weblog

Vrouwen, doe iets voor de samenleving: trouw een crimineel

Woning, werk en wijf. Nu helpt de reclassering criminelen aan de eerste twee. Maar een relatie en het vaderschap maken mannen ook minder crimineel, zegt criminologe Mioara Zoutewelle. Donderdag promoveert ze.

Criminologe Mioara Zoutewelle Beeld VK

'Ik ben een hollandse leuke en gezellige lieve jonge man die op zoek is naar serieuze schrijfcontacten. Ik zit al 32 maanden en moet er nog 6, dus kan bij je op bezoek komen en zie er nog leuk uit ook! Meiden kinderen zijn geen bezwaar, zelf heb ik er geen maar zou er wel super graag 1 willen.' Aldus een gedetineerde in de online contactrubriek van stichting Bonjo, de belangenvereniging voor gedetineerden. Belangstellenden kunnen mailen of schrijven. Bonjo adviseert om bij de eerste contactpoging geen adresgegevens, maar alleen een telefoonnummer mee te sturen.

Dit soort initiatieven verdient navolging, vindt criminologe Mioara Zoutewelle. De afgelopen vijf jaar bestudeerde ze het verband tussen intieme relaties en criminaliteit aan het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Uit haar onderzoek blijkt dat trouwen en kinderen een positieve uitwerking hebben op crimineel gedrag. Maar Zoutewelle ontdekte dat criminelen - mannen én vrouwen - eigenlijk in een vicieuze cirkel zitten. Een crimineel verleden verkleint hun kansen op een relatie, met elk vergrijp een beetje meer. Vaak krijgen ze dus niet de kans die heilzame werking van een eigen gezin te ervaren.

Voor haar onderzoek beschikte Zoutewelle over de gegevens van 540 mannen en vrouwen, geboren tussen 1969 en 1977, die als jongere in een justitiële jeugdinrichting hadden gezeten. Veel van de probleemjongeren gaan ook op latere leeftijd het slechte pad op. 'Een unieke dataverzameling', zegt de onderzoekster opgetogen. In persoonlijke behandeldossiers stond vermeld of zij uit een groot gezin kwamen, of hun ouders waren gescheiden, wat hun IQ was, of ze gedragsproblemen hadden. Door daarvoor te corrigeren, kon Zoutewelle het verband tussen crimineel gedrag en relaties over een periode van 21 jaar bestuderen. Door middel van interviews kreeg ze ook zicht op romantische relaties die niet bij de gemeente stonden geregistreerd.

Single Issue Partij

Nederland telt steeds meer alleenwonenden. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven. Volg de partij op Facebook of Twitter. Of kom vanavond 20:00 naar talkshow Radio Noord in de Tolhuistuin in Amsterdam. Thema: de liefde in 2040.

Beeld Io Cooman
Beeld Bonjo

Geen effect

Wat bleek? Op korte termijn heeft crimineel gedrag geen effect op een relatie. Sterker nog, gewelddadige mannen zijn in trek bij vrouwen. Het cliché van de aantrekkingskracht van de 'foute man', wellicht. Maar op lange termijn hebben zowel mannen als vrouwen met een crimineel verleden meer moeite om een partner te vinden dan mensen zonder crimineel verleden. Waarschijnlijk door stigmatisering, zegt Zoutewelle. 'Stigma ontstaat langzaam. Dat verklaart waarom het de kansen op een relatie op korte termijn niet beïnvloedt - dan weet nog maar een klein kringetje wat er is gebeurd - maar op lange termijn wel.'

Opvallend verschil: waar mannen op lange termijn hun kansen op romantiek pas zien slinken bij het plegen van geweldsmisdrijven, gebeurt dat bij vrouwen al na diefstal. Ook hier speelt volgens Zoutewelle beeldvorming mee. 'Mannen zijn vaker crimineel en plegen meer misdrijven dan vrouwen. Als maatschappij zijn we daaraan gewend. Tegenover criminele vrouwen zijn we minder tolerant.'

Áls deze vrouwen al een man vinden, is de kans groot dat hij nog crimineler is dan zijzelf - wat weer een slechte invloed heeft op hun eigen gedrag. Op mannen heeft de combinatie huwelijk-vaderschap een sterk positief effect. Zij lopen dan ook minder kans om een criminele vrouw te trouwen: die zijn er simpelweg minder.

Woning, werk, wijf

Woning, werk, wijf: in de eerste twee zaken valt makkelijker te voorzien dan in de laatste, erkent Zoutewelle. Toch zou een instantie als de reclassering criminele jongeren kunnen helpen met hun relationele vaardigheden. 'Zij komen vaak uit problematische gezinnen en dat slechte voorbeeld kopiëren ze. Waardoor hun kinderen ook weer een hoger risico lopen om het boevenpad op te gaan.' Dat de effecten van zo'n soort relatietraining mogelijk pas later zichtbaar zijn, maakt haar aanbevelingen lastig te verkopen aan de politiek. 'De focus ligt op het voorkomen van werkloosheid, dat heeft een direct economisch effect. Relaties worden gezien als je eigen probleem. Persoonlijk vind ik dat de overheid zich niet al te veel in de privésfeer moet mengen. Maar dit zijn kansarme mensen met een hoog risico op crimineel gedrag. Als we hen gelukkiger kunnen maken - of dat nou met een stabiele relatie is of door het ouderschap - zijn we als samenleving ook beter af.'

Mioara Zoutewelle's promotie over criminaliteit en intieme relaties bijwonen kan, donderdag 12 maart 15:45 in de aula van de VU.

Beeld Bonjo

Het Bonjo Contactbureau

Het Bonjo Contactbureau publiceert contactadvertenties van gedetineerden. Reageren kan via contactbureau@bonjo.nl. Uw reactie wordt volgens de site uitgeprint en zonder vermelding van het e-mailadres doorgestuurd naar de adverteerder van uw keuze. 'Wij zorgen er voor dat zijn of haar reactie weer bij u terechtkomt. Wij adviseren u om bij de eerste contactpoging geen adresgegevens, maar alleen een telefoonnummer mee te sturen. U kunt ook een brief schrijven naar BONJO, Postbus 10109, 1001 EC Amsterdam t.a.v. Bonjo Contactbureau.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden