Nieuws

Vrijgelaten schildpadden en goudvissen vormen gevaar voor Nederlands ecosysteem

Het aquarium legen in de sloot, zodat de goudvissen hun vrijheid tegemoet kunnen zwemmen. Het lijkt voor sommigen een nobel idee. Maar deze ‘bevrijdingsacties’ kunnen schadelijk zijn voor inheemse diersoorten.

Een schildpad in een stadsvijver in Leidschendam. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een schildpad in een stadsvijver in Leidschendam.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Hiervoor waarschuwt onder meer het Platform Stop Invasieve Exoten, dat de biodiversiteit wil beschermen tegen soorten die oorspronkelijk niet in Nederland voorkomen. Volgens meldingen op de website waarneming.nl zwommen er afgelopen week alleen al 25 goudvissen rond in de natuur. Eind mei zaten er in vijvers bij de vliegbasis van Soesterberg ruim honderd goudvissen.

Aquariumdieren vormen een gevaar doordat ze exotische ziektes met zich meebrengen waar ze zelf wel tegen bestand zijn, maar de dieren in de sloot niet. Ook kunnen ze gaan kruisen met inheemse soorten. Zo kan de inheemse kroeskarper de eitjes van een goudvis, ook een karperachtige, bevruchten. ‘Je krijgt dan half goudvis, half kroeskarper’, zegt milieujurist Wilfred Reinhold, voorzitter van het Platform Stop Invasieve Exoten. ‘Dat is nadelig voor de kroeskarper, want die kan daardoor uitsterven’.

null Beeld Greenville Rec
Beeld Greenville Rec

Voor de goudvis zelf zijn er twee belangrijke gevaren: roofdieren en een snelle verandering in temperatuur. ‘De meeste goudvissen gaan dood als mensen het water van het aquarium verversen, omdat de vissen dan ineens in koud kraanwater rondzwemmen’, vertelt Arjan Gittenberger, bioloog en directeur bij GiMaRIS, een onderzoeks- en adviesbureau dat aquatische exoten en hun verspreiding detecteert. Deze temperatuurverandering kan ook plaatsvinden als de vissen een overstap van vissenkom naar sloot maken. Verder is een goudvis niet gewend aan bijvoorbeeld snoeken die op hem jagen. Maar dan moeten die roofdieren er wel zijn, anders kan de goudvis vrolijk zijn gang gaan in de natuur.

Er zijn nog tal van andere aquariumdieren die een negatieve invloed hebben op de biodiversiteit in de Nederlandse sloten en meren. ‘Alles wat je vrijlaat in de natuur gaat concurreren met inheemse soorten’, aldus Gittenberger. Zo is de rode Amerikaanse rivierkreeft ooit in Nederland ingevoerd voor lekkere kreeftensoep, maar richt hij nu schade aan door gaten te boren in wanden van sloten, die vervolgens instorten. Bovendien bracht de Amerikaanse soort ook een ziekte mee, die de Nederlandse rivierkreeft zo goed als volledig uitroeide. Recent vonden vissers in het Gelderse Ede tot hun eigen schrik ruim 12.000 Amerikaanse rivierkreeften in een vijver.

Ook de roodwangschildpad, die zo’n 30 tot 40 jaar oud kan worden, is berucht. Gittenberger: ‘Kinderen krijgen zo’n beest op hun verjaardag, maar wat ga je er dan mee doen als je 20 bent? De kans is groot dat je hem dan vrijlaat.’ De schildpad plant zich niet voort, maar eet tijdens zijn lange vrije leven wel een heleboel visjes op. Gittenberger: ‘Geef je dier liever aan iemand weg. Maar leeg dat aquarium nooit in de sloot om de hoek’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden