Vroegtijdig afscheid van generatie met vuile handen

Italië stuurt een veredelde beloftenploeg naar het WK. Tot woede van de rennersvakbond wordt iedereen geweerd die ooit met doping in verband is gebracht.

MAASTRICHT - Als een probleem te groot wordt, gaat het een geweten heten. Marco Pinotti kijkt er ernstig bij als hij het zegt. Het is zijn antwoord op de vraag waarom Italië toch zo diep in eigen vlees snijdt als het gaat om het bestrijden van doping.


Stap het hotel van de wielrenners binnen en de eerste die je er tegen het lijf loopt, is Franco Ballerini. Twee jaar na zijn dood kan nog steeds niemand om de toenmalige bondscoach heen. 'Ciao Ballero' staat er boven zijn manshoge foto bij de voordeur.


Van andere prominente gezichten van de 'squadra azzurra' ontbreekt in Maastricht elk spoor. Ivan Basso, Michele Scarponi en Danilo Di Luca zijn in geen velden of wegen te bekennen. Naar Alessandro Ballan, Giovanni Visconti en Damiano Cunego is het ook al tevergeefs zoeken. Zondag zitten ze tijdens de wegwedstrijd van het WK thuis, net als nationaal kampioen Franco Pellizotti.


'Een sterk signaal' hoopte Renato Di Rocco af te geven als voorzitter van de Italiaanse wielerfederatie. Alleen renners met een onbevlekte reputatie op het gebied van doping maken voortaan nog kans om voor de nationale ploeg in aanmerking te komen, besloot hij. Die boodschap heeft in Limburg zijn uitwerking niet gemist.


Waar bij het vorige WK hoofdzakelijk werd getreurd om het gemis van Alessandro Petacchi, mengt zondag een veredelde beloftenploeg zich in het geweld om de wereldtitel. Slechts drie renners uit de Italiaanse voorselectie van elf weten hoe het voelt om bij een WK aan het vertrek te komen.


Dus is Vincenzo Nibali als kopman aangeduid en wordt van de pas 21-jarige Moreno Moser meteen verwacht dat hij om de overwinning mee zal sprinten. Marco Pinotti had op z'n 36ste zelfs bij de WK-wegwedstrijd kunnen debuteren.


De renner van de BMC-ploeg bedankte beleefd. Maar het aanbod streelde zijn ego. Meer nog dan aan zijn drie overwinningen dit seizoen dankt hij zijn nominatie aan zijn smetteloze reputatie. Pinotti heeft zich altijd fel tegen doping verzet.


Dat hij nooit in opspraak kwam, zoals veel van zijn landgenoten, blijkt in eigen land tegenwoordig van onschatbare waarde. De maatregelen waren juist in Italië zo streng, omdat zo veel renners opdoken in dopingzaken, zegt Pinotti. 'Vergelijk het maar met hoe Engeland de voetbalhooligans aanpakte. Die gingen er ook stevig in.'


Buiten Italië wordt er anders over gedacht. Contador en Valverde hebben allebei een schorsing van twee jaar wegens doping uitgezeten, maar ze mogen proberen de Spaanse ploeg naar de regenboogtrui leiden. Bij de Amerikanen ontbreken Hincapie, Leipheimer, Vande Velde en Zabriskie, omdat ze getuigden in het dopingproces rond Lance Armstrong. In ruil voor een belastende verklaring en een bekentenis zou er een deal zijn gesloten over een verkorte schorsing. Die kostte hen ook al de Olympische Spelen.


Het Britse olympisch comité probeerde op de Spelen in Londen alle eigen sporters met een dopingverleden weren. Omdat het internationale sporttribunaal de maatregel terugdraaide, konden wielrenner David Millar en sprinter Dwain Chambers alsnog in actie komen.


Het is meteen de belangrijkste reden waarom de Nederlandse wielrenunie zich niet zo rabiaat heeft opgesteld als de Italiaanse collega's. 'De aanpak van Di Rocco heeft onze sympathie. Maar we willen niet voor eigen rechter spelen', stelt voorzitter Marcel Wintels.


In de selectie van bondscoach Leo van Vliet speelt de discussie ook geen rol. De Nederlandse renners zijn geen van allen vanwege doping in opspraak gekomen. Maar in Italië dreigt een rechtsgang, nu de nationale rennersvakbond zich lijnrecht tegenover de wielerbond en het olympisch comité heeft gekeerd. Volgens de ACCPI kan een renner niet worden gestraft door hem buiten de nationale ploeg te laten als hij geen eerlijke kans heeft gehad om zijn onschuld te bewijzen.


Di Rocco was niet onder de indruk van het argument. 'Alle renners die aan een dopingzaak worden gelinkt, hebben altijd in het begin volgehouden dat ze nergens bij betrokken waren', zei hij tegen Cyclingnews. Meestal maakte de uitkomst het tegendeel duidelijk.


Dus greep de Italiaanse bond in, nog voordat het olympisch comité Filippo Pozzato bij de Spelen naar huis kon sturen. Zijn banden met de vanwege doping geschorste arts Michele Ferrari worden hem zwaar aangerekend. Een schorsing van drie maanden werd vorige week om die reden tegen hem uitgesproken.


De bondscoach werd er verder door beperkt in zijn keuzemogelijkheden voor het WK. Bettini had liever gehad dat de renners het hem moeilijk hadden gemaakt bij het samenstellen van zijn ploeg, zei hij. Nu is hem door de bondsvoorzitter opgedragen wie hij tot zijn beschikking had.


Het maakt de kansen op een Italiaanse wereldkampioen er niet groter op. Tussen de maatregelen op dopinggebied en de prestaties van de nationale ploeg kan een rechtstreeks verband worden getrokken. In Kopenhagen leverde de ploeg vorig jaar het slechtste resultaat af sinds 1983.


Dus wordt versneld afscheid genomen van een generatie die nog niet eens op zijn retour was. Pinotti kan er niet mee zitten. 'Zo is het leven: een cirkel. Van jonge aanwas wordt je niet per se zwakker, zoals renners die ouder worden ook je prestaties niet schaden.'


Hij kan het niet anders dan het eens zijn met de maatregelen. Maar als ploeggenoot van Ballan moet hij eveneens een goede vriend missen in Zuid-Limburg. 'Wie geschorst is, moet hier misschien niet zijn', zegt hij. 'Maar Ballan weet al twee jaar niet of hij daadwerkelijk wordt vervolgd voor de dopingzaak waarin zijn naam voorkomt. Zoiets kan niet. Gelukkig neem ik zijn plaats niet in. Die heb ik zelf afgedwongen.'


PROMINENTE AFWEZIGEN

Ivan Basso was betrokken bij Operaión Puerto, het schandaal rond dokter Eufemiano Fuentes. Bekende en werd twee jaar geschorst.

Filippo Pozzato werd vorige week door het Italiaanse antidopingagentschap voor drie maanden geschorst. Hij is gestraft voor zijn samenwerking met de geschorste dokter Michele Ferrari.

Alessandro Petacchi kreeg in 2007 een schorsing van 9 maanden voor het gebruik van salbutamol. Zijn naam werd ook genoemd in een dopingnetwerk rond de Italiaanse dokter Filippo Manelli.

Danilo di Luca testte tijdens de Ronde van Italië 2009 positief op de epo-variant cera. Zijn schorsing werd met 9 maanden ingekort dankzij zijn medewerking in een onderzoek naar doping.

Damiano Cunego is beschuldigd van dopinggebruik (epo, groeihormonen, bloedtransfusies) na een onderzoek door de procureur van Mantua dat al in 2008 begon.

Michele Scarponi stond op de lijst van verdachte renners bij Operación Puerto. Hij bekende zijn betrokkenheid en is genoemd in het onderzoek naar dokter Ferrari.

Alessandro Ballan is beschuldigd van dopinggebruik (epo, groeihormonen, bloedtransfusies) na hetzelfde onderzoek waarin ook Cunego is verwikkeld.

Giovanni Visconti: de politie deed bij hem een inval vanwege het dopingonderzoek naar Ferrari.

Verenigde Staten

David Zabriskie, Christian Vande Velde, George Hincapie en Levi Leipheimer ontbreken in Limburg vanwege hun betrokkenheid bij het dopingonderzoek naar hun ex-ploeggenoot Lance Armstrong. In ruil voor hun getuigenis zouden ze 6 maanden worden geschorst en moeten afzien van deelname aan de Olympische Spelen en het WK.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.