toen viel bij mij het kwartje.'


Wat had je anders gedaan?

'Ik had een emotie, een verhaal, een mening laten zien en daaruit waren de grappen voortgekomen.'


Het viel me op dat je in je eerdere shows een heel directe boodschap hebt.

'Ik heb nooit gedacht: wat wil ik de mensen nu eens meegeven. Wel: wat houdt mij bezig, wat maakt mij boos, wat zou anders moeten, hoe zie ik de dingen. Dat komt misschien over als een boodschap.'


In Voorwaardelijk vrij, je derde show, ga je behoorlijk lang door over de Nederlandse opvoeding. Wat is daar mis mee?

'Alles. Vroeger in Suriname hoorde ik al dingen dat ik dacht: mag dat daar? Mijn nichtjes uit Nederland vertelden dat leraren niet echt gezag hebben. Wij dachten in Suriname: het is daar een vrijgevochten boel.'


Wat was het verschil? Dat de leraar in Nederland niet sloeg?

'In Suriname kreeg je tikken, behoorlijke tikken.'


Tijdens de voorstelling zeg je dat je eens een klap van je moeder kreeg en drie dagen later weer wakker werd.

'Dat waren geen drie dagen. Maar weet je, al mijn vrienden kregen tikken en als we nu bij elkaar zitten, maken we er grappen over.'


Je hebt het je ouders nooit kwalijk genomen?

'Als mijn vader me sloeg, was het bijna altijd terecht. Sterker nog, voor ik iets deed, wist ik al: als ik hierop word betrapt, krijg ik klappen. Maar daarna was pa weer oké, dan was het klaar. In Nederland worden kinderen mishandeld omdat volwassenen hun boosheid over het gedrag van kinderen opkroppen en dan ineens barst de bom. Bij ons niet en het was dus ook geen traumatische ervaring.'


Wat hield dat slaan in?

'Je kreeg een pak slaag op je billen. Het was niet sadistisch. En de buurjongen kreeg dezelfde behandeling en dan zei je de volgende dag: 'Ik heb je gehoord, je gilde hè?' En dan lachten we.'


Dus Nederland was een vrijgevochten bende, waar bleek dat nog meer uit?

'Kinderen hadden discussies met hun ouders. Dat zag ik ook als ik hier op vakantie was. Als een kind bijvoorbeeld weigerde te eten, kreeg je discussies. Ik zie het nu nog af en toe en dan moet ik me inhouden om niet in te grijpen.'


Jij zou een klap willen geven?

'Nee, dat niet, maar ik zou wel tegen zo'n ouder willen zeggen: 'Pik je dit?' Ik zag laatst voor de school van mijn kinderen een kind in opstand komen tegen de moeder. Het kind liep de moeder achterna en sloeg haar. Het kind sloeg de moeder! En die moeder deed niets! Dat gaat er bij mij niet in. Mijn kinderen hebben nog nooit tegen mij een slaande beweging gemaakt en het zou ook de laatste keer zijn dat ze überhaupt die arm kunnen bewegen.'


Wat zou je doen dan?

'Ik zou niet eens weten wat ik zou doen.'


Sla jij je kinderen?

'Nee. Maar ze weten dat het kan. Ik leer ze dat wat ze op school meekrijgen niet bij ons thuis geldt.'


Veel Nederlanders vinden de ontplooiing van de kinderziel belangrijk. Jij ook?

'Achteraf denk ik dat die ouders in Suriname wel een beetje streng waren. Het is bij ons thuis ook geen militair regime, onze kinderen krijgen veel gedaan. Voor ons gevoel zijn we heel vrij, maar binnen grenzen.'


En helpt het, die strenge opvoeding? Ik dacht dat Surinamers in Nederland bovengemiddeld vertegenwoordigd zijn in gevangenissen, net als Antillianen en Marokkanen.

'Je hoort weleens verhalen dat het procentueel zo zou zijn. Voor het aantal Surinamers dat in Nederland woont, zitten er te veel in de gevangenis. Ik zou niet weten hoe dat komt, maar je kan naar de gevangenis gaan en dan nog zegt een Surinamer tegen je: 'Dag mevrouw, goedemiddag.' Snap je? De basis van de opvoeding is er nog.'


In je vorige show, Mans genoeg, had je ineens geen boodschap meer.

'Toen wilde ik het iets luchtiger maken.'


Je had het uitgebreid over de man-vrouwverhouding en daar kom je in je nieuwste voorstelling, In zeer goede staat, op terug. Ik weet wel dat het overdreven is...

'Nee hoor. Neuh...', schatert Verveer.


'Een dag niet gelachen is een dag met je vrouw', zei je. Is het leven met je vrouw zo'n hel?

'Nee, anders blijf je niet 22 jaar bij elkaar, waarvan 17 jaar getrouwd. Het is één groot feest.'


Wat vindt zij ervan dat je dit soort dingen zegt in je shows?

'Vindt ze prima, joh.'


En dat je zegt dat je bent vreemdgegaan?

'Ik ga jou nu niet vertellen of dat echt is gebeurd.'


En toen het uitgekomen was, zeg je in je show, wilde zij weten waarom je het had gedaan. Geen idee, was het eerlijke antwoord, maar dat heb je maar niet gezegd.

'Vrouwen kunnen de waarheid niet aan. Dit zeg ik natuurlijk niet zomaar, dit heb ik vaak met mannen besproken.'


Met Surinaamse mannen?

'Nederlandse mannen. Het is een mythe dat alleen Surinaamse mannen vreemdgaan. Ik heb het nu al zo vaak meegemaakt met Nederlandse mannen. Nederlanders hebben vreemdgaan uitgevonden, man. En als je het dan op een feestje bespreekt, hoor je van iedereen dezelfde mening.'


En die is: mannen weten niet waarom ze vreemdgaan?

'Het is hun ding. Wij mannen zeggen: 'Omdat we mannen zijn.' Dan zeggen vrouwen: 'Dat is zwak.' Maar het is gewoon zo. Niemand weet waarom hij het doet. Er is geen verklaring voor.'


En dan vind jij dat vrouwen feeksen zijn? Jullie zijn de klootzakken als ik het zo hoor.

'Nee, zo zie ik vrouwen niet. Ik zeg alleen: als je als man een eerlijk antwoord geeft op de vraag waarom je vreemdgaat, is dat olie op het vuur. Je zou kunnen zeggen: 'De seks was beter bij haar', maar dat is ook geen goed antwoord.'


Ik moest er om lachen hoor, maar ik dacht wel bij Mans genoeg: wat kijk jij typisch tegen vrouwen aan, alsof wij jullie allemaal onder de duim willen hebben.

'Pas na drie jaar in een relatie kom je er als man achter: ik doe eigenlijk precies wat zij wil, puur voor de lieve vrede. 'Je bent dikker geworden, je moet afvallen', dat durft een man niet te zeggen. Een vrouw wel. 'Wat heb je een buik', zegt een vrouw. En dan denken wij: moet jij zeggen, alleen zeggen we dat niet hardop. Na de show kwamen er mannen naar mij toe: 'Ik had het nooit zo door, maar dit is precies wat ik doe.'


Je bent 22 jaar bij je vrouw...

'Misschien wel juist omdat ik er als cabaretier een draai aan kan geven en erom kan lachen.'


Pech voor mannen die geen cabaretier zijn.

'Weet je hoeveel mannen ik een leven heb gegeven met mijn shows? Nog steeds zeggen ze tegen me: 'Hé, eindelijk snapt mijn vrouw me.' Ik heb huwelijken gered.'


Verveer lacht opnieuw, maar wordt serieus bij het andere onderwerp waarmee zijn naam is verbonden: De Slavernij. In dat programma zocht hij uit wie zijn voorvaderen zijn. Uit een Amerikaanse dna-test bleek dat hij afstamt van het Ashanti-volk in Ghana. Hij bezocht het Ashanti-gebied en slavenfort Elmina, bekeek een replica van een slavenboot en liep over de koffieplantage Barbados in Suriname waar zijn voorvaderen hebben gewerkt. Hij ontdekte dat zijn overgrootvader Isaak Nicolaas Verveer nog als slaaf is geboren.


Hoe vond je dit allemaal?

'Ik vond het heel bijzonder om te weten wat mijn voorvaderen hebben gedaan. Het deel over Suriname vond ik het interessantst. In Afrika ging het om mensenleed in het algemeen. De plantage in Suriname kwam dichterbij, dat raakte me meer. Ik wist: hier hebben mijn voorvaderen gelopen.'


In het programma zegt een Surinamer in Nederland: 'Als Nederlanders zouden weten wat het echte verhaal was, zouden we overal gratis broodjes krijgen en werden we overal aan het werk gezet.' Wat vind je daarvan?

'In Suriname hoor je dat nooit iemand zeggen.'


Waarom leeft dat gevoel over de slavernij vooral onder Surinamers in Nederland?

'Waarom is de Marokkaan hier meer Marokkaan dan in Marokko? Waarom is de Surinamer hier meer Surinamer dan in Suriname? Dat is een identiteitsding. Je bent in de minderheid en dan grijp je naar je roots.'


Heb jij daar ook last van?

'Niet zo zeer.'


In je laatste show stel je de waanzin aan de kaak van het gevoel dat de zwarte man nog steeds boos is op de witte man vanwege de slavernij.

'Het slaat nergens op. Dan zou ik nooit met mijn manager Peter moeten praten of met jou. Maar het wordt mij kwalijk genomen dat ik dit soort dingen zeg. Er zijn groeperingen in Nederland die geld willen, herstelbetalingen. Als ik dan zeg: 'Jongens, van mij hoeft het niet', dan ondermijn ik hun belang.'


In Nederlandse geschiedenisboekjes komt de rol van Nederland in de slavernij summier aan bod. Wat vind je daarvan?

'In die vorm zou Nederland iets terug kunnen doen. Als Nederlanders vanaf de afschaffing van de slavernij heel normaal het verhaal hadden verteld, zouden ze er nu anders mee omgaan. Ik ben niet tegen Sinterklaas, maar elk jaar is er onder Surinamers en Antillianen wel gedoe over Zwarte Piet. Als Nederlanders zich meer bewust zouden zijn van hun geschiedenis, zouden ze zeggen: 'Wij snappen jullie protest.''


Witte Nederlanders denken volgens mij: Sinterklaas is een volksfeest en de slavernij is zo lang geleden.

'Ik vind het feest een beetje gedateerd. Wij hadden in Suriname op 5 december kinderdag. Dan kreeg je een cadeau, punt. Het maakt kinderen echt niet uit wie het geeft.'


Er zijn Nederlanders die vinden: dat gezeur over die slavernij, die is al in 1863 afgeschaft.

'Ik ben benieuwd of we over honderd of tweehonderd jaar dan nog stilstaan bij 4 mei en de Holocaust of dat we zeggen: 'Ach, gezeur, moeten we nou elke keer een krans leggen?' Daar ben ik benieuwd naar.'


Op je arm heb je een kaars getatoeëerd die je laatst hebt gewijd aan Suriname, las ik op Twitter. Je was het niet eens met de amnes-tiewet die Bouterse voorlopig vrijwaart van vervolging voor de Decembermoorden. Dus daar bemoei je je ook mee.

'Ik heb de jaren tachtig onder Bouterse meegemaakt, de totale boycot van Suriname, de schaarste, niks was er te krijgen. Er was een avondklok, dictatuur, je mocht niets zeggen. Dat laat je nooit meer los.'


Wordt de vrijheid van meningsuiting in Suriname nu opnieuw ingeperkt?

'Ik heb geluiden gehoord dat dat aan de hand is. Maar ik stoor me er niet aan. Ik ben daar laatst shows gaan doen. Iemand had tegen mij gezegd dat ik niet over Suriname mag praten, omdat ik in Nederland woon. In de show heb ik die persoon uitgelegd waarom ik recht van spreken heb. 'Toen jij nog niet geboren was, hadden wij niets te vreten, we kregen een blokje kaas uit Nederland en dat werd zó dun gesneden.


'Ik zei: 'Ik heb recht van spreken, maar dat doe ik niet want ik wil niet verdwijnen. Ik wil niet op de vlucht doodgeschoten worden. Ik wil niet uit de helikopter vallen. En ik wil niet, terwijl ik een geweldige zwemmer ben, verdrinken in de rivier.' Ik noemde alle vroegere trucs van Bouterse, zonder zijn naam te noemen. Mensen in de zaal klapten, maar na de show zeggen ze niks, omdat de angst er nog in zit.'


Jij bent niet bang?

'Nee, Bouterse kan het zich niet permitteren dat er iets gebeurt. Hij is geen domme man. Hij is uitgekookt. Als kritische journalisten nu griep krijgen, bidt hij al: alsjeblieft, ga niet dood. Ik was ook heel kritisch op Facebook tijdens die toestand rond de amnestiewet, ik heb gezegd: 'Alle parlementariërs die voor de amnestiewet hebben gestemd, zijn vanaf vandaag medeplichtig aan de slachting van de jaren tachtig. Jullie zijn moordenaars.''


Reken maar dat tussen jouw vrienden op Facebook ook vrienden van Bouterse zitten.

'Tuurlijk, maar ik mag toch zeggen wat ik vind? Alleen merkte ik dat ik opgefokt raakte elke keer als ik de naam Bouterse noemde. Hij maakte me tot een persoon die ik niet ben. Ik ben geen hater. Ik ben liever voorstander van iets dan tegenstander. Dus vanaf dat moment heb ik besloten: ik ben geen tegenstander meer van Bouterse, maar voorstander van het land Suriname.'


Op je 55ste wil je terug naar Suriname, wat ga je tot die tijd doen?

'Zo veel mogelijk shows maken. En er zijn kleine droompjes bijgekomen die er vroeger niet waren, in een film spelen, een comedy, of in een eigen tv-programma met sketches. En als het cabaret ophoudt, ga ik eindelijk mijn echte droom realiseren: werken op Schiphol. Dat wilde ik al voordat ik in het cabaret belandde, ik moest en zou werken op Schiphol.'


Wat wil je dan gaan doen?

'Ik wil de vlucht klaarmaken voor vertrek. En als het vliegtuig weg is, wil ik snel met een of ander wagentje naar gate zoveel om een nieuwe vlucht klaar te maken. Dat is mijn droombaan.'


Maar waarom? Omdat mensen op Schiphol weggaan?

'En vrolijk zijn. Het is daar altijd leuk. En daarom heb ik zo veel plezier in cabaret, omdat het me geen moer interesseert. Is het niet meer leuk? Dan ga ik op Schiphol werken en fijn verder met mijn positieve leven.'


ROUé VERVEER

17 november 1972 Geboren in Paramaribo


1992-1993 econometrie aan de Universiteit van Amsterdam


1993-1995 bank & financiën aan de Hogeschool van Amsterdam


1999 afdeling Effecten bij de Postbank


1999-2002 internetprovider Worldcom


1999-nu Lid van Comedytrain en FreshWagon


2002 Uit het niets (optreden op de Uitmarkt)


2003-2004 Eigen vermogen (eerste avondvullende show)


2004 de rol van Percy in sitcom/talkshow Weltevreden op 10 (NPS)


2005-2006 Met andere woorden (tweede show)


2007-2009 Voorwaardelijk vrij (derde show)


2009-2011 Mans genoeg (vierde show, genomineerd voor de cabaretprijs Neerlands Hoop)


2010- nu Optredens met cabaretgezelschap Carribbean Combo


2011-2013 In zeer goede staat (vijfde show)


2012 presentator van De Slavernij (NTR) samen met Daphne Bunskoek


2012 vaste gast in quiz Zonde van de week (KRO)


Roué Verveer is getrouwd met Farah Sewgobind en heeft twee zoons van 12 en 5


PODIUMDEBUUT NA WEDDENSCHAP

Het allereerste optreden van Roué Verveer als stand-up comedian, in 1998 tijdens een talentenjacht in Suriname, kwam tot stand door een weddenschap met zijn vrienden. 'Je durft niet', zeiden ze 's nachts in de kroeg. Er had al wat drank gevloeid en na lang aandringen gaf Verveer toe. 'Nou, hoe laat dan? En waar? En niet langer dan vijf minuten, hè?' Zo kwam hij voor het eerst op een podium te staan met een verhaal dat hij zich nauwelijks herinnert. 'Over een blunder met een meisje, zoiets moet het zijn geweest.'


Hij dacht dat het een eenmalige ervaring was. Hij had iets bewezen aan zichzelf en daarmee was wat hem betreft de kous af. Maar niet lang daarna vroeg Jörgen Raymann of hij in het voorprogramma van zijn Surinaamse show wilde staan. 'Met wat? Ik heb geen materiaal, ik heb helemaal niks', antwoordde Verveer. Raymann gaf wat tips en Verveer dook in de Surinaamse kranten. Hij begon te schrijven en toen vloeiden de grappen een voor een uit zijn pen.


Hij weet nog hoe hij de eerste avond begon. 'Goedenavond, ik ben Roué Verveer. We wonen in een gezegend land, want we hebben geen natuurrampen. Andere landen hebben bosbranden, maar wij hebben Bosje.' Het was de bijnaam van toenmalig president Wijdenbosch en iedereen in de zaal begon te klappen. 'Ik had nog maar twee zinnen gezegd, de goeie grappen moesten nog komen, maar die eerste grap ging al als een gek. Klappen, klappen, klappen, ik steeg op. Als die grap niet had gewerkt, was ik misschien wel nooit doorgegaan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden