Vrouw met Wenkbrauw

In Chicago, voor 13 Oscars genomineerd, speelt Renée Zellweger met haar imago. Ze is 'girl next door' en seksbom tegelijk....

Het is waar van Renée Zellwegers verslaving. Ze is nog niet binnen of ze vraagt een afgevaardigde van producent Miraxmax of er koffie gehaald kan worden. Koffie van Starbucks. Vanilla Latte. 'Dat is mijn bonus van de dag. Zonder kan ik niet.'

Vorige maand verbleef de Amerikaanse actrice in Roemenië, voor opnamen van een nieuwe film. Ze nam haar eigen koffiebonen mee. 'Is dat niet pathetisch? Een dame uit Amerika die 's avond op haar kamer de bonen voor de volgende dag staat te malen? Op de set van Cold Mountain noemen ze me nu The Bean Queen.'

Renée Zellweger (33), die dinsdag werd genomineerd voor een Oscar, heeft het ideale uiterlijk voor een actrice. Haar bleke gelaat, inclusief een mond die neigt naar pruilen, leent zich voor allerlei rollen. Met haar wegkijkende ogen en dunne blonde haar oogt ze als the girl next door. Een paar tellen later ziet ze er compleet anders uit. Zellweger recht op zo'n moment haar rug, en inspecteert met een borende blik de kamer. De muizige vrouw is een vamp geworden.

In een vraaggesprek met vier journalisten, op het festival van Berlijn, bevestigt Zellweger het beeld dat van haar bestaat: ingetogen, eerlijk, een beetje vreemd ook. Ze laat stiltes vallen om haar formuleringen op de rails te krijgen, en komt meerdere keren, op fluistertoon, terug op een vraag die eerder is gesteld.

'Ik had niets met musicals', zegt ze stoïcijns, terwijl ze naar Berlijn is gekomen als de hoofdrolspeelster in de musical Chicago van Rob Marshall - een rol die haar ook al een tweede Golden Globe opleverde. Chicago wordt in Amerika al 27 jaar achter elkaar opgevoerd, maar Zellweger had de voorstelling nog nooit gezien. 'Ik kende het verhaal niet. De liedjes niet. Niets. Ik voelde me tijdens de voorbereidingen dan ook als een ruimtewezen. Ik had ook nog nooit voor een publiek gezongen.'

Roxie Hart is een getrouwde vrouw die het recht op een eigen leven opeist. Danseres wil ze worden, in een nachtclub. Ze droomt ervan bewonderd te worden om haar stem en haar lijf. 'Zo'n hang naar roem heb ik nooit gekend', zegt Zellweger, die benadrukt Roxie allesbehalve een kreng te vinden. 'We hebben het over de jaren twintig. Vrouwen hadden niets te kiezen.'

Over haar eigen loopbaan praat Zellweger met zelfspot. Ze verwijst naar zichzelf als 'een meid uit Texas', die op universiteit iets naast haar hoofdvak journalistiek wilde doen. Ze besloot dramalessen te nemen. 'Niet vanuit de overtuiging om actrice te worden. Het leek me gewoon leuk.' Van huis uit had ze niet veel cultuur meegekregen. Met haar Noorse moeder en Zwitsers-Australische vader, een verpleegkundige en een monteur, ging ze wel eens naar de lokale bioscoop, in het provinciestadje Katy. Pippi Langkous was één van haar favorieten. 'En Bambi, natuurlijk.'

Pas op 24-jarige leeftijd verlaat Zellweger Texas. Ze heeft op dat moment in een handvol films gespeeld, waaronder Richard Linklaters Dazed and Confused. 'Ik zie mezelf nog bij mijn ouders in de auto zitten, op weg naar het vliegveld. Met twee zakken chips in de handbagage. Cheetos en Doritos. Daar leefde ik toen op.'

In haar nieuwe woonplaats Los Angeles combineert ze filmklussen met een baan als serveerster. Die betrekking zegt ze op nadat ze naast Tom Cruise wordt gecast in Jerry Maguire (1996), als een alleenstaande moeder. Sindsdien geldt ze als een grote naam, in staat om alles te spelen.

Ze is een door soaps geobsedeerde serveerster in Nurse Betty, een journaliste die haar moeder verliest in One True Thing, een tobbende vrijgezel in Bridget Jones's Diary. Op het affiche van Chicago staat haar naam boven die van Richard Gere en Catherine Zeta-Jones. 'Beangstigend', mompelt ze. 'Dat betekent dat je heel diep kunt vallen.'

Als Roxie Hart speelt Zellweger met haar imago. Ze is in de musical een huisvrouw en een seksbom tegelijk, die in de gevangenis belandt nadat ze een minnaar heeft doodgeschoten. Een groot deel van Zellwegers rol bestaat uit zingen en dansen, iets wat ze tot voor kort, beweert ze, alleen in de douche deed. Regisseur Rob Marshall: 'Renée wandelt zonder problemen van het ene genre naar het andere. Zij kan met één wenkbrauw een compeet nieuwe wereld opwekken.'

Voor de filmversie van Chicago hebben Marshall en scenarioschrijver Bill Condon ervoor gekozen de liedjes - die in het theater op zichzelf staan - te verbeelden als fantasieën van Roxie. Hierdoor ontstaat een mengelmoes van gezongen en gespeelde scènes, die de theatrale wortels van het scenario extra benadrukt. Het resultaat is een kluchtige parade van musicalsongs, uitgevoerd door het beste wat Hollywood te bieden heeft. Het opmerkelijkst is echter het cynische karakter van het werk dat Broadway-kampioenen John Kander, Fred Ebb en Bob Fosse in 1975 maakten. Chicago drijft de spot met de rol van de media, die van Roxie's rechtszaak een nationaal evenement maken. Meer nog dan over liefde en trouw gaat de musical over instant-roem en de teloorgang van objectieve informatie.

'Dat is juist nu actueel', stelt Zellweger vast, doelend op de oorlogscampagne die de Amerikaanse president Bush momenteel voert. 'Ik heb de ongekende luxe in diverse delen van de wereld het nieuws te kunnen zien. Daardoor kan ik mijn eigen verhaal maken. Dat is de meeste Amerikanen niet gegeven. Zij zijn afhankelijk van de nieuwsprogramma's op televisie, die actualiteit brengen alsof het entertainment is. In Amerika bestaat objectieve, op feiten gerichte nieuwsgaring niet meer. Het is allemaal handel geworden.'

Zelf heeft ze vooral te maken met de entertainmentjournalistiek, 'goedkope en treurigstemmende types die het helemaal niets uitmaakt om wat voor reden iemand bekend is'. Roem is iets smerigs geworden, vindt ze. 'Charles Lindberg was beroemd omdat hij iets uitzonderlijks had gepresteerd. Nu is Monica Lewinsky eregast bij het Oscar-gala, een avond bedoeld om de filmkunst te vieren. Is dat niet treurig?'

Beroemdheid is, zegt ze, een bijwerking van het werk waar ze zoveel van houdt. Het dringt zich op, ongevraagd. 'Het is aan mij te beseffen waar de grens ligt. Als ik mijn moeder bel, is het er niet. Als ik met vrienden eet, is het er niet. Als ik met mijn auto door LA rijd, is het er wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.