drie vragen google

Vrijwel alle Amerikaanse staten onderzoeken machtsmisbruik door Google

De openbare aanklagers van bijna alle Amerikaanse staten kondigden maandag een groot gezamenlijk onderzoek aan naar de machtspositie van Google. Opnieuw een illustratie van de toenemende druk op techgiganten, ook in het thuisland.

De aanklagers van Amerikaanse staten willen onderzoek doen naar de machtspositie van Google. Beeld AP

Vanwaar dit grote onderzoek naar machtsmisbruik bij Google?

Begon Google ooit als zoekmachine, inmiddels is het bedrijf veel en veel meer dan dat. Het Google-besturingssysteem, Android, staat op driekwart van alle telefoons. Er is een heel scala aan Google-apps beschikbaar, van Docs tot Maps. Bovendien verzamelt het bedrijf persoonlijke data om gericht te adverteren.

Volgens critici misbruikt Google die dominante positie. Bijvoorbeeld door eigen apps, zoals Google Search en Google Maps, vooraf te installeren op Android-apparaten, waardoor soortgelijke diensten worden weggedrukt. Een ander heikel punt is privacy: Google slaat grote hoeveelheden data op van gebruikers, onder meer om persoonlijke profielen mee op te bouwen om gericht te adverteren. Dat kan Google doen omdat zijn diensten voor veel mensen vrijwel onontkoombaar zijn. 

De Amerikaanse openbare aanklagers van 48 staten, Puerto Rico en het District van Columbia willen samen onder meer onderzoeken of Google met zijn dominantie kleinere concurrenten uit de markt drukt en oneerlijk hoge prijzen voor diensten in de hand werkt. ‘Is iets werkelijk gratis als we er steeds meer privé-informatie voor opgeven?’ vroeg Ashley Moody, de Republikeinse openbaar aanklager van Florida, zich bovendien af tijdens de persconferentie.

Wat betekent dit onderzoek voor de techindustrie?

Het is afwachten of de aanklagers daadwerkelijk concluderen dat Google iets heeft misdaan en naar de rechter stappen. Dat de openbaar aanklagers van zoveel staten, zowel Republikeins als Democratisch, zo’n groot onderzoek beginnen, illustreert de kentering in de omgang met ‘Big Tech’ in de Verenigde Staten. De tijd dat grote techbedrijven in hun thuisland min of meer hun gang konden gaan, is voorbij.

Vrijdag maakte de openbaar aanklager van New York al bekend dat een vergelijkbaar antitrustonderzoek is begonnen tegen Facebook, met medewerking van zeven staten en een district. De vraag is onder meer of Facebook data van consumenten verkeerd behandelt en of het prijzen van advertenties oneerlijk opdrijft.

Op landelijk niveau begon het Amerikaanse ministerie van Justitie afgelopen juli al een groot onderzoek naar de concurrentiepositie van grote techbedrijven. Mochten de onderzoeken resulteren in rechtszaken of schikkingen, dan kan dat leiden tot boetes, afspraken die concurrentiebenadeling in de toekomst moeten voorkomen en zelfs het opknippen van de bedrijven.

Hoe zit het met de aanpak van techgiganten in Europa?

De Europese Unie treedt al langer op tegen grote techbedrijven en hun machtspositie. Het leidde tot boetes en lopende onderzoeken van toezichthouders. Vorig jaar deelde de Europese Commissie een boete van 4,34 miljard euro uit aan Google omdat die eigen apps zou voortrekken op telefoons met Android. Zo stond internetbrowser Chrome vooraf geïnstalleerd op de toestellen, terwijl concurrenten de kans om apps vooraf te installeren werd ontzegd.

Overigens is Google het niet eens met dit oordeel van de Commissie: volgens topman Sundar Pichai biedt Android bedrijven een open platform om apps aan te bieden en vergroot het daarmee juist de concurrentie.

LEES VERDER OVER DE TOENEMENDE DRUK OP GROTE TECHBEDRIJVEN

De afgelopen maanden werd duidelijker dan ooit dat ‘big tech’ niet overal meer mee wegkomt. Van privacy tot machtsmisbruik: op deze fronten staan de techbedrijven onder druk. Wat betekent dat precies?

Van Europa tot de Verenigde Staten reageren politici en centrale bankiers als door een wesp gestoken op de plannen van Facebook voor een eigen munt, de Libra. Wat staat er op het spel dat de gemoederen zo hoog oplopen?

Internetplatformen als Google, Twitter en Facebook staan onder druk om nepnieuws aan te pakken. Dat blijkt een ware balanceeract, waarbij nog het nodige fout gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden