Vriendschap op het werk is 'n illusie

Wat doen collega's met elkaar na het werk? Gaan ze nog met elkaar sporten, weekeinden weg, feesten en hobby's uitleven, of is een dag in elkaars aanwezigheid wel voldoende?...

'Ook na werktijd zien we elkaar graag!', was onlangs de advertentietekst - met strandfoto - van de sectie vreemdelingenrecht van advocaten & notariskantoor Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn (PRDF). 'Dat klopt echt', zegt advocate en sectiemanager Michelle van Driel (35). 'Die foto is van ons strandfeest van afgelopen zomer. Iedereen verscheen daar als John Travolta of Olivia Newton John. Mensen die anders altijd in grijs pak lopen, zag je daar met een leren jack en vetkuif line-dancen.'

Het feest werd spontaan georganiseerd door enkele collega's. 'Zulke dingen gebeuren vaker. Onze sectievoorzitter stuurde bijvoorbeeld ook een keer een mailtje rond: over twee dagen barbecue bij mij in de tuin', zegt Van Driels collega, juridisch medewerkster Anusche Mearadji (33).

Er is bedrijfshockey en -squashen. Maar het merendeel van de vijftig advocaten en juridisch medewerkers van de sectie laat het daar niet bij. Zo gaat een groep ieder jaar een weekend naar de Ardennen en zijn er mensen die samen snookeren, zwemmen, tennissen en een eetclubje hebben. 'Voor een bevriende collega die op wereldreis ging, organiseerden we een surpriseparty bij mij thuis. Ze dacht dat ze met mij een eetafspraak had', zegt Van Driel. Ze denkt dat de juristen zoveel samen doen, omdat het een vrij jonge groep is, waarin nog niet zoveel mensen kinderen hebben.

Eén van de leukste dingen op het werk is als je het het goed kunt vinden met collega's, vindt Stefanie Boland (32), sinds zeven jaar beleidsmedewerker bij de gemeente Tilburg. 'Mijn vriend ging in zijn vorige baan bijvoorbeeld elke week met collega's trainen voor de ambtenarenloop en huurde regelmatig met acht anderen een tennisbaan.'

Zelf zingt ze iedere maandag tussen de middag met collega's een uur easy listeningmuziek in het gemeentekoor en zingt een avond per week met drie anderen polyfone muziek. 'Toen we een sopraan zochten, heb ik er een collega bijgevraagd. We drinken eerst samen koffie en hebben het dan over wat ons bezighoudt. Zo hebben we elkaar behoorlijk goed leren kennen.'

Haar huis heeft ze ook via een collega gevonden. 'Zij zat bij me op de kamer en maakte steeds mee dat ik een uur uitklokte om naar een huis te gaan kijken. Toen haar oma het huis verkocht, dacht ze daarom meteen aan mij. Zodra we het gekocht hadden, kwamen veel collega's een middag klussen.'

Andere leefwereld

Anna Steveling (39), sinds bijna vier jaar internetconsultant bij een groot ICT-dienstverleningsbedrijf, heeft juist niet veel met haar collega's. 'Ze hebben een andere leefwereld. Dat heeft ook te maken met leeftijd. De meesten zijn jonger dan dertig, of ouder dan vijftig. Bovendien zijn het pure techneuten. Ik kan best even met ze praten tijdens de lunch of zo, maar als ik ze acht uur gezien heb, vind ik dat meer dan genoeg.'

Steveling werkt voltijd en heeft per week vijftien uur reistijd. 'Dat betekent dat ik al moeite genoeg heb om de contacten met m'n vrienden bij te houden. Bovendien wil ik werk en privé scheiden. Want je gaat met collega's die je buiten het werk ziet natuurlijk toch over je werk en over andere collega's praten. En voordat je het weet, zit je in een roddelcircuit. Of je vertelt persoonlijke dingen over jezelf aan een collega, die vervolgens rondgaan op je werk, of die later tegen je gebruikt kunnen worden.'

Haar collega's onderhouden onderling ook nauwelijks contact buiten het werk. Daardoor is het verloop volgens Steveling vrij groot. Bovendien wordt er veel gewerkt aan projecten en zitten collega's vaak een tijdje bij een klant.

Steveling is een representatief voorbeeld. Slechts een minderheid van de werknemers ontvangt collega's bij zich thuis of ziet ze buiten werktijd (zie kader). In hoeverre hangt dit samen met het oprukken van flexwerken en telewerken en met het gegeven dat minder dan de helft van de werknemers tot het pensioen bij een werkgever blijft?

Duurzaamheid

'Deze zaken hebben weinig gevolgen voor de banden met collega's. Want mensen zoeken toch altijd naar een zekere duurzaamheid, willen ergens bijhoren', weet Gerrit van Kooten van de vakgroep empirische sociologie van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hoewel niet door onderzoek gestaafd, is het volgens hem niet te gewaagd te stellen dat individualisering in de maatschappij ertoe leidt dat mensen juist steeds meer hun vriendschappen op het werk zoeken. 'Bovendien wordt de flexibilisering van de arbeidsmarkt overdreven. De 24-uurs economie komt nauwelijks van de grond. De meeste werknemers geven de voorkeur aan normale werktijden. En nu het economisch minder gaat, wordt het jobhoppen ook al weer minder. Dat vond toch al vooral plaats binnen bepaalde segmenten van de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld de ITC.'

Bas Ramaker (36), consultant bij PNO-consultants, vindt dat het leuker werken is in een omgeving waar het klikt met de collega's. 'Vooral omdat ik als consultant een behoorlijk mobiel beroep heb. Je stapt ook wat gemakkelijker binnen bij mensen die je ook persoonlijk kent. Het is iets toegankelijker: je weet wat je aan elkaar hebt.'

Vorig jaar ging hij met drie mannelijke collega's een lang weekeind skiën. 'Niet alleen die dagen zelf, maar ook de voor- en napret waren erg leuk. Dit jaar gaan we weer. Opnieuw zonder partners. Anders krijg je het met het afstemmen van de agenda's bijna niet rond.'

Dat twee mensen inmiddels ander werk hebben, maakt volgens hem niet veel uit. Hoewel hij verwacht dat het contact blijft, beschouwt hij zijn collega's niet als vrienden. 'Dat is toch één stap verder. Het zijn meer goede kennissen. Behalve over zaken die spelen in het werk, hebben we het ook wel over persoonlijke dingen, maar het graaft niet zo erg diep.'

Van Driel en Mearadji van PRDF beschouwen enkele collega's zeker wel als vrienden en verwachten dat het contact blijft als ze ooit van werkgever veranderen. Mearadji gaat nog regelmatig eten, naar een toneelstuk of een flamenco-avond met een groepje oud-'kantoorgenoten. Van Driel ziet nog steeds een groepje advocaten met wie ze vier jaar geleden naar Praag ging. 'Zo'n drie keer per jaar gaan we samen eten en naar een disco.'

Behalve over het werk, praten de juristen dan vooral over collega's - zonder te roddelen natuurlijk - . En over privézaken.

Is het niet lastig dat werk en privé door elkaar lopen? 'Nu ik sectiemanager ben, kan het wel eens ingewikkeld zijn', verwacht Van Driel. 'Als leidinggevende moet ik er natuurlijk wel op letten werk en privé te scheiden. Maar tot nu toe heb ik er geen problemen mee gehad.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden