Nieuws Defensie

Vrouwen gaan voor het eerst mee in onderzeeër, dus komen er gordijnen en douchedeurtjes voor de privacy

Voor het eerst wordt het traditionele mannenbolwerk van de Onderzeedienst binnen de Koninklijke Marine opengesteld voor vrouwen. Volgend jaar gaan vier, nu al bij de marine werkzame vrouwen deel uitmaken van de bemanning van de onderzeeboot Zr. Ms. Zeeleeuw.

Beeld Volkskrant

Volgens het ministerie van Defensie gaat het om een pilot, maar is het uitdrukkelijk de bedoeling dat vrouwen op termijn permanent deel gaan uitmaken van de onderzeebootbemanning. Dat het de organisatie ernst is, blijkt uit de eis om nieuwe onderzeeboten, die in 2027 moeten worden opgeleverd, specifiek aan te passen aan een gemengd bemanningsteam.

Vrouwelijke marinemedewerkers tonen al jarenlang interesse om aan boord te mogen bij onderzeeboten, zegt Herman de Groot, commandant van de Onderzeedienst van de marine. ‘Sommige vrouwen stuurden elk jaar een mailtje: Als het zover is, wil ik graag mee.’

Bij andere marineonderdelen zijn al sinds jaar en dag vrouwen werkzaam, maar de onderzeebootdienst vormde altijd een uitzondering. Het gebrek aan privacy en ruimte aan boord was daarbij de doorslaggevende factor. De 55 bemanningsleden van de Nederlandse onderzeeërs van de Walrusklasse zitten boven op elkaars lip.

Andere landen

In veel andere landen is een gemengde bemanning gebruikelijk. Bij de Noorse marine is het al veertig jaar het geval. Nederland spiegelt zich aan Canada en Australië waar het zogeheten one of the crew-concept is ingevoerd: geen aparte ruimtes voor mannen en vrouwen, afspraken over omgang en samenwerking zijn leidend.

Vrouwen werven is voor andere defensieonderdelen de normaalste zaak van de wereld, maar de Onderzeedienst bleef altijd buiten schot. In 2000 werd dat taboe bij de Commissie Gelijke Behandeling aangekaart, waarbij de marine in het gelijk werd gesteld met het verweer dat de operationele inzetbaarheid in gevaar kon komen als mannen en vrouwen lang moeten samenwerken in zo’n beperkte ruimte.

Enkele jaren later kwam PvdA-Tweede Kamerlid Angelien Eijsink ook tot die conclusie, nadat ze vijf dagen had doorgebracht op een onderzeeboot bij een Navo-oefening. Defensiespecialiste Eijsink, vorig jaar vertrokken uit de Tweede Kamer, vindt het nu wel een goede zaak dat vrouwen worden toegelaten. ‘De tijden zijn veranderd. Er is nu veel meer bewustzijn dat vrouwen allerlei taken aankunnen.’

De nu aangekondigde pilot bestaat uit drie reizen die twee tot zes weken gaan duren. Tijdens die reizen worden leefregels getest. Sommige mannen zijn gewend om in ondergoed naar de doucheruimte te lopen, vanwege de kleine afstand tussen de kamers. Voortaan moeten zij, en de vrouwen, een broek en shirt aan. Met kleine aanpassingen (gordijnen voor de omkleedruimtes, het aanbrengen van douchedeurtjes) moet de privacy worden gewaarborgd.

Reacties verdeeld

De vier vrouwen hebben de rang van officier, onderofficier en matroos. Volgens Herman de Groot zijn de reacties van de mannelijke bemanningsleden op hun komst verdeeld. ‘Sommigen vinden het geen probleem. Anderen doen iets moeilijker. Net zoals bij organisatorische veranderingen in andere bedrijven.’

De militaire vakbonden KVMO en VBM zijn positief over de proef. VBM-voorzitter Jean Debie wijst erop dat de Koninklijke Marine, net als andere krijgsmachtdelen, moeilijk aan nieuw personeel komt. ‘Deze dienst kan nu in ieder geval uit een groter arsenaal putten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.