Vreugde onder Tunesiërs na toezeggingen Ben Ali

TUNIS - Het is kwart voor negen donderdagavond. Drie kwartier geleden is de avondklok ingegaan in de Tunesische hoofdstad Tunis en haastten de laatste mensen zich zenuwachtig naar binnen. 'Vlug, vlug, het is niet veilig op straat', riep een winkelier, die nog een broodje verkocht.


Maar nu rijden auto's toeterend door het centrum van Tunis. Steeds meer mensen nemen voorzichtig een kijkje, en groepjes mannen wagen zich over de Avenue Habib Bourguiba. 'Het is veilig, de politie laat ons met rust', zegt een man lachend. 'De president heeft het beloofd.'


President Zine al-Abidine Ben Ali, al 28 dagen het doelwit van grote protesten in heel Tunesië, heeft dan net in een toespraak een groot aantal toezeggingen gedaan aan de demonstranten. Hij belooft de voedselprijzen te verlagen, verbiedt het gebruik van vuurwapens tegen actievoerders en zegt een grotere persvrijheid toe. En vooral: 'de generaal', sinds 1987 aan de macht, belooft zich in 2014 niet meer verkiesbaar te stellen.


Hoewel sommige Tunesiërs hun twijfels hebben over de beloften, zijn de mensen op straat uitgelaten. Maar de vreugde komt aan het einde van een dramatische dag, met hevige confrontaties tussen demonstranten en ordetroepen. Een dag met gewonden en zelfs dodelijke slachtoffers onder de actievoerders. Een dag die wellicht niet na een toespraak - hoe hoopvol ook - zal worden vergeten.


De onlusten begonnen donderdag rond het middaguur, met een demonstratie van een honderdtal vakbondslieden op het Mohammed Aliplein. Een bescheiden protest, maar meteen werden alle straten rond het plein door politie afgegrendeld. 'Op de daken stonden schutters', zegt Benammar Mohamed, een 54-jarige docent en vakbondslid, die zich binnen de omsingeling bevond. 'Het was heel bedreigend. De politie vuurde traangasgranaten af. We vluchtten het gebouw van onze vakbond in.'


Daarna verspreidden de demonstranten - vooral vakbondsleden, studenten en aanhangers van de oppositie - zich in de smalle straten rond het plein. Maar overal waar ze zich verzamelden, dook meteen een indrukwekkende stoet politie en militairen met machinegeweren op.


Nog angstaanjagender vinden de Tunesiërs de agenten in burger, die zich vaak onder de demonstranten mengen. 'Zij zijn het wreedst', zegt een vakbondsman, die anoniem wil blijven. 'Ze horen bij de DST, de veiligheidspolitie, en ze staan onder direct bevel van de president.'


Volgens veel Tunesiërs zijn het deze DST'ers die de afgelopen week op demonstranten hebben geschoten. Daarbij kwamen naar schatting zestig burgers om. Daarom nemen de actievoerders ook geen genoegen met het ontslag van de minister van Binnenlandse Zaken, waarmee president Ben Ali afgelopen maandag al de rust probeerde te herstellen. 'Het is de president zelf die beslist of de DST mag schieten', zegt de vakbondsman. 'Hij moet zelf boeten.'


In de straten van Tunis wordt donderdag kwistig met traangasgranaten gegooid. Maar volgens demonstranten wordt ook met scherp geschoten. Er zou een dode zijn gevallen, en vier, vijf of zes gewonden. 'Ik heb twee gewonden gezien', zegt een jonge demonstrant. De BBC bevestigt later de dode, persbureau AFP meldt bovendien vijf doden tijdens de nacht van woensdag op donderdag, in de voorsteden van Tunis.


Als Ben Ali zijn beloften niet waarmaakt, zullen de Tunesiërs niet aarzelen om weer op straat te komen. 'Ik ben bang om door een kogel te worden geraakt, maar die angst is minder dan de angst die ik vroeger had', zegt een politiek actieve rechtenstudent. 'We moeten nu een democratie krijgen. Er is geen weg terug.'


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden