nieuws

Vrouwelijke kandidaten en minderheden schrijven geschiedenis tijdens Amerikaanse verkiezingen

Een recordaantal vrouwen heeft bij de Amerikaanse midtermverkiezingen een zetel veroverd in het Huis van Afgevaardigden. Vooral de vrouwelijke Democratische kandidaten deden het goed. Het Congres, toch al het meest diverse ooit, wordt daarmee nog diverser. Ook meer lhbt’ers of kandidaten met een kleur werden gekozen dan ooit.

Rashida Tlaib uit Michigan is een van de moslima’s die namens de Democraten het Congres in gaan. Beeld REUTERS

Twee jaar nadat Hillary Clinton vergeefs probeerde namens de Democraten de eerste vrouwelijke president van de Verenigde Staten te worden, konden Amerikaanse kiezers dinsdag stemmen op een recordaantal vrouwelijke kandidaten voor Senaat, Huis van Afgevaardigden en gouverneursambten. Dat leidde onder meer tot een recordaantal vrouwen in het Huis, nu al 95 (van wie 83 voor de Democraten, 12 voor de Republikeinen), met de uitslag voor 22 zetels nog onbeslist.

De verkiezingen leverden vele primeurs op. Zo veroverden voor het eerst twee islamitische vrouwen een zetel in het Huis, de van origine Palestijnse Rashida Tlaib uit Michigan en de in Somalië geboren Ilhan Omar uit Minnesota. Voor de eerste keer komen er ook Native American (indiaanse) vrouwen in het Huis, Deb Haaland uit New Mexico en Sharice Davids uit Kansas (naast indiaans ook lesbisch). Overigens werd in Colorado Jared Polis als eerste openlijk homoseksuele man verkozen tot gouverneur.  

Bijzonder, gezien Trumps tirades tegen illegale immigratie vanuit Zuid- en Midden-Amerika, was ook de zege in Florida van de in Ecuador geboren afgevaardigde Debbie Mucarsel-Powell. Dat gold ook voor de overwinning van een andere Latina, Alexandria Ocasio-Cortez uit New York, nu met 29 jaar het jongste vrouwelijke Congreslid ooit. In Texas veroverden twee Latina's tegelijk een zetel in het Huis: Veronica Escobar en Sylvia Garcia.

Afrikaans-Amerikaanse vrouwen deden het ook goed. Zo kozen Massachusetts en Connecticut voor het eerst zwarte vrouwen in het Huis, Ayanna Pressley en Jahana Hayes. Ook elders waren zwarte vrouwen succesvol. ‘Geen van ons kandideerde zich om geschiedenis te schrijven’, zei Pressley dinsdagavond in haar speech, ‘wij deden mee om verandering tot stand te brengen. Maar de historische betekenis van vanavond is mij niet ontgaan.’ Vijftig jaar geleden werd Shirley Chisholm als eerste zwarte vrouw gekozen in het Congres.

Lange weg te gaan

De nu gekozen vrouwen kunnen volgens politieke waarnemers  de weg vrijmaken voor andere vrouwen bij komende verkiezingen. ‘Het is nog een lange weg naar gelijke vertegenwoordiging, maar vandaag was een enorme stap voorwaarts naar hoe leiderschap in dit land eruit kan en zal zien’, zei Kimberly Peeler-Allen van de organisatie Higher Heights for America, die ijvert voor zwarte vrouwen in de politiek.

De successen lijken een gevolg van een opmars van vrouwen in de Amerikaanse politiek, die begon met de Vrouwenmars tegen Trump de dag na zijn inauguratie in januari 2017. Volgens analisten speelden zowel de #MeToo-beweging tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag, de omstreden benoeming van opperrechter Brett Kavanaugh als zorgen over Trumps plannen om het recht op abortus in te perken een grote rol.

Vrouwen boekten overigens ook bij de Republikeinen succes. Marsha Blackburn wordt de eerste vrouwelijke senator van Tennessee (ondanks de campagne die popdiva Taylor Swift voerde voor Blackburns rivaal Phil Bredesen). Martha McSally kan de eerste vrouw in de Senaat voor Arizona worden (en anders wordt het haar Democratische tegenstander Kyrsten Sinema). Republikein Kim Reynolds werd gekozen als gouverneur van Iowa, een functie die ze al een jaar waarnam toen haar voorganger tot ambassadeur werd benoemd.

Ook verliezende vrouwen

Bij de Democraten redde een aantal kansrijke vrouwelijke kandidaten het bij alle successen toch niet. Zo verloor ex-gevechtspiloot Amy McGrath in Kentucky de race om het Huis. Stacey Abrams slaagde er ondanks de steun van Oprah Winfrey net niet in gekozen te worden tot de eerste zwarte vrouwelijke gouverneur van Georgia (zoals Andrew Gillum het net niet redde in zijn gooi om de eerste zwarte gouverneur van Florida te worden). En in Idaho werd Paulette Jordan toch niet de allereerste Native American gouverneur.

Opiniepeilingen lieten zien dat vrouwen in het algemeen relatief vaker voor Democratische kandidaten stemden, met name bij zetels in het Huis van Afgevaardigden. Maar terwijl vrouwen zo een belangrijke factor waren bij de herovering van het Huis door de Democraten, gingen ze in een aantal cruciale gevechten om zetels in de Senaat juist mee met de Republikeinen.

Volgens een peiling van persbureau AP stemde 55 procent van de vrouwen op de Democraten en 41 procent op de Republikeinen. Vooral onder jonge vrouwen van 18 tot 29 jaar waren de Democraten populair, met 63 procent. Witte vrouwen stemden vrijwel even vaak op Democraten als Republikeinen, 50 tegen 46 procent. Zwarte vrouwen kozen met een grote meerderheid van 78 procent voor de Democraten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.