Vriendenboek in vijfkwartsmaat

Op 23 april jongstleden is Pierre Courbois zeventig geworden, wat de aanleiding is voor een eerbetoon in boekvorm aan deze jarenlang onderschatte jazzdrummer en componist....

De samenstellers, Paul Kusters en Titus Schulz, hebben gekozen voor een reeks interviews: drie met Courbois zelf en veertien met muzikanten uit zijn vele ensembles, waar de drummer vaak zelf bij aanwezig was. Oudgedienden als Theo Loevendie, Loek Dikker en Polo de Haas, maar ook jongere collega’s als trombonist Ilja Reijngoud en bassist Egon Kracht. De kwaliteit van de gesprekken is wat wisselend en hangt van de interviewers af. Ervaren profs als Bert Vuijsje en Jeroen de Valk doen het uitstekend, maar het gesprek van Ton Verbeeten met toetsenist Jasper van ‘t Hof en bassist Peter Krijnen lijkt nogal rauw op het papier gesmeten: te lang, wat warrig en vol taal- en spelfouten.

Natuurlijk komen de voornaamste verdiensten van Courbois ruimschoots aan bod: zijn pionierswerk met free jazz en jazzrock, (waardoor pianist Rein de Graaff hem ‘de Miles Davis van Nederland’ noemt) en met componeren in afwijkende maatsoorten, met name de vijfkwarts, waar hij zelfs een hele groep met bijbehorend repertoire aan wijdde.

De slagwerker relativeert dit alles enigszins, vaak met humor: dat 5/4 begint zo’n sterk klevend etiket te worden dat het op z’n grafsteen komt te staan. ‘Of ik krijg een grafsteen met vijf hoeken.’

Ook elders maakt hij goede grappen en vertel hij smakelijke anekdoten, dat is een van de sterke kanten van dit boek. Een andere is de uitgebreide aandacht, ruim en fraai geïllustreerd, voor zijn eigen vindingen op het gebied van trommels, bekkens, pedalen en elektronica, en het verband met zijn muzikale, melodieuze stijl. Daarnaast zijn er analyses van een van zijn bekendste stukken, Révocation, een ballad in 5/4 waar het boek naar genoemd is, door trompettist Dr. Manfred Schoof en pianist-componist Martin Fondse.

Gelukkig staat er op de achterflap een tijdbalk waarin dertig groepen en de periode waarin ze werkzaam waren zijn weergegeven, want bij de interviews duizelt het de lezer wel eens: wanneer was dat, en met wie?

Leuk aan de veelal lange gesprekken is dat de persoonlijkheid van de geïnterviewden erin doorklinkt; zo blijkt de Duitse vibrafonist en rietblazer Gunter Hampel een beetje een arrogante kwast te zijn. De Graaff daarentegen heeft niets met free of jazzrock, maar praat er mild en tolerant over.

Révocation is duidelijk een vriendenboek geworden. Samensteller en grafisch vormgever Schulz heeft dat zelf in de gaten: ‘Iedereen praat zo lyrisch over hem, het wordt bijna eng.’ Bijna, maar gelukkig niet echt.Frank van Herk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden