'Vrijwel alles ging verkeerd' bij eerste commando-actie van president Trump

De eerste commando-actie waartoe Donald Trump opdracht heeft gegeven, blijkt steeds meer een pechmissie te zijn geweest. Bij de operatie van SEAL Team Six, dezelfde elite-eenheid die Osama bin Laden doodde, moest in Jemen een Osprey-helikopter van 70 miljoen euro worden vernietigd na een harde landing. Behalve een van de commando's werd ook een onbekend aantal burgers gedood bij de felle vuurgevechten, onder wie vrouwen en kinderen.

Een MV-22 Osprey in actie. Beeld US Marine Corps

'Vrijwel alles ging verkeerd', bekende een Pentagon-functionaris dinsdag tegenover NBC News over de geheime operatie van SEAL Team Six tegen Al Qaida-strijders. Deze commando's gelden als de beste van de US Navy SEAL's, de commando's van de marine, en zelfs als een van de beste van de VS.

De regering-Trump en het Pentagon, die de operatie een 'succes' noemen, zien zich genoodzaakt uit te leggen waarom er zoveel burgerdoden vielen. Behalve de gedode commando, die bezig was aan zijn twaalfde missie, raakten zondag nog drie andere SEAL's gewond bij het onverwacht felle vuurgevecht in de provincie Al-Bayda.

Volgens het Pentagon werden ook veertien Al Qaida-strijders gedood. Aanvankelijk ontkende het Pentagon dat er ook burgers waren omgekomen toen de commando's het huis binnendrongen van Abdulraroof al-Dhahab, een leider van het Al Qaida-filiaal in Jemen.

Maar dinsdag, nadat op sociale media steeds meer berichten en foto's opdoken van vrouwen en kinderen die waren omgekomen bij de aanval, zei het Pentagon dat het de meldingen onderzoekt. Volgens sommige berichten zouden er tien vrouwen en kinderen zijn gedood. Maar het Pentagon zegt dat er 'veel vrouwen' onder de Al Qaida-strijders waren die de Amerikaanse commando's onder vuur namen toen ze bij het ochtendgloren landden.

Onder de gedode kinderen is volgens de familie de 8-jarige Nawar al-Awlaki, dochter van de Amerikaans-Jemenitische geestelijke Anwar al-Awlaki. Deze ideoloog van de Al Qaida-tak in Jemen werd in 2011, als eerste Amerikaan, gedood bij een drone-aanval. 'Ze werd geraakt door een kogel in haar nek', aldus haar opa. 'Dit is de nieuwe Amerikaanse regering. Het is een grote misdaad.' Eind 2011 werd een tweede kind van de geestelijke, zijn zoon Abdulrahman (16), gedood door een drone van de CIA.

Nadat een Osprey onherstelbaar was beschadigd bij de commando-operatie in Jemen, besloot het Pentagon het toestel te vernietigen met een luchtbombardement. De VS beschikken nog over zo'n tweehonderd van deze hybride toestellen. Beeld US Marine Corps

Hevig verzet Al Qaida

De operatie werd maandenlang voorbereid onder de regering-Obama. President Trump gaf dit weekeinde uiteindelijk opdracht tot de aanval om inlichtingen te verzamelen over toekomstige terreuroperaties van 'Al Qaida op het Arabisch Schiereiland'. Deze groep van Al Qaida wordt al jaren door Washington beschouwd als de gevaarlijkste tak van de terreurgroep.

De actie werd geleid vanuit een Amerikaanse basis in het naburige Djibouti, Camp Lemonnier, waar het Africa Command van de Amerikaanse krijgsmacht is gevestigd. De commando's van SEAL Team Six werden in het geniep bij het plaatsje Yakla gedropt.

Volgens informatie die sinds zondag is bevestigd door Pentagon-functionarissen, stuitten de SEAL's echter onverwacht op hevig verzet van strijders bij het huis van Al-Dhahab. Een commando werd gedood. 'De vrouwelijke strijders renden naar hun posities, alsof ze daarop hadden getraind', aldus Pentagon-woordvoerder Jeff Davis. 'Sommige van de vijandelijke strijders die omkwamen, zijn dus vrouwen.'

Tot overmaat van ramp kwam een MV-22 Osprey, die vanaf het amfibisch landingsschip USS Makin Island naar het operatiegebied werd gestuurd om te helpen bij de evacuatie van de commando's, ook in problemen. De Osprey is de nieuwe hightechhelikopter van de Amerikaanse mariniers. De toestellen landen en stijgen op als een helikopter maar vliegen, eenmaal in de lucht, dankzij de kantelende propellers als een vliegtuig.

Mariniers op het amfibisch aanvalsschip USS Makin Island gaan aan boord van gereedstaande MV-22 Ospreys. Het toestel dat zondag moest worden vernietigd, was opgestegen vanaf dit schip. Het was een van de eerste Ospreys die verloren gingen bij een commando-operatie. Beeld US Marine Corps

Harde landing

De helikopter moest na een technisch mankement een harde landing maken waarbij drie mariniers gewond raakten. Om te voorkomen dat het toestel, dat flink beschadigd was en niet meer kon opstijgen, in handen viel van Al Qaida, werd het volgens het Pentagon 'met opzet' vernietigd bij een Amerikaanse luchtaanval.

Trumps nieuwe minister van Defensie, mariniersgeneraal James Mattis, moest zondag halsoverkop een diner in Washington verlaten toen duidelijk werd dat de commando-actie niet volgens plan verliep. Volgens Trump en het Pentagon was de operatie, ondanks de militaire tegenslagen bij de uitvoering, toch een 'succes'. Het Pentagon zei dat de aanval 'waardevolle informatie' had opgeleverd.

'Dit materiaal zal ons meer inzicht geven in de planning van de groep', aldus woordvoerder Davis. 'Tot nu toe hadden we slechts beperkt toegang tot terroristische plekken voor het verkrijgen van inlichtingen over Al Qaida op het Arabisch Schiereiland', aldus Davis. President Trump eerde de omgekomen commando, de 36-jarige William Owens, als een 'heldhaftige soldaat die was gevallen in ons gevecht tegen het kwaad van het radicaal islamitisch terrorisme'.

Op dinsdag belde hij Owens weduwe om haar te condoleren. Het was voor het eerst dat Trump als president en opperbevelhebber de familie van een gesneuvelde militair moest bellen. Ook Mattis prees Owens in een verklaring. 'De VS zou niet lang bestaan zonder de opofferingsgezindheid van deze oorlogsvechters', aldus de minister.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden