Reportage Speeddaten voor vriendschap

Vriendinnen gezocht v/v: het succes van speeddaten op zoek naar vrouwelijke maatjes

Speeddaten in Cafe de Paris, Amsterdam. Beeld Ivo van der Bent

‘Ik zit elke dag alleen. Ik wil een netwerk in Nijmegen!’ De noodkreet op Twitter staat niet op zichzelf. Meer dan 40 procent van de Nederlanders voelt zich weleens eenzaam. Vandaar het succes van speeddaten voor vriendschappen.  

Als ze in een restaurant zit en de ober wel drie keer vraagt of ze nog iemand verwacht. Wanneer ze in het transferbusje van vliegveld naar reisbestemming stapt en de chauffeur minutenlang op haar reisgenoot blijft wachten. Die ze dus niet heeft. Op die momenten voelt Nathalie (43) zich eenzaam. Daarom is de Diemense vanavond op speeddate in Amsterdam – op zoek naar nieuwe vriendschappen.

En ze is niet alleen. Het is een kakofonie van geforceerde gesprekken in de hoofdstedelijke bar. In duo’s tasten zestig vrouwen in de leeftijd van 20 tot 60 jaar elkaar met één hand af. In de ander houden ze een glas chardonnay, gemberthee of draaien ze een haarlok. ‘Kom je hier vaker?’ ‘Wat doe je voor werk?’ ‘Wat zoek je in een vriendschap?’ Om de drie minuten wordt het gesprek of de stilte doorbroken door een luide bel, het teken om van tafeltje te wisselen.

Het concept is afgekeken van het datecircuit, zegt Renske Veldhoff van tijdschrift Vriendin. Zij organiseert de avond elke maand op een andere locatie met Lize Mast van Vriendinnenonline – een soort datingsite maar dan voor vriendschappen. Aanleiding was een stuk in het damesblad over een jonge vrouw zonder vriendinnen. ‘We werden daarna overladen met reacties’, zegt Veldhoff. ‘Vrouwen herkenden zich niet alleen in haar verhaal, maar wilden ook haar vriendin worden.’

Meer dan 40 procent van de Nederlanders voelt zich weleens eenzaam, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). En hoewel we bij eenzaamheid vaak denken aan ouderen, komt het net zo goed voor bij jonge mensen. Volgens de Gezondheidsmonitor van de GGD en het RIVM is 39 procent van de 19 tot 34-jarigen eenzaam, 9 procent ervaart dit als ‘(zeer) ernstig’

Erover praten doen ze nauwelijks. Het taboe is groot, zegt eenzaamheidsonderzoeker Theo van Tilburg van de Vrije Universiteit. ‘Je hebt tegenwoordig alle kansen om je te ontplooien dus als het niet is gelukt om vrienden te maken, ben je een beetje mislukt.’ Deze zomer doorbrak de 25-jarige Nadi de stilte: ‘Ik zit elke dag alleen. Ik wil een netwerk in Nijmegen!’, twitterde ze. Het werd breed opgepakt. Jongeren gebruikten massaal de hashtags #maatjegezocht en #eenzamejongeren om vrienden te zoeken.

Jonge vrouwen

Of eenzaamheid onder jonge mensen groeit, is niet gemeten. Wel is een van de belangrijkste risicofactoren voor eenzaamheid sterk toegenomen: het aantal alleenstaanden. Tussen 1947 en 2017 groeide dat van 285 duizend naar bijna 3 miljoen. In een grote stad als Amsterdam bestaat meer dan de helft van de huishoudens uit alleenstaanden. En dan is er volgens Van Tilburg ook nog eens een overschot aan jonge vrouwen.

Des te makkelijker om vrienden te maken, zou je denken, maar die gelegenheid is er niet altijd, zegt de socioloog. ‘Het leven van jonge mensen is tegenwoordig vluchtig georganiseerd. Ze willen zich minder binden aan activiteiten die een structureel karakter hebben, zoals verenigingen. Die ongebondenheid komt als een boemerang terug als ze wél een vriendschap of relatie willen aangaan.’

Bovendien worden onze eisen aan relaties steeds hoger, denkt hij. ‘Vroeger was het huwelijk goed als je niet werd geslagen en er eten op tafel kwam, nu willen we meer. Ook van vriendschappen. Het moet altijd goed zijn, altijd vrolijk, en het liefst zijn we het altijd met elkaar eens.’

Dat blijkt ook uit de motivatie van de vrouwen om naar de speeddate te komen. Ze hebben niet zozeer moeite om contact te maken, maar zijn hun contacten ergens onderweg verloren. Door een verhuizing of omdat hun vriendinnen gingen settelen. 

Celine (25) komt bijvoorbeeld net ‘helemaal veranderd’ terug van twee jaar backpacken. ‘Ik had genoeg vrienden maar dat is een beetje stil komen te liggen. Ik merk ook dat ik behoefte heb aan nieuwe mensen, die me energie geven.’ De vriendinnen van Erzsi (42) hebben kinderen en zijn ‘inhuizig’ geworden. ‘Ze zitten in een hele andere levensfase’, legt ze uit. ‘Ze hebben minder behoefte aan borreltjes en etentjes. Ik vraag het ze eigenlijk niet eens meer, ze hebben toch altijd volle agenda’s.’

Slagingskansen

Ze heeft overigens al eens aan een romantische speeddate deelgenomen, maar dat sorteerde weinig effect. Met vrouwen is het makkelijker, denkt ze. ‘Die praten wel.’ Al valt dat tijdens haar eerste gesprek met de rustige Brenda wat tegen. Na anderhalve minuut improviseren, valt de gevreesde stilte. Erzsi neemt een slok wijn en grijpt naar het stapeltje conversation starters op tafel. Aarzelend: ‘Wat staat op je bucketlist?’

De 34-jarige Demelza heeft zich op dit soort momenten vakkundig voorbereid. Vanmiddag heeft ze nog een lijstje met mogelijke vragen van het internet gehaald. Ze schat haar kansen om vanavond een vriendin aan de haak te slaan behoorlijk. ‘Ik heb het weleens geprobeerd op de volleybal maar na de les vluchtte iedereen bijna naar huis. Hier zijn allemaal op zoek naar hetzelfde.’

Van Tilburg is iets minder optimistisch over de slagingskansen. Een duurzame relatie aangaan is volgens de socioloog moeilijker dan we denken. ‘Je kiest elkaar vaak op basis van gelijkheid. Met mensen die je van vroeger kent, heb je in ieder geval al een gedeelde historie, dan zijn de andere verschillen sneller geaccepteerd.’

Toch lijkt er aan het tweede tafeltje van links een vonk over te slaan. Het is Celine zojuist ter ore gekomen dat haar tafelgenoot ook door Nieuw-Zeeland heeft gereisd. Haar dromerige ogen beginnen te stralen. ‘Drie maanden, ik ben echt jaloers!’ In de opwinding missen ze het verstrijken van de tijd. Totdat Celine opkijkt in de halflege bar. ‘Hé iedereen loopt weg, de bel is allang gegaan!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden