Nieuws Journalistiek

Vrij Nederland moet reorganiseren: hoofdredacteur wil ‘vrijwel hele vaste redactie’ ontslaan

Het progressieve maandblad Vrij Nederland moet weer reorganiseren. Hoofdredacteur Ward Wijndelts zou volgens meerdere betrokkenen vrijwel de gehele vaste redactie willen ontslaan, maar het verleden heeft uitgewezen dat dat nog niet zo makkelijk is.

Hoofdredacteur Ward Wijndelts (links) en beeldredacteur Rolf Rosing (rechts) op de redactie van Vrij Nederland. Beeld Niels Blekemolen

Rode cijfers op de balansrekening zijn niet nieuw voor Vrij Nederland. Al sinds jaar en dag lijdt het linkse opinieblad verlies. Die verliezen dekte uitgeverij WPG Uitgevers lang met andere titels, zoals Voetbal International en Happinez, maar in oktober stelde zij dat Vrij Nederland moest kijken naar een andere organisatievorm. Volgens meerdere directe betrokkenen heeft hoofdredacteur Ward Wijndelts een reorganisatieplan opgesteld waarin vrijwel de hele vaste redactie zou sneuvelen. Vrij Nederland zou dan uitsluitend werken met freelancers zoals HP/De Tijd ook al enkele jaren doet. Wijndelts wilde de geruchten bevestigen noch ontkennen. Directeur Patrick Swart van WPG stelt dat het te vroeg is om mededelingen te doen over het voorstel omdat de redactie zich er nog over moet buigen.

In het verleden is al gebleken dat reorganisatieplannen daarop kunnen stuklopen. In 2015 was de toenmalige hoofdredactie ook voornemens om een groot deel van de redactie te ontslaan omdat het blad toen zo’n zeven ton verlies draaide, maar de redacteuren staken daar een stokje voor. Maandenlang waren redactieraad, directie en uitgever verwikkeld in een strijd over de toekomst van Vrij Nederland. Uiteindelijk stapte zowel de hoofdredacteur als zijn plaatsvervanger op.

De redactie heeft een uitzonderlijk sterke positie bij Vrij Nederland. Net als elk ander medium heeft het maandblad een redactiestatuut om de afstand tussen de onafhankelijke redactie en de uitgever te waarborgen, maar anders dan bij veel andere media staat in dat statuut dat de redactie van Vrij Nederland een beslissende stem heeft en niet enkel adviseert. De redactie heeft dankzij het statuut een verregaande bevoegdheid bij reorganisaties, bevestigt de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ).

Als de redactie akkoord gaat met het voorstel van Wijndelts, belooft WPG een half miljoen euro te investeren in onderzoeksjournalistiek van het blad. Swart: ‘Vrij Nederland is een onlosmakelijk onderdeel van WPG dus we zullen blijven investeren om dat gedachtegoed te waarborgen.’ Wie het journalistieke onderzoek in de toekomst moet verrichten, is onduidelijk; het is nog niet bekend met welke freelancers het tijdschrift wil werken. 

Vrij Nederland werd in 1940 opgericht als verzetskrant. Nadat het blad na de oorlog werd gered van een faillissement door de sociaal-democratische uitgeverij De Arbeiderspers, groeide het in de jaren zestig en zeventig uit tot het boegbeeld van de progressieve journalistiek. Op het hoogtepunt was de oplage 117 duizend.

In de jaren tachtig werd de groei gestuit doordat kranten de rol van opiniebladen gingen overnemen met duidende stukken en opiniekaternen. Het verval zette in de daaropvolgende decennia verder door. Om het tij te keren, werd het weekblad in 2016 een maandblad. De nieuwe hoofdredacteur Wijndelts, die in datzelfde jaar aantrad, moest Vrij Nederland aantrekkelijk maken voor een jonger publiek. Hij veranderde de lay-out en richtte zich op online. Hij hoopte binnen drie jaar structureel winst te kunnen gaan maken. Dat lijkt tot op heden niet gelukt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.