Vrouwen komen eraan in de wetenschap

Nederland ligt steeds nog ver achter als het om emancipatie in de wetenschap gaat. En toch lijkt er iets veranderd.

José van Dijck, de eerste vrouwelijke president van de Nederlandse Akademie van WetenschappenBeeld anp

Volgens de Monitor 2015 van het Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren Nederland is nu 17,1 procent van alle professoren vrouw. Nederland staat daarmee nog steeds in de alleronderste regionen van de Europese ranglijstjes, als het om emancipatie in de wetenschappen gaat. Van de gekke natuurlijk, en in het huidige tempo zijn er misschien rond 2060 evenveel mannen als vrouwen hoogleraar.

En toch lijkt er iets veranderd in 2015. Hoogleraar mediawetenschappen José van Dijck werd de eerste vrouwelijke president van de Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Ze zetelt sinds mei in het Trippenhuis in Amsterdam.

Daar is veel gaande. In hetzelfde eerbiedwaardige bastion van de wetenschap werd wat eerder de Tilburgse victimoloog Rianne Letchert voorzitter van de Jonge Akademie. En de directeur van de KNAW is ook een vrouw: Mieke Zaanen, eerder topambtenaar aan de UvA. Aan diezelfde Universiteit van Amsterdam is Dymph van der Boom nu zowel rector als collegevoorzitter, na het vertrek van Louise Gunning in april in de nasleep van de aanhoudende studentenprotesten in de hoofdstad. Ander goed nieuws is dat er de laatste jaren echt meer vrouwen dan mannen afstuderen aan de Nederlandse universiteiten: 53,4 procent.

Nieuwe inzichten 2015

Fijn houvast in een wereld vol chaos en ineenstorting: we leren er elk jaar wat bij. Dus viert De Volkskrant de grote nieuwe inzichten die 2015 heeft opgeleverd - dat we weer normaal gaan eten bijvoorbeeld, dat Pluto een soort Frankenstein is met een hartjes-emoji erop, dat de gentechrevolutie is begonnen, je pas echt meetelt met een dik boek en nog 14 andere superinteressante lessen.

Beeld Hilde Harshagen

Goed voor de vrouwen en de samenleving. Maar vooral de Nederlandse wetenschap zelf lijkt er nog te weinig mee op te schieten: nog steeds is maar 43,5 procent van de promovendi vrouw, hoger op de ladder wordt het steeds minder.

Hoe dat precies komt, bleek ook dit jaar, is een ingewikkelde discussie. Hebben vrouwen er geen zin in? Passen omstandigheden en eisen niet bij de vrouwelijke ambities en wensen? Is er sprake van keiharde discriminatie door een hecht mannenbolwerk?

Studies die achterstelling probeerden aan te tonen, oogstten vooral kritiek en statistische scherpslijperij, vermoedelijk omdat de effecten te subtiel zijn. Des te hoopvoller dat in de hoge regionen van de wetenschap nu vrouwen laten zien dat het doodnormaal is dat een vrouw de wetenschap de weg wijst.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avondnieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden