Nieuws Ontslagen vrijwilligers

Vrijwilligers gezondheidszorg eisen via de rechter hun werk terug

Vrijwilligers Nelleke Middendorp (l) en Atie van de Meent in Lunteren. Beeld Raymon Rutting / de Volkskrant

Het is een unicum: vrijwilligers die via de rechter hun werk terugeisen. Toch dient vandaag een zaak van twee vrouwen tegen het Edese Toon Hermans Huis dat hen plotsklaps ontsloeg. ‘We zijn onfatsoenlijk behandeld.’

Jarenlang werkten Nelleke Middendorp (63) en Atie van der Meent (62) eens per twee weken op de oncologieafdeling van Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede. Net als de zestig andere vrijwilligers van het Edese Toon Hermans Huis, een inloophuis voor mensen die met kanker te maken hebben, hielpen zij met de verzorging van kankerpatiënten in het nabijgelegen ziekenhuis. Tot ze op 9 mei 2018 plotseling te horen kregen dat ze niet meer hoefden te komen. Diezelfde dag stuurde de directie van het Toon Hermans Huis een mail rond onder de vrijwilligers waarin stond dat er uitvoerige gesprekken met de twee waren gevoerd, maar dat ze uiteindelijk boos waren weggelopen. 

Volgens de twee vrouwen kwam hun ontslag volledig uit de lucht vallen. Ze ontvingen patiënten op de oncologieafdeling van het ziekenhuis, schonken de koffie in en hielpen met het papierwerk. Ook boden zij een luisterend oor, zeggen ze, en maakten ze een praatje met wie dat wilde. Soms waren ze de eersten met wie de patiënt een belangrijke testuitslag kon delen. Nuttig werk, zo zeggen de dames: ‘Soms kun je iemand met een kop koffie al zo enorm ontroeren.’ Ze deden dit werk vier jaar lang met z’n tweeën en voelden zich gewaardeerd door de patiënten en de medewerkers van het ziekenhuis.

In het najaar van 2017 veranderde er iets voor Middendorp en Van der Meent. Er kwam een ziekenhuisafdeling bij waar ze hun werk moesten verrichten, en de vrijwilligers moesten plotseling rouleren tussen verschillende verdiepingen. Het resultaat was een gebrek aan overzicht voor de medewerkers en onrust voor de patiënten, vertellen de vrouwen. Een patiënt heeft immers behoefte aan een vertrouwd gezicht. Daarom maakten Nelleke en Atie hun ongerustheid duidelijk aan de coördinatoren van het Toon Hermans Huis. Dat, zo denken ze, was de echte reden van hun ontslag.

Unieke rechtszaak

Het ontslag heeft er ingehakt bij de twee. ‘Het lijkt wel alsof je je kop niet boven het maaiveld mag uitsteken en je ongerustheid mag uiten. We zijn allebei oma, moeten we nou aan onze kleinkinderen vertellen dat we op staande voet ontslagen zijn?’ Daarom zien zij geen andere optie dan naar de rechter te stappen. Hun advocaat Bernard Tomlow noemt het ontslag onrechtmatig. Een vrijwilliger moet volgens hem net als een betaalde werknemer fatsoenlijk worden behandeld door de werkgever. Dat zou het Toon Hermans Huis hebben nagelaten door de vrouwen op staande voet en zonder wederhoor te ontslaan. Ook de mail die daarna is rondgestuurd is volgens Tomlow in strijd met ‘maatstaven van redelijkheid en billijkheid’.

Een rechtszaak om vrijwilligerswerk terug te krijgen is volgens Tomlow uniek. Ook bij de vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV) is geen vergelijkbare zaak bekend. De juridische mogelijkheden van een vrijwilliger zijn beperkt omdat er geen sprake is van een arbeidscontract. Als er al een overeenkomst wordt getekend bij vrijwilligerswerk, dan biedt deze niet dezelfde bescherming tegen ontslag. 

Volgens cijfers van het CBS doet bijna de helft van de Nederlanders boven de 15 jaar minstens één keer per jaar vrijwilligerswerk. Dat komt neer op miljoenen vrijwilligers voor wie de uitspraak van de rechter – die volgt op 18 oktober – relevant kan zijn. Ondertussen hopen Middendorp en Van der Meent gewoon weer aan het werk te kunnen, voor zichzelf, ‘maar ook voor de patiënten’.

Stichting Het Toon Hermans Huis Ede wilde niet reageren.

Aanvulling: in een eerdere versie van dit artikel stond dat de uitspraak eind september zou komen. Juist is: 18 oktober.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden