Vrij vergaderen

Leraren kennen geen rustig moment. Wat vroeger een geacht beroep met een ordelijk takenpakket was, lijkt tegenwoordig een hondenbaan met onaanvaardbaar hoge werkdruk....

De pas ingevoerde tweede fase is gewogen en te zwaar bevonden. Volgens de inspectie leidt het overladen lesprogramma tot vermoeide leerlingen en overbelaste docenten. Kortom, op de helling.

Al die veranderingen vragen ook bij scholen om veelvuldig overleg. Vroeger waren er lessen, rapportvergaderingen en, vooruit, een enkele algemene docentenvergadering. Tegenwoordig omvat het rooster van de gemiddelde docent in het voortgezet onderwijs ook bezigheden als: profieloverleg, mentorenberaad en jaargroepvergadering. De commissies 'pestgedrag' en 'faalangst' vullen de overgebleven tijd.

Uit onderzoek van de Algemene Onderwijs Bond (AOB) uit 1998 blijkt dat leraren gemiddeld 20 procent méér uren maken dan overeengekomen in hun aanstelling. Dat is er in de afgelopen drie jaar vast niet beter op geworden. Deeltijders, van wie het onderwijs er velen heeft, klagen het meest.

Schoolleiders, die trouwens ook niet te benijden zijn, beroepen zich vaak op de zogenoemde 'Taakkarakteristiek leraren voortgezet onderwijs' om de aanwezigheid van alle, ook deeltijddocenten bij de vele niet-lesgevende taken af te dwingen. Die taakkarakteristiek geeft een opsomming van het takenpakket van de leraar.

Allerlei overleg behoort bijvoorbeeld bij 'het onderhouden van contacten met andere leraren ten behoeve van de vereiste samenhang in het onderwijs'. De commissie faalangst zou kunnen vallen onder 'de bijzondere taken ten behoeve van groepen leerlingen'. Leuk of niet, dergelijke overleg comes with the job.

Vervolgens is de vraag of de deeltijddocent voor dergelijk overleg ook op ieder moment moet opdraven. Daar gaat het vaak mis, want deeltijders hebben op hun vrije dag wel wat anders te doen. Een andere baan, kinderen of de tuin bijvoorbeeld.

Lesvrij is zoals gezegd niet echt vrij. Een fulltime leraar mag per jaar op basis van de CAO, inclusief zijn lesuren, gedurende 1659 uren ingezet worden. De halftimer dus de helft daarvan. Daarnaast kent de CAO een beschikbaarheidsregeling. Daarin wordt bepaald dat de docent met een aanstelling tussen bijvoorbeeld 0.4 en 0.6, maximaal vijf dagdelen verspreid over maximaal vier dagen beschikbaar moet zijn. In ieder geval dus een hele dag écht vrij.

De Commissie Gelijke Behandeling heeft in 1999 in een overigens niet bindende uitspraak vastgesteld dat de beschikbaarheidsregeling uit de CAO een benadeling van deeltijders inhoudt. De regeling heeft namelijk tot gevolg dat van deeltijders een relatief grotere beschikbaarheid wordt verwacht.

Wat hier ook van zij, docenten doen er goed aan in ieder geval het in de CAO vastgelegde recht te bewaken. Als de schoolleiding het noodzakelijk vindt dat de leraar ook op zijn vrije dag aanwezig is, dan behoort compensatie in tijd of geld plaats te vinden. Het vastleggen van heldere (individuele) afspraken aan het begin van het schooljaar kan misverstanden, ergernis én overbelasting voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden