Vrijlaten van gedetineerden Guantánamo staat opnieuw ter discussie

NEW YORK - De voorgenomen vrijlating van Jemenitische terreurverdachten uit Guantánamo Bay staat wederom ter discussie in de VS. De regering-Obama wil tientallen gedetineerden terugsturen naar Jemen, om zo Guantánamo te kunnen opdoeken. Critici noemen dit een slecht idee, nu de terroristische dreiging hoog is in het Noord-Afrikaanse land.


De strijd tegen de lokale terreurgroep Al Qaida op het Arabische Schiereiland ('AQAP', luidt de veelgebruikte Engelse afkorting) loopt hoog op in Jemen. Gisteren vielen twaalf doden - volgens de VS kwaadwillende militanten - bij drie Amerikaanse aanvallen met onbemande vliegtuigen. Sinds eind juli zijn er volgens Jemenitische bronnen al meer dan dertig doden gevallen.


De terroristische activiteit in Jemen wordt deels gevoed door voormalige Guantánamo-gevangenen. Daarom is hun geplande vrijlating opnieuw controversieel. Van de 166 overgebleven mannen in het gevangeniscomplex is meer dan de helft uit Jemen afkomstig. Aangespoord door een hongerstaking in Guantánamo en hernieuwde internationale verontwaardiging heeft Obama aangegeven dat de gevangenis eindelijk zal dichtgaan. Als eerste stap kunnen de Jemenistische verdachten terug naar hun land, aldus Obama. Van de bevriende president Abd-Rabbu Mansour Hadi heeft hij garanties ontvangen over de veilige opvang van de verdachten.


Maar de afgelopen dagen hebben de VS juist hun diplomatieke posten in het geplaagde land en andere moslimlanden gesloten vanwege een 'hoog' terreuralarm. 'Ik begrijp niet hoe de president kan zeggen dat ook maar één gedetineerde terug moet', zei senator Saxby Chambliss, de hoogste Republikein bij de commissie voor inlichtingen. 'Het is geen oplossing om ze terug te sturen naar landen waar Al Qaida en aanverwante groepen opereren en onze belangen aanvallen.'


Ook volgens Daniel Green, een Jemen-expert van het Near East Policy Institute, zit het transport er voorlopig niet in. 'Al Qaida is sterk in Jemen. Een flink aantal gerepatrieerde gedetineerden stort zich weer in de strijd.' Gregory Johnsen, de schrijver van een boek over Jemen en Al-Qaida, spreekt van een 'fusie' waaruit AQAP is ontstaan: het samengaan van heengezonden Guantánamo-gevangenen en Al Qaida-strijders die ontsnapten uit gevangenissen in Jemen, Irak en elders. Senator Chambliss meldt dat maar liefst 28 procent van de oud-gevangenen uit Guantánamo recidivist wordt.


Voor Obama is de radicalisering van de gedetineerden - en jihadisten in andere landen, die zich door Guantánamo laten inspireren - een reden om het complex op te doeken. In mei beëindigde hij het moratorium op de vrijlating van Jemenieten. Guantánano is volgens hem een smet op de reputatie van de VS en een last op de begroting.


Toch bemoeilijkt de nieuwe terreurdreiging wederom de afhandeling van dit hoofdpijndossier nummer één. Hoewel regeringswoordvoerders betogen dat er niets is veranderd, verwacht burgerrechtenadvocaat David Remes niet dat zijn Jemenitische cliënten snel naar huis kunnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden