Vriendenboekje

Iedereen had er een, bij mij in groep 8. Een dun boekje met voorgedrukte vragen over hobby’s en ambities en met iets in de categorie lachende-olifanten-met-regenlaarzen op de kaft.Een Vriendenboekje....

Ik vond de mijne laatst terug: 56 pagina’s aan nooit uitgekomen toekomstdromen. Zo wilde Najima later Power Ranger Kimberly worden, en zou Cedriq ooit bij Carlo en Irene gaan wonen. Maar belangrijker dan het formuleren van ambities, was het invullen van favorieten: ‘Dit is mijn lievelingseten’, ‘Het liefst kijk ik op televisie naar’, ‘Mijn idool op wie ik graag zou willen lijken is’. Het aanvullen van deze stellingen kostte soms dagen. Want je antwoorden bepaalden wie je was. Of wie je wilde zijn. Eigenlijk was dat tweede nog het belangrijkst. Wensen zeggen meer dan daden.

Tegenwoordig doe ik Vriendenboekjes soms cadeau op verjaardagen. Vooral aan mensen die ik niet zo goed ken, bij wijze van retroverantwoord, semipersoonlijk alternatief voor het Verwenpakket van de Bodyshop. Bovendien etaleer ik hiermee mijn originele inborst.

Ook cadeaus aan vreemden zeggen wie we (zouden willen) zijn.

Nu hoor ik u mompelen dat Vriendenboekjes tegenwoordig overbodig zijn. Want profielsites lijken de functie te hebben overgenomen. Door lid te worden van specifieke Hyves en Facebookfansites etaleren we onze persoonlijkheid. Zo ben ik Facebookfan van ‘Britney Spears In De Tijd Dat Ze Kaal Was’, maar staat er bij mijn muzikale voorkeur netjes The Cure. Ter compensatie. Bezoekt iemand mijn profiel, denkt hij: o, nou, Britney én The Cure, is die Hanna even een postmoderne grensoverschrijdende zelfbewuste dame!

Ja, profielsites zijn de nieuwe etalages van onze individuele identiteit.

En toch is er een verschil tussen Facebook en Vriendenboekje. Met stellingen als ‘Het minst leuke schoolvak vind ik’ en ‘Dit lust ik echt niet’ boden Vriendenboekjes óók ruimte voor negativiteit. Op zich niet raar. Ook walging bepaalt wie we zijn. Bovendien bestaat er geen beter bindmiddel dan haat: ‘Oh my god, houd jij ook niet van Zwitserse strooikaas, hoezo zijn wij nog geen BFF (Best Friend Forever) ja?!’ Ik vind het dan ook jammer dat het Vriendenboekje uit de gratie is geraakt. Want op profielsites kunt u ‘fan’ worden van zaken, of een digitaal duimpje opsteken (‘Vind ik leuk’), maar uw walging kunt u in de voorgefabriceerde vragenlijst niet kwijt. En zonder gezamenlijke afschuw geen collectiviteit; zonder uiting van persoonlijke aversies geen identiteit. (Let op: vanaf hier bedoel ik met het woord ‘u’ niet langer ú, mijn lieve lezer, maar slechts uw buren, schoonfamilie, collega’s en de mensen met wie u in de file staat).

Dus moest u de afgelopen jaren op zoek naar nieuwe gelegenheden en plaatsen om dingen af te kraken. En ik vermoed dat het hier een heel klein beetje is misgegaan. Want die afgebakende podia voor haat bestaan niet. En dus schiet u nu met hagel. Bang dat uw aversies over het hoofd worden gezien, kraakt, klaagt en haat u. Overal en altijd. Zo twittert u ’s ochtends dat het haar van @JandeHoop lijkt op een ontplofte kanarie (#freakyshitopznhoofd), verkondigt u bij het koffieapparaat dat collega Trudy zo raar ademt, bepleit u tijdens de lunch afschaffing van dikke mensen, alle producten van Brise en broodjes pesto-mozzarella, twittert u ’s avonds dat @MathijsVanNieuwkerk zijn gasten onderbreekt als een goelagnazi (#teringwanneerverdwijntdiemanvandebuis), bezoekt u voor het slapengaan nog wat discussiefora – gewoon, omdat ook u graag dat steentje aan het politieke debat bijdraagt – en typt u vlug: ‘Cohen is een multicultikutjestheedrinker en Roemer moet minder Hemaworsten eten en Wilders heeft echt gek haar man en Halsema Schmalsema en wat moeten we straks met Woody Wood Pechtold dan?!’

Och.

Noem me naïef, noem me een hippie, noem me het voorspelbare tegenproduct van de Generatie Niks. Maar ik vind deze chronische ongezelligheid toch een beetje, nou ja, ongezellig. En daarom heb ik iets voor u. Of in elk geval voor de eerste vijf lezers die mij mailen: een Vriendenboekje. Vul het in en het vat uw identiteit in een fijn lijstje samen. Overzichtelijk, afgebakend. Misschien kunt u het scannen en op Facebook plaatsen. Dan ziet iedereen meteen wat u leuk vindt. En vooral wat niet. En kunt u uw permanente furie staken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden